II SA/Op 625/06

WyrokWSA w Opolu2007-02-15

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne wydane w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w którym stronami były osoby zmarłe, mogą zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Decyzje administracyjne wydane w postępowaniu, w którym stronami były osoby zmarłe, są dotknięte rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ponieważ osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej i procesowej, a zatem nie może być stroną postępowania administracyjnego. W przypadku śmierci strony w trakcie postępowania, powinno dojść do wstąpienia jej następców prawnych.
Stan faktyczny
H. i T. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z 1999 r. ustalającej rodzaj i ilość substancji zanieczyszczających. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu początkowo umorzyło postępowanie, uznając decyzję Starosty za wygasłą. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium uchyliło swoją decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając decyzję Starosty za prawidłową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a., Konstytucji RP i Kodeksu cywilnego, a także przewlekłość postępowania. Sąd ustalił, że postępowanie było prowadzone wobec osób zmarłych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającej ją decyzji tego Kolegium, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk– spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Asesor Sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi H. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wprowadzenie do środowiska substancji 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 157§1 i 158 § 1 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. umarzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r., nr [...] ustalającej rodzaj i ilość substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza atmosferycznego ze źródła emisji usytuowanego na terenie Przedsiębiorstwa A, B. i D. G., zlokalizowanego w K., przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że w dniu 24 marca 2003 r., H. i T. K. , reprezentowani przez I. K., wnieśli podanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r. Twierdzą oni bowiem, że decyzja ta jest sprzeczne z art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, ponieważ narusza wymagania w zakresie ochrony środowiska ustalone w planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Dodali, że decyzją Starosty naruszone zostały także przepisy § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 18 września 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających oraz wymagań, jakim powinna odpowiadać dokumentacja niezbędna do wydania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza, a także przepisy § 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska i wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. W związku z powyższym żądaniem strony, Kolegium podało, iż pismem z dnia 31 sierpnia 2005r., zostały zawiadomione strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Starostę Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r., nr [...]. W wyniku wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, Kolegium działające jako organ I instancji w tym postępowaniu, stwierdziło, iż stało się one bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie kwestionowanej decyzji. Organ wywiódł, że ponieważ decyzja Starosty została podjęta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.), która na zasadzie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.), utraciła moc z dniem 1 października 2001 r., zatem zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, decyzje wydane przed dniem 1 października 2001 r., wygasają z upływem okresu, na które były wydane, a jeżeli były bezterminowe, z dniem 30 czerwca 2006 r. Z uwagi na to, że kwestionowana decyzja Starosty Kluczborskiego w pkt 2 zawierała zapis o obowiązywaniu do dnia 31 grudnia 2004 r., zatem w ocenie organu, w świetle przywołanych wyżej przepisów, decyzja ta wygasła z dniem 31 grudnia 2004 r. Zdaniem organu, wygaśnięcie ww. decyzji Starosty Kluczborskiego nastąpiło z mocy prawa, co w konsekwencji skutkuje umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Pismem dnia 27 grudnia 2005 r., strona skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że w jej ocenie, decyzja Starosty Kluczborskiego nie wygasła z mocy prawa, z dniem 31 grudnia 2004 r., ponieważ Przedsiębiorstwo A B. i D. G. w dalszym ciągu funkcjonuje. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 K.p.a. i art. 158 §1 K.p.a., uchyliło swoją decyzję z dnia [...] i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego dnia 30 czerwca 1999 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż w szczególności należało zbadać, czy wygaśnięcie decyzji ustalającej na rzecz firmy prowadzonej przez B. i D. G. rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających emitowanych do powietrza atmosferycznego skutkuje wycofaniem jej z obrotu prawnego, a w konsekwencji, umorzeniem postępowania nieważnościowego. Organ odwoławczy bowiem przyjął za organem I instancji, że kwestionowana przez skarżącą decyzja Starosty Kluczborskiego z 1999 r., wygasła na zasadzie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska (...). Wskazał, że w przedmiotowej sprawie, wygaśnięcie decyzji z powodu utraty jej mocy obowiązującej wywołuje skutek materialnoprawny w postaci wygaśnięcia całego stosunku administracyjnoprawnego określającego w jakiej ilości i jakiego rodzaju substancje szkodliwe dany podmiot może wprowadzać do atmosfery. Organ podał, że decyzja która wygasła, nie może wprawdzie kształtować praw i obowiązków od momentu je wygaśnięcia na przyszłość, ale taki skutek nie jest jednak równoznaczny z usunięciem jej z obrotu prawnego. Decyzja ta była bowiem wydana i przez określony czas, skutecznie kształtowała prawa i obowiązki stron, zatem organ uznał, że z tego powodu, brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Dokonując analizy podstawy prawnej kwestionowanej przez skarżącą decyzji z 1999 r., mając na uwadze regulacje wynikające z przepisów art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz zapisy z ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczące ochrony środowiska z 1994 r., organ stwierdził, że decyzja ta nie narusza wymagań ochrony środowiska określonych w planie zagospodarowania przestrzennego ani nie narusza przepisów ustawy i rozporządzenia, na które powołuje się skarżąca. Organ dodał, że Starosta Kluczborski zgodnie z art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 29 ust 1 i ust. 3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, określił prawidłowo ilość i rodzaj emitowanych substancji zanieczyszczających w oparciu o wymienione wyżej rozporządzenie z dnia 18 września 1998 r. i z dnia 28 kwietnia 1998r. Podkreślił, że zgodność decyzji Starosty Kluczborskiego z planem miejscowym oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy , a to z kolei przesądza o braku przesłanki warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji, również na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Nawiązując do zarzutów wniosku skarżącej, Kolegium podkreśliło, że w tym postępowaniu ocenie poddana została decyzja ustalająca rodzaj i wielkość emisji substancji zanieczyszczających do powietrza a nie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ zasygnalizował, iż z dołączonego do wniosku opracowania, na etapie ubiegania się przez przedsiębiorców o wydanie spornej decyzji z 1999 r., wynika, że ich zakład nie mieścił się w żadnej kategorii inwestycji uciążliwych. Kolegium wykazało także, że Starosta Kluczborski był organem właściwym do wydania spornej decyzji i nie uchybił w sposób rażący przepisom materialnym ani proceduralnym przy jej podejmowaniu. Ponadto organ wskazał, że sporna decyzja z 1999 r., została skierowana do wnioskodawców tj. do ww. przedsiębiorstwa, a więc do podmiotu, legitymującego się statusem strony w sprawie. Rozważając powyższe okoliczności w aspekcie poszczególnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, organ zasygnalizował, że nie zachodzą także okoliczności z art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 6 K.p.a, gdyż decyzja ta była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji z 1999 r., bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, z art. 156 § 1 K.p.a. Skarga na powyższą decyzję, w imieniu skarżących H. i T. K., została złożona przez ich pełnomocnika I. K., która zarzuciła organowi naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10, 77, 80 i 107 K.p.a. oraz przepisów Konstytucji RP (art. 5,7,21,30 i 74) i art. 140, 144 i 222 Kodeksu cywilnego. Ponadto, w skardze zawarty został zarzut przewlekłości prowadzonego postępowania przez orzekające w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. W uzasadnieniu skargi, przywołując orzecznictwo NSA skarżąca podniosła, iż przy wydaniu decyzji I instancji z dnia [...] i decyzji II instancji (w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) z dnia [...], nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz nie zapoznano ich z dokumentami stanowiącymi podstawę wydania tych decyzji. Ponadto, organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonał wszechstronnej analizy całokształtu tego materiału. Skarżąca uznała, ze w zaskarżonych decyzjach brak jest podstawy prawnej ich wydania, bowiem zostały wymienione wyłącznie przepisy K.p.a., a także brak jest wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 K.p.a.). Zaakcentowała, ze obowiązkiem organu jest prawidłowe oznaczenie stron tego postępowania administracyjnego, a jedną ze stron określono: "Przedsiębiorstwo A B. i D. G.", przy czym, wskazane Przedsiębiorstwo nie posiadało osobowości prawnej, lecz jest prowadzone w formie spółki cywilnej. Dodała, że jest jej wiadomo, iż B. G. i D. G. zmarli, a całe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności "prowadzone było na spółkę cywilną", której "początkowo wspólnikami były ww. osoby, z tym, ze nie działali jednocześnie, a w aktach sprawy nie było pełnomocnictw do działania." Skarżąca zasygnalizowała, ze w odwołaniu wnosiła o wyjaśnienie, "kto naprawdę jest stroną w postępowaniu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium podniosło, że rozpoznając sprawę nie przeprowadzano własnego, uzupełniającego postępowania dowodowego, z którego wynikami należałoby zapoznać stronę. Rozstrzygnięcie bowiem, oparte zostało w całości na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, na dokumentach znanych skarżącej. Kolegium podało, ze "zwróciło się do odpowiednich organów celem ustalenia", czy informacja o śmierci D. i B. G. jest prawdziwa. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r., Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych o sygn. akt II SA/Op 63/03, w szczególności: odpisów skróconych aktów zgonu, z których wynika, że D. G. zmarł 21 lutego 2005 r., natomiast B. G. zmarł 8 czerwca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Jednocześnie odnotować przyjdzie, iż stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem oceny w postępowaniu sądowym była zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., którą Kolegium uchyliło swoją decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r., nr [...] i orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji Starosty Kluczborskiego. Rozważania w niniejszej sprawie, należało rozpocząć od zwrócenia uwagi na okoliczność, iż zaskarżone decyzje podjęte zostały w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, obejmującego przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi. Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym, w celu stwierdzenia nieważności lub odmowy stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 K.p.a jest ustalenie istnienia przesłanek do wzruszenia decyzji ostatecznej, a więc, postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organy zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego (K.p.a.). Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 K.p.a.). Dla postępowania uruchamianego na żądanie strony, zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a., datą wszczęcia jest dzień doręczenie żądania organowi administracji publicznej. Natomiast, moment zakończenia postępowania wyznacza najdalej data doręczenia decyzji ostatecznej, gdyż z tą datą ustaje tok postępowania. Odnotować także warto, iż organ administracji publicznej wszczynając postępowanie na wniosek strony nie może tylko jej gwarantować udziału, ale obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki, bowiem organ z urzędu ustala, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek, czyli określa krąg osób będących stronami w sprawie (art. 28 K.p.a.). Dodać także należy, ze rozpoznawana w tym postępowaniu instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, stwarza stronie możliwość korzystania z określonych środków ochrony prawnej. Odnotować warto, że stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej w rozumieniu kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy prawa administracyjnego przypisują takim jednostkom organizacyjnym pewne prawa i obowiązki lub postrzegają fakt wyodrębnienia jej interesów. Przy czym, na użytek rozpoznawanej sprawy, należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy osoba zmarła może być stroną w sprawie. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej, mając na uwadze samą konstrukcję pojęcia strony i jej zdolności prawnej, którą ocenia się wg przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 K.p.a.). Warunkiem niezbędnym do uzyskania przez osobę fizyczną przymiotu strony jest zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, czyli posiadania zdolności prawnej. Ta zaś kończy się w chwili śmierci, a zatem osoba zmarła nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym. Stąd, przyjdzie stwierdzić, że śmierć osoby skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania wobec niej decyzji. Odnotować warto, iż w świetle orzecznictwa sądowego do rażącego naruszenia prawa zaliczone zostało rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2002r., I SA 428/01, OSP 2004, nr 3, poz. 33). Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja, gdy w toku postępowania administracyjnego - w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych - zmarła strona, bowiem w takiej sytuacji ustawodawca przyjął zasadę ciągłości tego postępowania polegającą na wstąpieniu do niego, następców prawnych zmarłej strony (art. 30 § 4 K.p.a.). Powyższe rozważania prawne stały się koniecznie, bowiem zarzuty skargi dotyczyły m.in. kierowania przez organ pism i zaskarżonych decyzji do osób zmarłych. Z uwagi na brak zajęcia stanowiska w odpowiedzi na skargę w tej kwestii, Sąd z urzędu dopuścił na tę okoliczność dowód z dokumentów (odpisów aktów zgonu D. G. i B. G.), znajdujących się w aktach sądowych o sygn. akt II SA/Op 63/03. W rozpoznawanej sprawie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r., nr [...] ustalającej na rzecz Przedsiębiorstwa A B. i D. G., w K. ul. [...], rodzaj i ilość substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza atmosferycznego ze źródła emisji usytuowanego na terenie przedsiębiorstwa, zostało wszczęte na wniosek H. i T. K. Wnioskodawcy żądali od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty. Podkreślić należy, że w postępowaniu, w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, gdy organ oceni i dojdzie do przekonania, że o stwierdzenie nieważności wystąpił podmiot będący stroną, zobowiązany jest powiadomić wszystkie strony o toczącym się postępowaniu, a następnie sprawa podlega załatwieniu decyzją o stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia, ewentualnie o stwierdzenie, że zostało one wydane z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.) lub o odmowie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia (art. 157 § 3 K.p.a.). Z akt administracyjnych w niniejszej sprawie i z zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji wynika, że organ oceniał przesłanki stwierdzenia nieważności przywołanego wyżej aktu Starosty Kluczborskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, pismem z dnia 31 sierpnia 2005 r., nr [...], zawiadomiło strony, w tym D. G. i B. G., o wszczęciu na wniosek H. i T. K. reprezentowanych przez I. K. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Starosty Kluczborskiego nr [...] z 30 czerwca 1999 r. w sprawie dotyczącej ustalenia Przedsiębiorstwu A, B. i D. G., zlokalizowanemu w K., przy ul..[...], rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza atmosferycznego ze źródła emisji zlokalizowanego na terenie przedsiębiorstwa. Również zaskarżoną decyzję z dnia [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...], Kolegium skierowało do Przedsiębiorstwa A, D. i B. G., prowadzących działalność gospodarczą w ramach – jak podaje skarżąca – spółki cywilnej. Pomijając rozważania w przedmiocie statusu prawnego spółki cywilnej, wspomnieć należy, że osoby fizyczne, będące wspólnikami spółki cywilnej są uznawane za przedsiębiorców, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Powtórzyć wypada, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego strony. W przypadku osób fizycznych bezwzględnym wymogiem do uzyskania statusu strony jest zdolność prawna i procesowa stron. Jednakże zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci, której dowodem jest akt zgonu sporządzony zgodnie z przepisami prawa o aktach stanu cywilnego. Z dołączonych do niniejszej sprawy aktów zgonu wynika, że D. G. zmarł w dniu 21 stycznia 2005 r. a B. G. w dniu 8 czerwca 2006 r. Mając na uwadze powyższe, przyjdzie stwierdzić, iż w dacie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności już nie żył D. G., a w dacie wydania decyzji zaskarżonej nie żył także B. G. Pisma zatem "doręczane" były osobom zmarłym i nie mogły więc wywołać żadnych skutków prawnych. W świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, nie mogli być oni stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kluczborskiego z dnia 30 czerwca 1999 r., zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...]. Reasumując, przyjąć należało, iż ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] i decyzja ją poprzedzająca z dnia [...], rozstrzygały o sytuacji prawnej osób nieżyjących, a zatem decyzje te wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), co spowodowało, iż Sąd, odstąpił od oceny przeprowadzonej przez organ analizy przesłanek do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty Kluczborskiego. Biorąc pod uwagę uchybienia opisane wyżej należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną wynika z art. 135 tej ustawy. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zostało oparte o art. 152 Prawa o postępowaniu (...). Odstąpiono od orzekania w przedmiocie kosztów postępowania, bowiem strona skarżąca nie wnosiła o ich zasądzenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło