II SA/Po 25/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-02-27
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, nie badając uprzednio, czy żądanie wznowienia zostało złożone w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie administracyjne na wniosek strony, musi w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek został złożony w ustawowym terminie. Niewyjaśnienie tej kwestii i prowadzenie postępowania w trybie wznowienia stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca T.L. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, zarzucając niezgodność inwestycji z planem miejscowym i sprzeczność z decyzją o lokalizacji. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając skarżącą za niebędącą stroną postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie przepisów o udziale strony w postępowaniu i brak określenia obszaru oddziaływania obiektu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały prawidłowo terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi T.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem wpisu sądowego oraz kwotę 255 zł (słownie dwieście pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. i B. U. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego dobudowanego do budynku istniejącego (17 lokali mieszkalnych) kategoria budynku - XIII, dwóch zbiorników bezodpływowych na ścieki o poj. użytkowej 10 m3 każdy, wewnętrznej instalacji gazowej zgodnie z załączoną dokumentacją na działce nr [...] położonej w T. Gm. K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że projekt budowlany wykonano w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy K. (uchwałę Rady Gminy K. Nr XXXVI 1/181/2005 ogł. w Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 158, poz. 4295 z dnia 18.11.2005r.), w którym przedmiotowy teren (oznaczony symbolem 2MW) przeznaczony jest pod budownictwo wielorodzinne.
Pismem z dnia [...] r. T. L. wniosła do Wojewody wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Wskazała, że podstawą wniosku jest niezgodność wydanego pozwolenia na budowę z decyzją Wójta Gminy o lokalizacji przedmiotowej inwestycji z dnia [...] r., w której określono, że budynek może mieć wysokość dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] r. i wyznaczył Starostę jako organ właściwy do prowadzenia sprawy z wniosku T. L.
W piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Starosty Powiatowego Z. U. wskazał, że T. L. w żaden sposób nie uzasadniła, w jaki sposób - zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - planowana inwestycja wpływa na możliwość zagospodarowania jej działki. Oddziaływanie budynku wielorodzinnego z usługami sportu i rekreacji ze względu na jego nieuciążliwą funkcję nie wykracza poza granice nieruchomości, na której ma być zrealizowany. Powoływanie się na ograniczenie w dopływie wody, wzrost zanieczyszczeń i hałasu oraz nadmierną wysokość planowanego budynku jest nieuzasadnione. Projekt przyłącza wodociągowego został uzgodniony z Urzędem Gminy. Projekt ten przewiduje dwa zbiorniki retencyjne o pojemności 1000 litrów każdy oraz zestaw hydroforowy stabilizujący ciśnienie wody. Rozwiązanie to zabezpiecza sąsiadujące działki przed ograniczeniami w dopływie wody. Odnosząc się do wysokości planowanego budynku inwestor stwierdził, że w znajdujące się w sąsiedztwie budynki mają zbliżoną wysokość. Budynek na nieruchomości T. L. jest dwukondygnacyjny, zaś budynek położony na nieruchomości P.F. jest dwu i pół kondygnacyjny wraz z kominem o wysokości 18 m. Wysokość projektowanego budynku wynosi zaś 11,6 m. Ponadto w planie miejscowym dopuszczono dla budynków jednorodzinnych zabudowę dwukondygnacyjną z poddaszem użytkowym. Projektowana inwestycja została wkomponowana w istniejący drzewostan, którego wysokość wynosi 12 m, przedmiotowy budynek znajduje się zaś w odległości 30 metrów od budynku położonego na działce T. L. Niesłuszny zdaniem Z. U. jest również zarzut wzrostu hałasu związany z realizację przedmiotowej inwestycji bowiem parkingi przeznaczone do obsługi obiektu zostały usytuowane od strony drogi wojewódzkiej, gdzie panuje nasilony ruch pojazdów.
Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Starosty Powiatowego właściciel sąsiedniej nieruchomości – P.F. wniósł o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Wskazał, że o zamiarze budowy dowiedział się w [...] r. od Z U. Nie wyraził wówczas zgody na wybudowanie 17-rodzinnego domu dwukondygnacyjnego z oknami skierowanymi na jego posiadłość. Podniósł także, że przyłącze wody, które zostało wybudowane do zasilania trzech domów jednorodzinnych przy zabudowie wielorodzinnej zmniejszy znacznie ciśnienie i utrudni korzystanie z wody.
T. L. w piśmie z dnia [...] r. zarzuciła, że pozwolenie na budowę sprzeczne jest z obowiązującym planem miejscowym. Zabudowa do pięciu kondygnacji z parterem ustalona została w planie na wielorodzinnym Osiedlu [...] w T., znacznie oddalonego od zabudowy jednorodzinnej, zabudowa ta oznaczona jest na mapie planu kolorem różowym. Działka Państwa U., jak i pozostałe działki na ulicy [...] oznaczone są zaś kolorem bordowym, co świadczy o tym, że funkcja zabudowy wielorodzinnej została dopisana po wykonaniu mapy, gdy zmiana koloru była już niemożliwa. Skarżąca stwierdziła również, że w Starostwie uniemożliwiono jej wgląd w dokumentację, twierdząc, że nie jest stroną postępowania.
Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 i art. 145a kpa, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego na działce o numerze ewid. [...] w T. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że z rodzaju i charakterystyki projektowanego obiektu, na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów od granic nieruchomości, nie wynikają żadne ograniczenia w zakresie swobodnego korzystania z sąsiednich nieruchomości, ani ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Wobec tego właściciele nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...] w T., w świetle obowiązującego art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie są stronami postępowania o pozwolenie na budowę. Niesłuszny w ocenie organu jest też zarzut, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony niezgodnie z obowiązującą procedurą, co zostało wyjaśnione w piśmie Wojewody z dnia [...] r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. L., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez niezbadanie dołączonych przez nią dokumentów, a także dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi, który wydał decyzję. Odwołująca poza przytoczeniem argumentacji powołanej we wcześniejszych pismach podniosła, że domaga się unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę wielorodzinnego domu, gdyż obiekt ten jest o jedną kondygnację wyższy niż pozwala na to plan miejscowy.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podał, że stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Z definicji zawartej w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
W przedmiotowej sprawie ograniczenia takie nie występują, zatem T. L. nie może być uznana za stronę postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ wydający pozwolenie na budowę ustaleń planu miejscowego, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z zapisem tego planu możliwa jest lokalizacja przedmiotowej inwestycji, bowiem na terenie tym oznaczonym symbolem US/UR/MW dopuszcza się lokalizację obiektów o działalności usługowej w zakresie sportu i rekreacji oraz zabudowy wielorodzinnej.
T. L. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego na działce nr ewid. [...] w T., art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez brak pouczenia strony o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami. Skarżąca podniosła, iż z treści art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że zakreślenie obszaru oddziaływania obiektu i wskazanie stron postępowania należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej. Oznacza to, że decyzja Starosty z dnia [...] r. powinna zawierać precyzyjne określenie obszaru oddziaływania projektowanych obiektów. Skoro zarówno organ, który wydał sporne pozwolenie na budowę, jak również organ I instancji oraz organ odwoławczy rozpoznający sprawę z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania faktycznie nie zakreślili obszaru oddziaływania obiektu, decyzje te powinny zostać uchylone. Brak jednoznacznego określenia oddziaływania obiektu faktycznie uniemożliwia bowiem dokonanie sądowoadministracyjnej kontroli decyzji wydanych w przedmiotowym postępowaniu.
Ponadto zdaniem skarżącej organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 kpa, albowiem ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie nie występują ograniczenia w zagospodarowaniu spornego terenu związane z projektowanym obiektem. Tym samym, bez rzetelnego przeanalizowania przedstawionych mu przez stronę nowych okoliczności dotyczących wpływu planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, powtórzył ustalenia organu I instancji. W szczególności organ odwoławczy nie ocenił, czy przedmiotowa inwestycja przyczyni się do zwiększenia poziomu hałasu, zanieczyszczeń oraz ograniczy dopływ wody do posesji skarżącej.
Wojewoda dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 kpa, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów powołanych w odwołaniu, mimo, że skarżąca wskazała konkretne okoliczności przemawiające przeciwko ograniczeniu obszaru oddziaływania obiektu do posesji inwestora.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę przytoczył argumentację powołaną w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa wskazał, że w przedmiotowej sprawie całość materiału dowodowego została zgromadzona przez Starostę Powiatowego. Materiał dowodowy został uzupełniony na etapie wznowienia postępowania przez Starostę Powiatowego poprzez dodanie wniosków i oświadczeń zgłoszonych przez strony. W toku wznowionego postępowania skarżąca brała czynny udział przez sam fakt jego zainicjowania, a także zasięganie informacji o stanie sprawy oraz zapoznanie się z całością zgromadzonego materiału w sprawie. Materiał dowodowy jakim dysponował organ II instancji był tożsamy z materiałem zgromadzonym przez organ I instancji we wznowionym postępowaniu. Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych nowych dowodów, ograniczając się do zbadania zasadności odwołania. Jeżeliby nawet uznać za zasadny zarzut braku pouczenia skarżącej o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, to w przedmiotowym stanie faktycznym, nie miało to wpływu na naruszenie prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności przy uwzględnieniu rzeczywistej aktywności skarżącej oraz braku zmian w materiale dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, jednak z innych przyczyn aniżeli wywiodła skarżąca.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postepowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Złożenie podania po upływie terminu skutkuje odmową wznowienia postępowania.
