II OZ 903/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1930/06 odmawiającego H. i J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi H. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie H. i J. K. wystąpili do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ich skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego. We wniosku tym skarżący wskazali, że prowadzą pięcioosobowe gospodarstwo domowe. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Skarżący zamieszkują w domu o pow. [...] m², ponadto posiadają nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz dom w miejscowości C. o pow. [...] m². Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 11 czerwca 2007 r. odmówił H. i J. K. przyznania prawa pomocy, co zostało zakwestionowane wniesieniem przez w/w sprzeciwu od tego postanowienia , a ten spowodował utratę jego mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lipca 2007 r. odmówił H. i J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji uznał, iż skarżących, którzy posiadają majątek nieruchomy oraz stałe dochody z działalności gospodarczej, a ponadto prowadzą wspólne gospodarstwo domowe nie sposób uznać za osoby na tyle ubogie, aby konieczne było przyznawanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd zaznaczył, że dotychczas strona samodzielnie ponosiła koszty sądowe, a ponadto jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, a udzielone pełnomocnictwo obejmuje również postępowanie wywołane ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W dniu 8 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący mają na utrzymaniu troje uczących się dzieci, zatem dysponują kwotą [...] zł miesięcznie na członka rodziny, co w obecnych realiach jest kwota niewielką. Biorąc wiec pod uwagę koszty mieszkania, wyżywienia i ubrania, skarżących nie stać na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów związanych z opłaceniem pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie zaś z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących. Skarżący wskazali, że ich dochody wynoszą [...] zł miesięcznie. Należy zgodzić się z podnoszonym w zażaleniu argumentem, iż kwota ta nie jest dużą kwotą na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Dlatego też, aby dokonać oceny możliwości finansowych skarżących niezbędne było dokonanie ustaleń dotyczących ponoszonych przez nich miesięcznych wydatków. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika ponadto, iż skarżący są właścicielami dwóch nieruchomości, jednakże Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy przynoszą one skarżącym jakieś dochody, zaś tylko wówczas fakt posiadania tych nieruchomości mógłby być brany pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na względzie treść art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopiero po uzupełnieniu materiału i przedłożeniu przez stronę dodatkowych wyjaśnień i ewentualnych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną można dokonać oceny możliwości płatniczych strony. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.