II SA/Wa 2390/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-15
Skład orzekający: Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przydziale kwatery zastępczej, która nie zawiera załącznika z wymiarem opłat czynszowych i nie określa terminu ich wnoszenia, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przydziale kwatery zastępczej, która zawiera jedynie informacyjne wskazania w uzasadnieniu dotyczące obowiązku ponoszenia opłat, ale nie rozstrzyga o ich wymiarze ani terminie w swojej sentencji, nie jest niekompletna w sposób kwalifikowany jako rażące naruszenie prawa. Postępowanie nadzorcze ma na celu ocenę decyzji pod kątem wad kwalifikowanych, a nie rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych dotyczących wysokości opłat.Stan faktyczny
Skarżący M.D. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale kwatery zastępczej, zarzucając jej niekompletność i rażące naruszenie prawa z powodu braku załącznika z wymiarem opłat czynszowych oraz nieokreślenia terminu ich wnoszenia. Organy administracji, w tym Minister Obrony Narodowej, odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja o przydziale kwatery nie rozstrzyga o wymiarze opłat, a kwestie te należą do sfery cywilnoprawnej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale kwatery zastępczej -oddala skargę-
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] o przydziale M.D. kwatery zastępczej położonej w G. przy ul. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...].
Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Dyrektor Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. przydzielił M.D. kwaterę zastępczą położoną w G. przy ul. [...].
Na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez M.D., Dyrektor Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2005 r. skierowanym do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nawiązującym do wymiaru opłat czynszowych z tytułu zajmowanej kwatery zastępczej, M.D. podniósł, że Dyrektor Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. naruszył przepis art. 108 i art. 130 k.p.a. oraz przepis art. 36 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. wymieniony wystąpił o wyeliminowanie ww. decyzji z obrotu prawnego w związku z dopuszczeniem się rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu. Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. M.D. doprecyzował, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 132 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy, decyzję Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2004 r. należało uznać za nieważne w części dotyczącej ustalonego terminu wnoszenia opłat czynszowych.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G., jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. rozstrzygały o przyznaniu M.D. kwatery zastępczej. Podstawę wydania decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 52 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Organ II instancji orzekł natomiast na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2 pkt 2 i art. 50 ust. 3 i 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Żadna z decyzji nie rozstrzygała sprawy w zakresie wyznaczonym przez wskazane przez stronę przepisy art. 108, 130 oraz 132 k.p.a., które dotyczą etapu postępowania po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Nie można było zatem uznać, że czynności zmierzające do wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 oraz jej treść pozostają w oczywistej sprzeczności z wymienionymi przepisami. Przepis art. 130 § 1 i 2 k.p.a., normujący wykonalność decyzji nieostatecznej, pozostał poza zakresem orzekania przez organy Agencji. Natomiast norma wynikająca z art. 132 k.p.a., która przy łącznym wystąpieniu dwóch przesłanek (wniesienia odwołania przez wszystkie strony oraz uznania, że odwołanie to zasługuje w całości na uwzględnienie) przyznaje organowi I instancji możliwość zmiany lub uchylenia własnej zaskarżonej decyzji, również nie miała zastosowania w sprawie stanowiącej przedmiot rozpatrywania. Organ podkreślił ponadto, iż z treści korespondencji prowadzonej ze stroną, w szczególności wniosków w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie wynikało na czym miałby polegać rażący charakter naruszenia prawa. Wskazane naruszenie przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych normuje bowiem obowiązek uiszczania czynszu i opłat za świadczenia uzyskiwane od wynajmującego przez osoby, które zajmują kwatery na podstawie decyzji o przydziale. Zestawienie treści wskazanego przepisu prawa z treścią decyzji prowadzi do wniosku, że organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie rozstrzygały w przedmiotowym zakresie. W żadnej z decyzji nie ustalono również terminu, z upływem którego M.D. zobowiązany byłby do uiszczania czynszu i opłat za świadczenia związane z przyznaniem kwatery zastępczej. W tych okolicznościach nie można było stwierdzić, aby ww. decyzje naruszyły rażąco prawo.