T. L. pismo z żądaniem wznowienia postępowania złożyła dnia [...] r.
W piśmie tym skarżąca wskazuje, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...] przez Starostę. Nadmieniła, że wzniesienie domu, którego projekt budowlany został zatwierdzony skarżoną decyzją pozostaje w sprzeczności z obowiązującym, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto zaś oświadczyła, że inwestor zna dobrze Starostę Powiatowego pana G., albowiem w przeszłości byli sąsiadami, pracowali razem. Nie można więc liczyć na obiektywizm rozpatrzenia sprawy, o ile toczyć się będzie przed tym samym organem.
W piśmie z dnia [...] r. Starosta Powiatowy [...] poinformował T. L., że dnia [...] r. tenże Starosta wydał decyzję, mocą której udzielił pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego na działce nr [...] w T. W aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia powyższego pisma skarżącej.
Zdaniem Sądu, analiza akt administracyjnych nie pozwala na poczynienie jednoznacznych ustaleń, co do zachowania przez T. L. terminu złożenia żądania wznowienia postepowania. Tymczasem jego wniesienie po upływie jednego miesiąca od dnia, gdy skarżąca dowiedziała się o skarżonej decyzji skutkować winno odmową jego wznowienia.
Nieprzekroczenie terminu miesiąca jest warunkiem wznowienia postępowania i dalszego jego prowadzenia w myśl art. 149 § 2 kpa. Rozważań w tym względzie nie zawiera ani postanowienie o wznowieniu, ani też decyzja organu I i II instancji wydane w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Niemożliwe jest zatem zbadanie podczas kontroli sądowoadministracyjnej, czy T. L. składając żądanie wznowienia postępowania dochowała terminu do jego złożenia.
Wyjaśnienie tej przesłanki dopuszczalności wznowienia musi poprzedzać wszczęcie postępowania w trybie art. 149 § 1 kpa. Przekroczenie terminu do wniesienia żądania wznowienia czyni niedopuszczalnym wszczęcie postepowania w tym przedmiocie. Bez zbadania i wyjaśnienia tej okoliczności wznowienia postępowania i prowadzenia go w trybie art. 149 § 2 kpa było co najmniej przedwczesne.
Zważyć w tym miejscu należy, że uczynienie podstawą wznowienia postępowania żądania, które zostało złożone po upływie terminu stanowiłoby przejaw rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z tych względów zaskarżone rozstrzygnięcie musiało ulec uchyleniu (art. 145 § 1 pkt ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1227 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Ponownie badając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę poczynione rozważania i ustali ponad wszelką wątpliwość, kiedy T. L. dowiedziała się o wydaniu skarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę, czy składając żądnie wznowienia dochowała terminu z art. 148 § 2 kpa.
W zależności od poczynionych ustaleń w tym względzie organ rozstrzygnie.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w istocie rację miały organy I i II instancji przyjmując, iż nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). W szczególności zaś, zważywszy na usytuowanie planowanego budynku w stosunku do granicy z działką nr [...] stwierdzić należy, iż pozostaje ono w zgodzie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Budynek inwestora oddalony od granicy działki będzie o 15 m. Jego usytuowanie nie spowoduje zatem jakichkolwiek ograniczeń w możliwości inwestowania na działce T. L.
Zważyć należy także, iż planowana inwestycja ze swej istoty nie należy do inwestycji generujących hałas i zanieczyszczenia mogące przekraczać dopuszczalne normy. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, by zachodziła możliwość ich przekroczenia. Żadna okoliczność ujawniona w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie wywołały takiego przekonania (co do możliwości ich przekroczenia) w składzie Sądu, który rozpoznawał i rozstrzygał niniejszą sprawę.
Tym samym stwierdzić należy, że także w tym względzie nie stwierdzono jakichkolwiek ograniczeń w korzystaniu przez skarżącą z nieruchomości, której jest właścicielem.
Odnosząc się zaś do zarzutów wymienionej jakoby planowana inwestycja powodowała ograniczenia w dostawie wody do jej nieruchomości stwierdzić należy, iż nie są one brane pod uwagę przy badaniu "obszaru oddziaływania spornej inwestycji". W istocie bowiem w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę badaniu podlegają wymogi konieczne do zapewnienia wody planowanej inwestycji.
Na organie nie ciąży obowiązek kontroli wpływu planowanej inwestycji na realizację potrzeb innych odbiorców wody (tu: T. L.).
Pomiędzy nowym inwestorem i odbiorcą wody (tu: Z., B. U.), a dotychczasowymi odbiorcami (tu: T. L.) nie nawiązuje się wskutek planowanej inwestycji żaden stosunek materialno-prawny podlegający ochronie na drodze postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Za nieprzerwana dostawę wody odpowiada względem dotychczasowego odbiorcy jednostka, która zobowiązała się umownie do dostarczania wody.
Jak w pkt II i III sentencji wyroku przeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a.
/-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło