II SA/Gd 794/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Protokolant Sądowy Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 7 czerwca 2004r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał W. R. zasiłek rodzinny na dzieci K. R., W. R., A. R. i T. R., dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwoje z wymienionych wyżej dzieci oraz odmówił przyznania dodatku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka. Decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.). Uzasadniając odmowę przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego organ wskazał, że skarżącej nie przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, ponieważ pozostając w związku małżeńskim nie otrzymywała do dnia wejścia w życie powołanej wyżej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W. R. otrzymała decyzje organu I instancji w dniu 8 czerwca 2004r., a odwołanie od niej złożyła 25 czerwca 2004r. Wskazała w nim między innymi, iż "drugi miesiąc przebywa na zwolnieniu lekarskim z silną nerwicą". Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 129 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, iż strona otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 8 czerwca 2004r., termin do wniesienia odwołania wynoszący 14 dni od daty otrzymania decyzji upłynął 22 czerwca 2004r. Odwołanie wniesiono w dniu 25 czerwca 2004r., a zatem po terminie i bez wniosku o jego przywrócenie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. R., prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie terminu, ponieważ w owym czasie przebywała na zwolnieniu lekarskim. Do skargi dołączyła zaświadczenie o wypłatach zasiłku chorobowego w okresie od 6 maja do 7 czerwca i od 8 czerwca do 13 lipca 2004r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu wskazał organ, że skarżąca odebrała decyzję organu I instancji oraz wniosła odwołanie w trakcie zwolnienia lekarskiego, co nie potwierdza braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie wykluczało możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę oraz nadania pisma na pocztę osobiście lub przez domownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Stosownie do powołanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 129 § 2 Kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 Kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca w niniejszej sprawie niewątpliwie uchybiła terminowi do złożenia odwołania, czego w skardze nie kwestionuje. Nie wskazuje wprawdzie tej okoliczności w odwołaniu, powołuje się natomiast na fakt, który może uzasadniać przyczynę uchybienia terminu. W złożonym odwołaniu oświadcza, iż "na skutek nerwicy przebywa na zwolnieniu lekarskim". Zaistnienie przytoczonej okoliczności, co do zasady, może uzasadniać stwierdzenie braku winy strony w uchybieniu terminu. Interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca przytoczyła okoliczności, które mogłyby wyłączyć jej winę w uchybieniu terminu w złożeniu odwołania, mimo formalnego złożenia wniosku dopiero w skardze. Zwrócić trzeba uwagę, że pismo zawierające odwołanie nosi datę 19 czerwca 2004r., natomiast niespornie złożone zostało w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 25 czerwca 2004r. (vide: pismo w aktach administracyjnych I instancji). W takich okolicznościach rzeczą organu, działającego w myśl zasady określonej w art. 7 kpa a odnoszącej się do uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli, było wyjaśnić, czy skarżąca w związku z uchybieniem terminu zwraca się o jego przywrócenie. Wskazać należy, że cytowane oświadczenie w kontekście, w jakim zostało użyte mogło stanowić w istocie wniosek o przewrócenie terminu, mimo, iż nie zawierało wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu", lecz wniosek o uwzględnienie odwołania. Poprzez zaniechanie wyjaśnienia przedmiotowej kwestii SKO naruszyło zarówno art. 7 kpa jak i art. 58 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. W myśl art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578). W kontekście powyższych rozważań należy stwierdzić, że konsekwencją niezbadania w sposób dokładny intencji strony składającej odwołanie, mimo przytoczenia przez nią okoliczności wymienionych w art. 58 kpa, jest naruszenie art. 134 Kpa, także w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść skargi, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokona oceny zawartego w odwołaniu choć niewyrażonego wprost wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia spełnienia przesłanek art. 58 § 1 i 2 Kpa i dopiero po tym, w zależności od treści postanowienia podjętego w trybie art. 59 Kpa, podejmie dalsze czynności zmierzające do rozpatrzenia odwołania lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego złożenia. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, albowiem było to zbędne z uwagi na charakter zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia nie nadającego się z istoty do wykonania.