W dniu [...] marca 2006 r. M.D. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie decyzji z dnia [...] marca 2006 r., co do rozstrzygnięcia oraz sprostował podstawę prawną wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. poprzez wskazanie, iż naruszony został przepis art. 130 k.p.a., a nie jak podał wcześniej art. 132 k.p.a. We wniosku o uzupełnienie decyzji skarżący zarzucił, że nie wnosił o unieważnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., pomimo informowania o takiej możliwości załatwienia sprawy, lecz wskazywał przesłanki do wznowienia postępowania lub zmiany tej decyzji z urzędu oraz wnioskował o jej uzupełnienie w części dotyczącej ustalonego terminu wnoszenia opłat czynszowych, ze wskazaniem daty wymagalności opłat za używanie kwatery od dnia [...] czerwca 2004 r. Poniósł, że organ II instancji mógłby zastosować jeden ze środków wymienionych w art. 138 k.p.a. i uchylić zaskarżoną decyzję w części. Nieustalenie bowiem w decyzji o przydziale kwatery zastępczej terminu wnoszenia opłat czynszowych i opłat za świadczenia związane z przyznaniem kwatery świadczy o jej niekompletności.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] marca 2006 r., wskazując, iż decyzja ta jest pełna i została wydana zgodnie z żądaniem strony oraz nie miał podstaw do orzekania na podstawie art. 138 k.p.a., gdyż w sprawie przyznania skarżącemu kwatery zastępczej zapadła ostateczna decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydana przez Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G.
W dniu [...] maja 2006 r. M.D. wniósł odwołanie od decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2006 r. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, poprzez rozpoczęcie naliczania opłat czynszowych z tytułu przydzielonej kwatery tymczasowej od dnia wydania nieprawomocnej decyzji administracyjnej. Domagając się uchylenia decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, odwołujący wniósł o nakazanie organowi I instancji wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony z dnia [...] sierpnia 2004 r. kierowanym do Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] w G. w sprawie anulowania zawiadomienia o wymiarze opłat z tytułu zajmowanej kwatery z dnia [...] lipca 2004 r. oraz wystawienia nowego z wyliczeniem wysokości opłat za okres faktycznego użytkowania przydzielonej kwatery od dnia [...] czerwca 2004 r. W uzasadnieniu odwołania podniósł m.in., że zaskarżoną decyzją Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie dokonał zmiany terminu wnoszenia opłat, pomimo, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. była niekompletna, bowiem nie zawierała załącznika stanowiącego zawiadomienie o wymiarze opłat z tytułu zajmowanej kwatery.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W dniu [...] października 2005 r. odwołujący się wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu rozpoczęcia wnoszenia opłat czynszowych z tytułu zajmowanej kwatery, w którym podniósł, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie przydzielenia kwatery zastępczej rażąco zostały naruszone przepisy k.p.a. przez poszczególne instancje Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz podkreślił, że "niewątpliwie decyzja nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa" i dlatego "powinna zostać unieważniona oraz wyeliminowana z obrotu prawnego". Powołanym wnioskiem oraz kolejnymi uzupełniającymi wnioskami strona zainicjowała wszczęcie postępowania nadzorczego, które zakończyło się wydaniem przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzji w dniu [...] marca 2006 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Odnosząc się do zarzutu niekompletności decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. z uwagi na brak załącznika - zawiadomienia o wymiarze opłat z tytułu zajmowania kwatery, organ podniósł, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. osoby, które zajmowały kwatery na podstawie decyzji o przydziale w budynkach pozostających w zasobach Agencji uiszczały czynsz w wysokościach, terminach i na zasadach obowiązujących dla lokali mieszkalnych stanowiących własność Skarbu Państwa. Kwestia ustalenia terminu, od którego naliczany był czynsz, została uregulowana w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Przepis ten jednoznacznie stanowił, iż od dnia doręczenia decyzji o przydziale kwatery osoba uprawniona była obowiązana uiszczać czynsz z góry i pozostałe opłaty z dołu, płatne do dnia piętnastego każdego miesiąca w oddziale terenowym Agencji lub na wskazany rachunek bankowy. Obowiązek uiszczania opłat czynszowych powstawał z chwilą doręczenia decyzji o przydziale kwatery. Powyższe nie oznacza jednak, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. była niepełna, bo nie zawierała zawiadomienia o wymiarze opłat. Decyzja ta nie rozstrzygała bowiem o wymiarze opłat, a jedynie o tymczasowym zakwaterowaniu w kwaterze zastępczej. W kwestii zarzutu niewyjaśnienia przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej relacji pomiędzy tymczasowym zakwaterowaniem a otrzymywaniem świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego oraz niedokonania zmiany terminu wnoszenia opłat, Minister Obrony Narodowej zauważył, iż wniosek strony dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] maja 2004 r. Organ podtrzymał stanowisko Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, dotyczące braku podstaw prawnych do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 138 k.p.a. w odniesieniu do decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Od decyzji tej skarżący złożył bowiem odwołanie do Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G., w następstwie tych działań w dniu [...] maja 2004 r. została wydana decyzja ostateczna.
