I SA/Wr 488/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-10
Skład orzekający: Marta Semiczek, Halina Betta, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika może zostać wydane bez wcześniejszego wezwania strony do podpisania odwołania?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej błędnie stwierdził niedopuszczalność odwołania, mimo że odwołanie zostało złożone w imieniu strony postępowania. Organ odwoławczy powinien był wezwać stronę do podpisania odwołania, zamiast od razu stwierdzać jego niedopuszczalność z powodu braku wykazania należytego umocowania pełnomocnika. Naruszenie to, w szczególności zasady ogólne postępowania podatkowego (art. 121, 123, 124 Ordynacji podatkowej), uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, ponieważ pełnomocnik strony, A. W., nie przedłożył oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na brak pouczenia o skutkach niewypełnienia wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Protokolant: Michał Kazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 roku sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie określenia zobowiązania podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 355, 00 (trzysta pięćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego W. Ś. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia S. W. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie zostało sporządzone przez A. W., zaś w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] udzielone przez S. W. oraz K. W. A. W. zamieszkałemu we W. przy ulicy B. P. [...] do reprezentowania "...przed wszystkimi władzami, instytucjami, sądami, urzędami, osobami prawnymi i osobami fizycznymi, we wszystkich sprawach związanych z naszymi osobami, w szczególności do pobierania renty do odbioru wszelkiej korespondencji (poleconej i zwykłej), do reprezentowania przed właściwym Urzędem Skarbowym w sprawach związanych ze sprzedażą naszych nieruchomości", jednakże powyższe pełnomocnictwo jest jedynie kserokopią, kserokopią jest także poświadczenie notariusza J. O.. Dyrektor Izby mając powyższe na uwadze pismem z dnia [...]. wezwał A. W. do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez S. W. uprawniającego do występowania przed organem odwoławczym w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. Jednocześnie pouczono, że pełnomocnictwo winne być opatrzone znakami opłaty skarbowej o nominale [...]. W dniu [...] została wniesiona jedynie opłata skarbowa w wysokości [...], nie przedłożono natomiast odpisu pełnomocnictwa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej A. W. nie posiada wobec tego umocowania do występowania w imieniu strony przed organami podatkowymi, a więc nie posiada również legitymacji do wnoszenia odwołania w imieniu strony, co jest równoznaczne z tym, że odwołanie wniesione zostało przez osobę nie mającą legitymacji do działania jako strona. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że odwołanie wniesione przez A. W. od decyzji Urzędu Skarbowego W. Ś. z dnia [...] Nr [...] zgodnie z art. 228 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucał naruszenie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wywodząc, że w wezwaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ś. z dnia [...] skierowanym do A. W., nie zostało zamieszczone pouczenie o skutkach niewypełnienia warunku, polegającego na osobistym zgłoszeniu się do Urzędu Skarbowego W. Ś. lub na nadesłaniu na piśmie w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania (przedłożeniu) oryginału lub potwierdzonego odpisu pełnomocnictwa.
Skarżący wywodził, że w toku postępowania podatkowego Urząd Skarbowy W. Ś. traktował A. W. jako pełnomocnika strony - S. W., w szczególności kierował do niego pisma i wezwania i zawsze nazywał go pełnomocnikiem S. W., wobec czego pozostawał on w przekonaniu o prawidłowości pełnomocnictwa.
Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał przy tym, że pismo organu I instancji z dnia [...] zawierało pouczenie, bowiem w wierszu 12 od góry i niże wskazano, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Ś. na podstawie art. 155 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, prosi o osobiste zgłoszenie się w pok. 111 lub przesłanie w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania oryginału lub potwierdzonego odpisu pełnomocnictwa. Zaś niezależnie od tego wezwania Dyrektor Izby Skarbowej ponowił wezwanie pismem z dnia [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:.
Skarga jest zasadna., jakkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności gdy organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że –wbrew stanowisku skarżącego- wezwanie do przedłożenie oryginału pełnomocnictwa było prawidłowe. Jakkolwiek wezwanie z dnia [...] – sporządzone przez Urząd Skarbowy nie zawierało pouczenia wymaganego zgodnie z art. 169 Ordynacji podatkowej, to pouczenie takie jest zawarte w kolejnym wezwaniu sporządzonym przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej błędnie przyjął iż dowołanie złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie, nie mająca w związku z tym legitymacji do działania. Tymczasem – jak wynika z treści odwołania – dowołanie to złożone było w imieniu S. W. - osoby do której skierowana była decyzja wymiarowa, a więc niewątpliwie strony postępowania podatkowego. Wątpliwość budziło jedynie to, czy strona ta jest należycie reprezentowana więc czy spełnia wymagania określone w art. 137 § 3 Ordynacji Podatkowej. Organ II instancji prawidłowo zastosował w tym wypadku art. 169 § 1 Ordynacji Podatkowej wzywając osobę podpisującą odwołanie do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa. Tym samym jednak organ słusznie przyjął, że A. W. nie działa we własnym imieniu, ale w imieniu strony. Nie można więc mówić o niedopuszczalności odwołania.
Prawidłowo także Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że złożone odpisy pełnomocnictw nie spełniają warunków określonych w art. 137 § 3 Ordynacji Podatkowej.
Jednakże nie przedłożenie oryginału pełnomocnictwa, a więc nie wykazanie należytego umocowania osoby za pełnomocnika się podającej skutkuje tym, że odwołanie nie jest przez stronę podpisane, a więc nie spełnia wymogu z art. 168 § 3 Ordynacji Podatkowej. Brak ten może być przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, jednakże po wyczerpaniu trybu postępowania opisanego w art. 169 § 1 Ordynacji Podatkowej, czyli uprzednim wezwaniu strony do podpisania odwołania, co – w niniejszej sprawie- nie nastąpiło.
Tylko takie postępowanie organów podatkowych pozostawałoby w zgodzie z zasadami ogólnymi określonymi w art. 123 i 124 Ordynacji Podatkowej, a w niniejszej sprawie także art. 121 § 1 Ordynacji Podatkowej. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, zasady ogólne nie tylko zasadą dotyczą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126).
Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały rozstrzygnięcie niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z wynikającej z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.).
Ponieważ zaskarżone postanowienie dotyczyło kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym nie podlegała wykonaniu w drodze egzekucji. Wobec tego nie było celowe orzekanie o jej wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło