II SA/Kr 447/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] lutego 2004 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala Decyzją z dnia [...].01.2004r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie odmówił przyznania Z.C. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) Prezes Rady Ministrów, na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych określi w drodze rozporządzenia po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzienia i obozy NKWD lub będące pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, oraz obozy, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w pkt 3. Na podstawie powyższego przepisu Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 20.09.2001r. rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106 poz. 1154). Po rozpoznaniu wniosku strony Kierownik Urzędu uznał, że wskazany we wniosku obóz, w którym przebywała Z.C. nie został wymieniony we wspomnianym rozporządzeniu ani - jak wynika z dostępnych urzędowi materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - nie był obozem karnym lub wychowawczym, o których mowa w § 5 pkt. 2 i 3 rozporządzenia. W związku z tym organ administracji stanął na stanowisku, iż wnioskowana represja nie jest represją w rozumieniu cytowanej ustawy kombatanckiej, w szczególności nie jest represją w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c. Z tego też względu Kierownik Urzędu odmówił przyznania stronie uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Z.C. wystąpiła do Kierownika Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania jej uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca, a fakt, że obóz w Pruszkowie nie został wymieniony w rozporządzeniu, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji, nie zmienia faktu doznanych cierpień tej miary i tego samego rodzaju, jakie doznawały dzieci polskie w obozach objętych tym rozporządzeniem. Skarżąca wskazała również przykłady doznanych w czasie wojny represji. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 4 ust.l pkt. l lit. b i c Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Kierownik Urzędu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, że obóz w Pruszkowie nie był obozem karnym lub wychowawczym o których mowa w § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia...Obóz w Pruszkowie nie został również wymieniony w pkt 6 w/w rozporządzenia który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. l pkt l lit. c ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Organ orzekający o uprawnieniach kombatanckich nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń czy przedmiotowy obóz spełnia charakter obozów wymienionych w art. 4. Uregulowanie delegacyjne wyklucza możliwość ustalania objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Organ jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art. 4. Powyższą decyzję zaskarżyła do sądu administracyjnego Z.C. podnosząc te same argumenty, które wcześniej przedstawiła w odwołaniu. Ponownie wskazała na cierpienia, jakich doznała w czasie okupacji i które bardzo negatywnie odbiły się na jej zdrowiu w latach późniejszych. Uważa, że powinna być objęta opieką stowarzyszenia kombatantów. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację wymienioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie postępowania sądowadministracyjnego skarżąca dołączyła do akt sprawy zaświadczenia o stanie jej zdrowia, publikacje dotyczące obozu przejściowego w Pruszkowie oraz korespondencję, jaką prowadziła z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej w przedmiocie możliwości uzupełnienia powyższego rozporządzenia w taki sposób, by skarżąca mogła uzyskać uprawnienia kombatanckie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z nr 142 z 1997 r., poz. 950) Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106 poz. 1154). W wykazie zamieszczonym w tym rozporządzeniu nie został ujęty obóz przejściowy w Pruszkowie, w którym miała przebywać skarżąca po upadku Powstania Warszawskiego. Art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach wymienia rodzaje represji wojennych i okresu powojennego, za które przysługują uprawnienia kombatanckie, w sposób taksatywny. Oznacza to, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może uznać za represję w rozumieniu ustawy z 24 stycznia 1991 r. okresy przebywania tylko w tych hitlerowskich obozach, czy miejscach odosobnienia, które zostały ujęte w wykazie zamieszczonym w rozporządzeniu z 20 września 2001 r. Skoro w tym wykazie nie został wymieniony obóz przejściowy w Pruszkowie, to brak podstaw do przyznania z tego tytułu uprawnień. Również brak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu innych represji doznanych przez skarżącą w okresie wojny (zranienie odłamkiem bomby) oraz w okresie powojennym (tułaczka, głód i inne opisane w aktach cierpienia). Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r., co wynika już z samego jej tytułu, nie odnosi się bowiem do wszystkich represji i wszystkich osób represjonowanych, ale wyłącznie do "niektórych osób będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego". W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.o.p.p.s.a.