II SA/Rz 648/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-02-27
Skład orzekający: AWSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne, w którym jedna ze stron zmarła w trakcie jego trwania, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni i nie wzięli w nim udziału, jest dotknięte wadą uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie decyzji?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne, w którym jedna ze stron zmarła w trakcie jego trwania, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni i nie wzięli udziału w postępowaniu, jest obarczone wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ krąg stron postępowania nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny, a następcy prawni nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła m.in. nieważność postępowania z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że jedna z osób uznanych za stronę postępowania, M. B., zmarła, a jego następcy prawni nie zostali ustaleni i nie brali udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: AWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. S. kwotę 740 złotych (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania B. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] nakazującą J. B. wykonanie w budynku mieszkalno-gospodarczym zlokalizowanym na działce nr 116 oraz częściowo na działkach nr 117 i 94/3 obr. [...] przy ul. [...] w P. robót budowlanych wyszczególnionych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła nieważność postępowania z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., gdyż sprawa była już rozstrzygnięta inną decyzją; naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) przez nieuwzględnienie, ze budynek mieszkalno-gospodarczy zlokalizowany na działce nr 116 oraz częściowo na działkach nr 117 i 94/3 jako wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jako uzasadnione innymi ważnymi względami poza wymienionymi w ust. 1 tego przepisu; naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez dopuszczenie się sprzeczności w ustaleniach z zebranym materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że przedmiotowy budynek został wzniesiony w latach 70-tych ub. stulecia podczas, gdy z materiału dowodowego wynika, że prace przy jego wznoszeniu rozpoczęto jeszcze pod koniec lat 60-tych i kontynuowano przez lata 70-te, 80-te, 90-te ub. stulecia, aż do teraz.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji bądź jej uchylenie w całości i nakazanie J. B. rozbiórki budynku mieszkalno-gospodarczego ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2003r. sygn. akt SA/Rz 1175/01 oddalił skargę B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niemożliwości odtworzenia akt administracyjnych w sprawie o rozbiórkę obiektu budowlanego. Z tego też względu zaistniała konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego, a zatem decyzje wydane w 1975r. (niemożliwe do odtworzenia) uznano za niebyłe i nie mogły stanowić aktualnie dowodu w sprawie.
Organ wyjaśnił, że J. B. - właścicielka działki nr 116 położonej w P. wywiązała się z nałożonego postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004r. obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej i opinii w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego dla budynku mieszkalno-gospodarczego opracowaną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z materiału dowodowego wynika, że budynek był realizowany w latach siedemdziesiątych ub. stulecia.
Zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wtedy, gdy zaistnieje którakolwiek z przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu, a nakaz rozbiórki wydany tylko z powodu braku pozwolenia byłby nieważny. W rozpoznawanej sprawie organy wykluczyły istnienie przesłanek obligujących organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu i wyjaśniły, że likwidacja naruszenia prawa własności należy do właściwości sądów powszechnych.
W skardze do Sądu skarżąca B. S., ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu oraz argumenty na ich uzasadnienie i na tej podstawie wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji; bądź ich uchylenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane.
Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje kierowały do osoby władającej nieruchomością, której dotyczyło postępowanie oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej nieruchomości. Wśród tych osób znajdował się również M. B., jako władający działką o nr ewidencyjnym 117 położonej w P. W konsekwencji uznania M. B. za stronę postępowania, kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji I instancji M. B. odebrał ją osobiście w dniu [...] marca 2006 roku - podpisał się on imieniem i nazwiskiem (k. 149 akt administracyjnych). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu II instancji, adresowanym do M. B., widnieje podpis "B.", a na jego odwrocie zakreślono, iż decyzja została doręczona adresatowi osobiście.
W toku postępowania sądowego, kierując do stron zawiadomienie o rozprawie, korespondencja adresowana do M. B. zwróciła się z adnotacją "adresat zmarł". W wyniku podjętych czynności Sąd ustalił, że M. B. zmarł w dniu 1 maja 2006 roku - skrócony odpis aktu zgonu. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni M. B. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy - wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jego śmierci. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd jednocześnie zaznacza, iż wskazana wada nie jest wynikiem zaniedbania organu II instancji, lecz stanowi konsekwencję odbioru decyzji przez osobę inną niż adresat i wprowadzenia organu w błąd poprzez dokonanie nieprawdziwej adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Uchylenie decyzji powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi.
Mając całość powyższego na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349).
Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej uiszczony w sprawie wpis w kwocie 500 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło