II SA/Po 498/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego o d d a l a s k a r g ę /-/J. Szaniecka /-/E. Brychcy /-/St. Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 1999r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), wydaną na wniosek F. A. i W. A., nakazał Z. A. rozbiórkę okna wystawowego wraz z drzwiami wejściowymi, wbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w zabytkowym budynku przy ul. [...]. Decyzja ta została w dniu [...] maja 1999r. uchylona na podstawie art. 138 § 2 kpa przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, które przewiduje wydanie nakazu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na skutek skarg wniesionych przez F. A. oraz W. A., decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlegała badaniu legalności przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 21 lipca 2000r., II SA/Po 1005-1006/99, skargi oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na inwestora powinien zostać nałożony obowiązek zarówno uzgodnień konserwatorskich, jak i przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2000r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, nakazał Z. A. wykonanie czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie dokumentacji uzgodnionej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 60 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. Powiatowy Inspektor na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Decyzja ta została uchylona na podstawie art. 138 § 2 kpa przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, organ pierwszej instancji winien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zwiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim są elementy, na które zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w sprawie. Powiatowy Inspektor decyzją z dnia [...] maja 2001r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie, zobowiązując Z. A. na podstawie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia o stosowne postanowienie Konserwatora Zabytków oraz o zgodę współwłaścicieli na wymianę okna i drzwi, bądź – w braku takiej zgody – o udokumentowanie wniesienia do sądu wniosku o zastępcze wyrażenie zgody. Z. A. pismem z dnia [...] maja 2001r. zwróciła się do F. A. o wyrażenie zgody na wymianę okna wystawowego wraz z drzwiami wejściowymi. Tego samego dnia zwróciła się również z wnioskiem o wydanie postanowienia przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków. Wobec braku zgody współwłaścicielki nieruchomości, Z. A. złożyła do sądu wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności zarządu rzeczą wspólną, który to wniosek Sąd Rejonowy w Kościanie oddalił postanowieniem z dnia 11 marca 2003r. I Ns 430/01, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 września 2003r. II Ca 966/03. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. [...] podjął zawieszone postępowanie, wskazując, że przyczyny zawieszenia postępowania ustąpiły. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 51 ust. 4 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane nakazał Z. A. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego. Wskazał, że zobowiązana nie dostarczyła postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a sąd oddalił jej wniosek o zezwolenie na dokonanie zarządu rzeczą wspólną. Od decyzji odwołała się Z. A., wnosząc o jej uchylenie. Zainteresowana podniosła, że przedmiotowa decyzja wydana została bez dokładnego zbadania stanu faktycznego i zapoznania się z materiałem dowodowym. Nadto, zwróciła uwagę na to, że w stanie faktycznym jaki był znany organowi, wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania było przedwczesne. W ocenie odwołującej, błędne było nałożenie na nią obowiązku przedłożenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. F. A. i W. A. wnioskowali o utrzymanie kwestionowanej decyzji w mocy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w pełni akceptując wywody zawarte w jej uzasadnieniu. Z. A. zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając, że rozstrzygnięcia zarówno I, jak i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa i przedwcześnie. Wniosła o ich uchylenie, a nadto – w piśmie z dnia [...] grudnia 2005r. – o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania o podział współwłasności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Uczestniczka postępowania F. A., kwestionując, wywody zawarte w skardze również wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016). Według wskazanego przepisu w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem) organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W rozpoznawanej sprawie wymogi powołanego przepisu zostały spełnione. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi F. A. i W. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999r. wskazał, iż w toku dalszego postępowania inwestor winien być obowiązany do przedłożenia uzgodnień konserwatorskich. Przedmiotowy budynek położony przy ulicy [...] jest bowiem obiektem wpisanym do rejestru zabytków. Nadto inwestor winien przedłożyć dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zgoda pozostałych współwłaścicieli na wykonanie przedmiotowych robót). Stosownie do przepisu art. 99 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271) – ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed 01 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Uwzględniając powyższe wskazania organ nadzoru budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2000r. nakazał skarżącej przedłożenie pozwolenia na prowadzenie robót, wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Bezsporne jest, że pomimo upływu ponad trzech lat skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Z akt sprawy wynika, iż nie został uwzględniony wniosek skarżącej złożony do sądu powszechnego o zezwolenie na dokonanie czynności zarządu rzeczą wspólną. Argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, iż wykonane roboty związane z wymianą drzwi i okien wystawowych były zgodne z udzielonym zezwoleniem Wojewody L. z dnia [...] września 1998r. na prowadzenie robót konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym nie miało żadnego wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Udzielone bowiem zezwolenie na wymianę okna wystawowego i drzwi wejściowych do lokalu straciło ważność z dniem [...] grudnia 1998r. Wykonane więc po tej dacie roboty budowlane nie były objęte tym zezwoleniem. Wskazać nadto należy, iż Minister Kultury prawomocnym postanowieniem z [...] listopada 2004r. uchylił postanowienie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z [...] maja 2004r. w sprawie uzyskania pozwolenia na wymianę okna wystawowego wraz z drzwiami wejściowymi do lokalu użytkowego w elewacji frontowej budynku przy ul. [...] w K. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż o wydanie pozwolenia na prace przy zabytku powinni wystąpić wszyscy współwłaściciele zabytkowej nieruchomości. W świetle powyższego brak jest podstaw do przyjęcia, iż postępowanie administracyjne winno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Urząd Ochrony Zabytków. Podnoszone przez skarżącą problemy techniczne związane z realizacją zaskarżonej decyzji pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Są to bowiem okoliczności związane z wykonaniem decyzji, a nie z oceną jej legalności. Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję [...] października 2000r. w zakresie obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, działał zgodnie z przepisem prawa. Przepis art. 30 obowiązującej wówczas ustawy o NSA (Dz. U. z 1995r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) stanowił bowiem, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu w sprawie wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Podnoszony przez skarżącą problem zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie stanowił podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygając bowiem sprawę doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru uwzględnia aktualny ich stan faktyczny i prawny. Wydanie zatem decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd w sprawie zniesienia współwłasności (art. 97 § 1 pkt 4kpa). Uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/J. Szaniecka /-/E. Brychcy /-/St. Małek kk