Na powyższą decyzję M.D. wniósł w dniu [...] listopada 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwość zaskarżonej decyzji, jego zdaniem, wynika z akceptowania sytuacji rozpoczęcia naliczania opłat czynszowych z tytułu przydzielonej kwatery tymczasowej od dnia doręczenia decyzji o przydziale kwatery, jeszcze przed jej uprawomocnieniem się. Z podanych przyczyn skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu skargi M.D. przedstawił stan faktyczny sprawy. W zakresie ustalania terminu wnoszenia opłaty z tytułu przydzielonej kwatery w szczególności podniósł, że po otrzymaniu decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. w dniu [...] czerwca 2004 r. podjął działania mające na celu zasiedlenie przyznanej sporną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. kwatery. W dniu [...] czerwca 2004 r. protokolarnie przejął przydzieloną mu kwaterę zastępczą. W dniu [...] lipca 2004 r. otrzymał "zawiadomienie o wymiarze opłat z tytułu zajmowanej kwatery" informujące go o konieczności uregulowania czynszu w miesiącu czerwcu za okres od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. Nie zgadzając się z okresem za jaki został naliczony czynsz, a tym samym z jego wysokością, w dniu [...] sierpnia 2004 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. o korektę wymiaru opłat czynszowych. Na skutek otrzymania odpowiedzi odmownej, zainteresowany wniósł skargę do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (w trybie przepisów działu VIII k.p.a.) na działanie ww. organu. Skarżący wskazał, iż organy nadzorcze, powołując się na regulacje prawne zobowiązujące do opłacania czynszu od dnia doręczenia decyzji o przydziale kwatery, pominęły niekompletności decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. z uwagi na brak załącznika stanowiącego jej integralną cześć, a dotyczącego zawiadomienia o wymiarze opłat czynszowych. Poza tym w treści decyzji (uzasadnienia) pozostawiono wolne pole, dotyczące daty przekazania kwatery, co zdaniem skarżącego uzależniało termin wnoszenia opłat czynszowych od daty protokolarnego przejęcia kwatery. W tych okolicznościach sprawy, naliczanie czynszu od momentu doręczenia decyzji o przydziale kwatery jest sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Mając na względzie treść przepisu art. 21 ust. 4 tej ustawy należy stwierdzić, że wydanie decyzji nie wiąże się z wnoszeniem od tego momentu opłat czynszowych, a jedynie oznacza realizację prawa do kwatery. Zaś w świetle art. 36 ust. 1 powołanej ustawy, do uiszczania opłat czynszowych zobowiązane są osoby zajmujące lokal mieszkalny na podstawie decyzji, dlatego za okres niezajmowania przydzielonej kwatery czynsz nie mógł być naliczany. Tym samym, ustalając termin wnoszenia opłat czynszowych od dnia doręczenia decyzji o prawie zamieszkania, złamano przepis art. 130 k.p.a. Z tych względów zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo i wymaga uchylenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie, zaś w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Organ podniósł, że skarżący podał w swojej skardze adres jak w odwołaniu, pod który dwukrotnie była doręczana przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej i której skarżący dwukrotnie nie odebrał pomimo prawidłowego awizowania. W związku z faktem, iż adres strony w odwołaniu był prawidłowy, w myśl art. 44 k.p.a. zaskarżoną decyzję należałoby uznać za doręczoną po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. W konsekwencji wniesienie skargi przez M.D. w dniu [...] listopada 2006 r. nastąpiło z przekroczeniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia i powinno skutkować jej odrzuceniem. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, organ podniósł, że przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r. o przydziale [...] M.D. kwatery zastępczej położonej w G. przy ul. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2004 r., a nie określenia terminu naliczania opłat z tytułu przydzielonej kwatery zastępczej. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. została wydana w oparciu o art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 1995 r. i dotyczyła wyłącznie przydzielenia M.D. kwatery zastępczej. Nie regulowała natomiast terminu, z upływem którego skarżący zobowiązany był do uiszczania opłat z tytułu użytkowania tej kwatery. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy wskazać, że wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę, dotyczący odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że dwukrotnie doręczanej stronie na adres zamieszkania i nieodebranej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nie można uznać za prawidłowo doręczonej po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Z zastosowanego przez organ druku potwierdzenia odbioru przesyłki nie wynika bowiem poświadczenie, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu przesyłki (decyzji) w urzędzie pocztowym na okres 7 dni. W tym stanie rzeczy, nie ma podstaw aby uznać, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Skoro zatem przedmiotową decyzję prawidłowo doręczono M.D. w dniu [...] października 2006 r., zaś skargę wniesiono w dniu [...] listopada 2006 r. (data stempla pocztowego), to nie zaistniała przeszkoda formalna uniemożliwiająca jej merytoryczne rozpoznanie.
Podnieść należy, że postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt. IV SA 1030/97), organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji w trybie zwykłym, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ wydaje rozstrzygnięcie wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny orzekać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest legalność decyzji nadzorczej Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o tymczasowym zakwaterowaniu skarżącego z członkami rodziny w kwaterze zastępczej na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia z 30 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368 ze zm.) i § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych (Dz. U. Nr 12, poz. 103).
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zasadnie wszczął postępowanie nadzorcze na wniosek strony. Z treści wniosku M.D. z dnia [...] października 2005 r. bowiem jednoznacznie wynika, iż skarżący zarzucił wydanie spornej decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. z rażącym naruszeniem prawa, poprzez nałożenie na stronę zobowiązania finansowego w sytuacji, gdy nie ciążył na niej ustawowy obowiązek jego ponoszenia. Strona w tym wniosku w sposób czytelny wskazała, iż "decyzja ta powinna zostać unieważniona oraz wyeliminowana z obrotu prawnego jako decyzja dotknięta wadą materialnoprawną, powodującą nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego". Zatem nie zasługuje na akceptację stanowisko skarżącego przedstawione na rozprawie w dniu [...] lutego 2007 r., iż przedmiotem sprawy zainicjowanej jego wnioskami nie jest stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale kwatery, ale anulowanie zawiadomienia o wymiarze opłaty z tytułu zajmowanej kwatery od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] czerwca 2004 r.
Jak wynika z akt sprawy, sporną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. przydzielono [...] M.D. kwaterę zastępczą nr [...] przy ul. [...] w G. o pow. mieszkalnej 28,92 m2 i użytkowej 42,91 m2, obejmującą 2 pokoje, ciemną kuchnię, przedpokój, wc, łazienkę i inne pomieszczenia należące do kwatery, wyposażoną w wymienione w sentencji decyzji instalacje oraz wskazano, że przy ustalaniu pow. mieszkalnej kwatery zastępczej uwzględniono osobę uprawnioną, jego żonę, a także dwójkę dzieci. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że przekazanie kwatery nastąpi po udokumentowaniu zameldowania wszystkich osób uwzględnionych w decyzji o tymczasowym zakwaterowaniu w dniu (nie określono dnia przekazania) na podstawie protokołu, w którym określony zostanie stan techniczny kwatery i stopień zużycia znajdujących się w nim urządzeń. Zaś "z tytułu użytkowania kwatery zastępczej - zgodnie z art. 36 ustawy - użytkownik zobowiązany jest uiszczać czynsz i opłaty za świadczenia wg załączonego wymiaru opłat stanowiącego integralną część decyzji". Powołane wyżej zapisy uzasadnienia decyzji oraz brak jej załącznika w dacie wydania decyzji, w ocenie skarżącego, stanowiły o niekompletności rozstrzygnięcia. Poza wskazaną wadą skarżący nie kwestionuje decyzji o przyznaniu kwatery zastępczej. Natomiast stanowczo nie zgadza się z wysokością naliczonych w zawiadomieniu o wymiarze opłat z tytułu zajmowanej kwatery z dnia [...] lipca 2004 r. kwot pieniężnych za okres od [...] kwietnia 2004 r. do [...] czerwca 2004 r., przypadający przed protokolarnym przejęciem lokalu.
W świetle art. 52 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stanowiącego podstawę wydania spornej decyzji, na wniosek żołnierza zawodowego w służbie stałej, uprawnionego do zakwaterowania w internacie, dyrektor oddziału terenowego Agencji może tymczasowo zakwaterować go, wraz z członkami rodziny uwzględnianymi przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej kwatery, w kwaterze zastępczej. Zgodnie zaś z § 11 ust. 3 ww. rozporządzenia, podstawą zajęcia kwatery z członkami rodziny jest decyzja wydana przez dyrektora oddziału terenowego Agencji. Zatem decyzja administracyjna wydana na podstawie powołanych przepisów rozstrzyga wyłącznie w przedmiocie przyznania kwatery zastępczej, co też znalazło odzwierciedlenie w sentencji przedmiotowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nie można bowiem pominąć, iż to sentencja decyzji określa sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty, zaś jej uzasadnienie wyjaśnia motywy jakimi kierował się organ przy wydaniu decyzji, stanowi wyjaśnienie rozstrzygnięcia. W tej sytuacji, wskazania w uzasadnieniu decyzji odnoszące się do obowiązku ponoszenia przez stronę czynszu i opłat związanych z zajmowaniem kwatery, mają charakter informacyjny. Przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyraźnie precyzują sytuacje, w których sprawa ma być załatwiona w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 30 tej ustawy organ Agencji wydaje decyzję o przydziale kwatery osobie uprawnionej. Przepisy tej ustawy nie nakazują zaś rozstrzygania kwestii opłat za korzystanie z kwatery zastępczej w formie decyzji. Zatem nie ma podstaw by twierdzić, że decyzja Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r. jest decyzją niepełną co do rozstrzygnięcia. Niewątpliwie zawiera ona wadliwe zapisy, dokonane prawdopodobnie na skutek stosowania przez organ orzekający przyjętego wzorca uzasadnienia decyzji, lecz wadliwość tego typu nie może być kwalifikowana jako rażąco naruszająca prawo. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazać trzeba, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Nie ma uzasadnionych podstaw twierdzenie skarżącego, że decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej powinien dokonać zmiany terminu wnoszenia opłat. Jak już wskazano na wstępie, wszczęte postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie zmierzało do dokonania oceny prawidłowości decyzji przyznającej skarżącemu kwaterę zastępczą pod względem kwalifikowanych wad prawnych. Zatem w tym postępowaniu organ nadzoru nie był władny rozstrzygać kwestii prawidłowości dokonanych naliczeń opłat czynszowych, czy też chylenia, bądź zmiany decyzji objętej przedmiotem postępowania nadzorczego. Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej za zgodą strony umożliwia przepis art. 155 k.p.a. Tryb ten może być zastosowany, przy spełnieniu przesłanek wskazanych w powołanym przepisie, w odniesieniu do decyzji niewadliwych oraz wadliwych, lecz dotkniętych innymi wadami niż wady kwalifikowane - uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji.
Należy zwrócić uwagę, iż istota działań podjętych przez skarżącego w związku z przyznaną kwaterą zastępczą sprowadza się do weryfikacji wymiaru opłat z tytułu zajmowanej kwatery ustalonych pismem z dnia [...] lipca 2004 r., a w szczególności okresu za jaki ustalono pierwszą opłatę czynszową wraz z opłatami eksploatacyjnymi. Jednak trzeba mieć na uwadze, że sprawy sporne wynikające ze stosunku najmu, w tym również dotyczące należności czynszowych, nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz należą do właściwości sądów powszechnych. Jeżeli zatem skarżący uważa, że organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej niewłaściwie naliczył wysokość opłat czynszowych, to ustalenia wysokości opłat z tego tytułu może domagać się tylko przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło