I SA/Gl 579/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-06-12

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Województwa jest uprawniony do dokonywania zmian w planie wydatków budżetu województwa w zakresie dotacji dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz pokrywania ich ujemnego wyniku finansowego, czy też kompetencje te przysługują wyłącznie Sejmikowi Województwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kompetencje do przyznawania dotacji samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej oraz do pokrywania ich ujemnego wyniku finansowego, zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, przysługują wyłącznie organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego, którym w przypadku województwa jest Sejmik Województwa. Zarząd Województwa, jako organ wykonawczy, nie jest uprawniony do dokonywania takich zmian w planie wydatków budżetu, gdyż naruszałoby to zasady ustrojowe samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Regionalna Izba Obrachunkowa stwierdziła istotne naruszenie prawa w uchwale Zarządu Województwa dotyczącej zmian w budżecie województwa w zakresie dotacji dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Zarząd Województwa dokonał przesunięć środków w planie wydatków, które zdaniem Izby naruszały kompetencje Sejmiku Województwa. Województwo zaskarżyło uchwałę Izby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących kompetencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczące województwa w sprawie budżetowej oddala skargę; Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] 2006 r. nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. stwierdziło istotne naruszenie prawa w uchwale Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] 2005 r. w sprawie zmian w budżecie Województwa [...] na 2005 r. w części dotyczącej zmian w budżecie Województwa [...] na 2005 r. w części dotyczącej zmian w planie wydatków w dziale 851 – ochrona zdrowia, w związku z dokonaniem zmian wielkości dotacji przyznanych z budżetu Województwa [...] dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwały wyjaśniono na wstępie, że podstawą rozstrzygnięcia organu nadzoru był następujący stan faktyczny i prawny. W dniu [...] 2005 r. Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę nr [...], zgodnie z którą dokonano zmian w planie wydatków własnych budżetu Województwa [...], polegających na przeniesieniu środków pomiędzy rozdziałami i paragrafami klasyfikacji budżetowej, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do tejże uchwały. Zapis § 1 pkt b wymienionej uchwały stanowi, że opisanych powyżej zmian w planie wydatków dokonano w dz. 851 w związku z realizacją ugód restrukturyzacyjnych zawartych przez "A" w K. oraz zabezpieczenia środków na zadania inwestycyjne dla samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. Przedmiotowe zmiany obejmowały zwiększenia planu dotacji celowych z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych innych jednostek sektora finansów publicznych (paragraf 6220) w rozdziale 85111 Szpitale ogólne oraz zmianę wysokości środków przeznaczonych na pokrycie ujemnego wyniku finansowego zakładów opieki zdrowotnej. Oznacza to, jak wskazano w dalszej części uzasadnienia zaskarżonej uchwały, że Zarząd Województwa jako organ wykonawczy przyznał dotacje dla szpitali (zakładów opieki zdrowotnej) z istotnym naruszeniem kompetencji wynikających z ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Zapis art. 55 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi bowiem, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może otrzymywać dotacje budżetowe na inwestycje, w tym zakup wysokospecjalistycznej aparatury i sprzętu medycznego, a jak wskazano w art. 55 ust. 2 tejże ustawy jedynym organem, który może podjąć decyzję w tym przedmiocie jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z art. 18 pkt 20 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1590 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej organem tym dla Województwa [...] jest Sejmik Województwa [...]. Zarząd Województwa [...] nie był także, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, uprawniony do zmiany wysokości środków przeznaczonych na pokrycie ujemnego wyniku finansowego zakładu opieki zdrowotnej, gdyż pozostaje to w sprzeczności z art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym kompetencje w tym zakresie przysługują wyłącznie organowi, który utworzył zakład opieki zdrowotnej, tj. organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. W dalszej części uzasadnienia uchwały organ nadzoru wskazał, że upoważnienie wynikające z § 7 pkt 1 Uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r., dotyczące dokonywania przez Zarząd Województwa [...] przeniesień w planie wydatków pomiędzy rozdziałami i paragrafami nie przyznaje temu organowi kompetencji do dokonywania zmian w zakresie udzielania dotacji zakładom opieki zdrowotnej, a także decydowania o wysokości środków na pokrycie ujemnego wyniku finansowego zakładów opieki zdrowotnej, gdyż ocena przedmiotowych kompetencji dokonywana być musi w oparciu o zapisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W tym stanie rzeczy Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., działając w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. nr 55 z 2001, poz. 577 ze zm.) stwierdziło, iż badana uchwała w części narusza w sposób istotny obowiązujący porządek prawny. Mając na uwadze, że uchwała organu nadzoru wydawana jest po zakończeniu roku budżetowego 2005 r., a zatem zaistniały już nieodwracalne skutki prawne Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej odstąpiło od stwierdzenia częściowej nieważności badanej uchwały, ograniczając się jedynie do wskazania naruszonych uchwałą przepisów prawa. Uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. doręczono Zarządowi Województwa [...] w dniu [...] 2006 r., a pismem z dnia [...] 2006 r. (złożonym w Regionalnej Izbie Obrachunkowej w K. w dniu [...] 2006 r.) Województwo [...], reprezentowane przez Zarząd Województwa [...], zaskarżyło ją, w oparciu o art. 86 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, przedkładając odpis uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia [...] 2002 r. nr [...] w sprawie wniesienia skargi na uchwałę nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości (na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 55 ust. 2 oraz art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały wymaga odniesienia się do dwóch aspektów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organu nadzoru. Zweryfikować należy bowiem utożsamianie dokonania zmian w budżecie poprzez przesunięcia między rozdziałami w ramach jednego działu oraz między paragrafami w ramach rozdziału z działaniami będącymi wykonaniem budżetu oraz dokonać wykładni pojęcia: "organ" w rozumieniu art. 55 ust. 2 oraz art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Odnośnie pierwszego ze wskazanych powyżej zagadnień pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że bezzasadne jest twierdzenie organu nadzoru, zgodnie z którym sejmik województwa jest organem wyłącznie właściwym dla zmian w planie wydatków w budżecie, w części odnoszącej się do kwoty przeznaczonej na dotacje. Przyznanie dotacji zindywidualizowanemu podmiotowi stanowi wykonanie budżetu w tej części; ustalenie kwoty na ten cel przeznaczonej, zgodnie ze stosowną klasyfikacją budżetową jest planem wydatków. Zmiana ustalonej wcześniej kwoty stanowi zatem zmianę ustalonego wcześniej planu wydatków, a nie jego wykonanie. W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że w kwestionowanej przez organ nadzoru uchwale nie wskazano zakładów opieki zdrowotnej, którym mają zostać przyznane dotacje ze środków, a jedynie zwiększono wysokość środków przeznaczonych na ten cel. Niewskazanie w kwestionowanej uchwale dotowanych podmiotów czyni bezpodstawną tezę, że Zarząd Województwa [...] naruszył kompetencje Sejmiku Województwa [...] w zakresie udzielania dotacji samodzielnym zakładom opieki zdrowotnej. W tym kontekście pełnomocnik Województwa [...] podniósł, że przyjęcie argumentacji, zgodnie z którą zmiana wysokości środków w budżecie (w rozdziale 85111, paragrafie 6220) jest równoznaczna z udzieleniem zakładom opieki zdrowotnej dotacji, nakazywałoby także stwierdzić, że ujęcie środków w pierwotnej wysokości w budżecie (uchwalonym przez Sejmik Województwa [...]) stanowi udzielnie dotacji zakładom opieki zdrowotnej. Konsekwencją tego rozumowania byłoby stwierdzenie, że dotacje (ze środków wydatkowanych w 2005 r.) były przyznane w 2004 r. (z mocy uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r.). Ten termin należałoby przyjąć także w każdej sytuacji, w której obowiązujące przepisy prawa odnoszą się do daty udzielenia dotacji. W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż organ nadzoru bezpodstawnie kwestionuje kompetencje Zarządu Województwa [...] do dokonania zmian wysokości środków przeznaczonych na pokrycie ujemnego wyniku finansowego zakładu opieki zdrowotnej. Odróżnić bowiem należy pokrycie ujemnego wyniku finansowego wskazanego zakładu opieki zdrowotnej, co stanowi wykonanie budżetu w tej części, od ustalenia kwoty przeznaczonej na ten cel, zgodnie ze stosowną klasyfikacją budżetową, co stanowi zmianę ustalonego wcześniej planu wydatków, a nie jego wykonanie. Przyjęcie argumentacji, że zmiana wysokości środków w budżecie, przeznaczonych na pokrycie ujemnego wyniku finansowego jest równoznaczna z pokryciem ujemnego wyniku finansowego, oznaczałoby, w opinii pełnomocnika Województwa [...], konieczność przyjęcia, że również ujęcie środków w pierwotnej wysokości w budżecie (uchwalonego przez Sejmik Województwa [...]) stanowiło pokrycie ujemnego wyniku finansowego samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Konsekwencją tego rozumowania byłoby przyjęcie, że pokrycie ujemnego wyniku finansowego (ze środków wydatkowanych w 2005 r.) nastąpiło w 2004 r. (z mocy uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r.). W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik strony skarżącej za bezpodstawne uznał stanowisko organu nadzoru, zgodnie z którym zapis § 7 pkt 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r., z mocy którego Zarząd Województwa został upoważniony do dokonywania przeniesień w planie wydatków pomiędzy rozdziałami i paragrafami nie upoważniał Zarządu Województwa [...] do dokonania działań zakwestionowanych przez organ nadzoru. Podstawę przyjętych uregulowań (a co za tym idzie podstawę działań wyrażonych w kwestionowanej przez organ nadzoru uchwale) stanowił art. 124 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 15 z 2003 r., poz. 148 ze zm.), których treść nie pozostaje w sprzeczności z regulacją zawartą w art. 55 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz w art.60 ust. 4 tej ustawy. Odnosząc się do drugiego z wymienionych wcześniej aspektów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej uchwale pełnomocnik strony skarżącej wskazał na treść art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym zakład może być utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego. W oparciu o ten przepis oraz zapis art. 18 pkt 20 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. nr 142 z 2001, poz. 1590 ze zm.), a także art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej ustaliło wyłączną właściwość Sejmiku Województwa w zakresie udzielania dotacji zakładom opieki zdrowotnej i pokrywania ich ujemnego wyniku finansowego, dokonując niewłaściwej wykładni pojęcia "organ" w rozumieniu ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Bezpodstawnie bowiem organ nadzoru założył, że ustawodawca w art. 55 ust. 2 oraz art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej użył pojęcia "organ" w znaczeniu "ustawowy organ danego podmiotu", pomijając uregulowanie zawarte w art. 8 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym publicznym zakładem opieki zdrowotnej jest zakład opieki zdrowotnej utworzony przez organ, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3a. "Organem", o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3 jest "jednostka samorządu terytorialnego". Dokonując wykładni art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej utożsamiło pojęcie "organu, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej" (w przypadku, gdy funkcje organu założycielskiego pełni samorząd województwa) z ustawowym organem jednostki samorządu terytorialnego, w znaczeniu określonym w ustawie o samorządzie województwa. "Organy założycielskie", a więc "organy, które utworzyły samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej" to, zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w skardze, podmioty, które przejęły (na mocy art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) uprawnienia organów administracji rządowej tworzących samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Pojęcie "organu założycielskiego" to, jak wywodzi pełnomocnik strony skarżącej, pojęcie ustawowe, umieszczone m.in. w art. 36 a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, stanowiącym, że tworzenie, przekształcenie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej, której organem założycielskim jest państwowa uczelnia, następuje w drodze uchwały senatu właściwej szkoły wyższej. Powołany przepis stanowi przykład użycia pojęcia "organ założycielski" w oderwaniu od pojęcia jego ustawowego "organu" (tj. senatu uczelni). Nie sposób przyjąć, że ustawodawca w ramach jednego aktu prawnego posługiwał się pojęciem "organu założycielskiego" bądź "organu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej" w różnych znaczeniach: "raz jako podmiotu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej (w rozumieniu art. 8 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej), raz jako ustawowego organu tego podmiotu". W dalszej części skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że wskazanie organu jednostki samorządu terytorialnego, właściwego ze względu na realizację zadań nałożonych ustawą o zakładach opieki zdrowotnej nie może nastąpić w oparciu o zapisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Organem samorządu województwa kompetentnym do utworzenia, przekształcenia czy likwidacji samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej jest, jak wynika z art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa, sejmik województwa. Uprawnień tych nie można jednak rozciągać na inne zadania, w tym pokrywanie ujemnego wyniku finansowego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej bądź przyznawanie dotacji. Kompetencja sejmiku województwa w przedmiotowym zakresie nie wynika zatem z art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa. Bezpodstawne jest również twierdzenie, że regulacja zawarta w art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej pozwala na przyjęcie, że kompetencja do przyznawania dotacji zakładom opieki zdrowotnej i pokrywania ich ujemnego wyniku jest "sprawą zastrzeżoną inną ustawą" w rozumieniu art. 18 pkt 20 ustawy o samorządzie województwa. Jak wskazuje bowiem pełnomocnik strony skarżącej ustawodawca określił kompetencje sejmiku województwa w sposób enumeratywny, a zatem uprawnienia organu stanowiącego samorządu województwa obejmują wyłącznie realizację tych zadań, które wskazano wprost w art. 18 ustawy o samorządzie województwa oraz kompetencje przypisane temu organowi z mocy wyraźnych postanowień innych ustaw i statutu województwa. W konkluzji skargi wskazano, że w sytuacji, gdy wyłącznych kompetencji w danym zakresie nie można przypisać sejmikowi województwa, zachodzi domniemanie kompetencji zarządu województwa, wynikające z art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Zanegować zatem należy tezę, na której oparto zaskarżoną uchwałę, zgodnie z którą wyłączna kompetencja do przyznania dotacji i pokrycia ujemnego wyniku finansowego zakładom opieki zdrowotnej przysługuje sejmikowi województwa. W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej uchwale. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ nadzoru przyznał na wstępie, że zarówno w ustawie o samorządzie województwa, jak i w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej nie wskazano wyraźnie organu samorządu województwa pełniącego funkcje organu założycielskiego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Przyznano także, że ustawa o zakładach opieki zdrowotnej zawiera różne określenia (jednostka samorządu terytorialnego, organ, podmiot) dla wskazania podmiotu, który może utworzyć publiczny zakład opieki zdrowotnej i zatwierdzić jego statut. W dalszej części odpowiedzi na skargę wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć zakłady opieki zdrowotnej, a publicznym zakładem opieki zdrowotnej jest zakład utworzony przez organ, o którym mowa w ust.1 pkt 1-3 powołanego przepisu. Tworzenie, przekształcanie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze zarządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). Wspomniane zarządzenie i uchwała mają określać nazwę, siedzibę, formę gospodarki finansowej, podstawowe kierunki działalności, obszar działania oraz organ sprawujący nadzór nad zakładem. Zapis art. 18 pkt 20 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa stanowi, że sejmik województwa jest wyłącznie uprawniony do podejmowania uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami – w analizowanej sprawie – art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej – oraz statutem województwa do kompetencji sejmiku województwa. W kontekście przywołanych powyżej przepisów organ nadzoru stwierdził, że za bezsporne uznać należy, że organem samorządu województwa władnym do utworzenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej jest sejmik województwa. Decyzję taką sejmik województwa podejmuje w drodze uchwały, która jako uchwała organu samorządu województwa, tworząca publiczny samodzielny zakład opieki zdrowotnej ma charakter aktu stanowiącego (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 1115/99, publ. OSS 2000/2/51). Wobec powyższego, organ nadzoru stwierdził, że stosownie do treści art. 55 ust. 1 i ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej organem uprawnionym do przyznania samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej dotacji m.in. na inwestycje, w tym zakup wysoko specjalistycznej aparatury i sprzętu medycznego, a także pokrycia ujemnego wyniku finansowego tych zakładów jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest regionalna wspólnota samorządowa – Województwo [...]. Zanegować zatem należy wyrażony w skardze pogląd, że Zarząd Województwa [...] uprawniony był do dokonania zmian w planie wydatków budżetu Województwa [...] na 2005 r. w dziale 851 – Ochrona zdrowia poprzez przeniesienie planu wydatków między rozdziałami tego działu oraz przeniesienie między paragrafami w ramach rozdziałów poprzez dokonanie zwiększeń planu dotacji celowych z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych innych jednostek sektora finansów publicznych (§ 6220) w rozdziale 85111 – Szpitale ogólne. W konkluzji odpowiedzi na skargę organ nadzoru stwierdził, że przedstawione powyżej regulacje oraz obowiązująca klasyfikacja dochodów i wydatków budżetowych wskazują, że Zarząd Województwa [...] , jako organ wykonawczy, naruszył kompetencje Sejmiku Województwa [...], a zatem w zaskarżonej uchwale w sposób prawidłowy i zgodny z prawem stwierdzono istotne naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Skarga inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie dotyczy uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, wydanej w ramach wykonywanego w oparciu o art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. 55 z 2001 r., poz. 577 ze zm.) nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych, określonych w art. 11 powołanej ustawy. Została ona wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trybie art. 86 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. nr 142 z 2001 r., poz. 1590 ze zm.), zgodnie z którym rozstrzygnięcia organu nadzorczego podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Zgodnie z art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. Powołana ustawa, a także ustawy samorządowe nie wskazują podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. Komentatorzy przyjmują, że podstawą do uchylenia tego aktu powinno być każde naruszenie prawa, bez względu na jego materialnoprawny lub procesowy charakter (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005 r.) Rozpoznanie skargi wymaga wskazania organu właściwego do pokrycia ujemnego wyniku finansowego samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej oraz udzielenia dotacji temu zakładowi. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy na wstępie dokonać należy interpretacji pojęcia "organ" w rozumieniu art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 powołanej ustawy samodzielny zakład opieki zdrowotnej może otrzymać dotację na zakup wysoko specjalistycznej aparatury i sprzętu medycznego przyznaną przez organ, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 (których treść nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie). Wskazany zapis odsyła zatem w sposób jednoznaczny do przepisów ustawy, które wskazują organy uprawnione do utworzenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 8 pkt 1, 2, 3 i 3a ustawy o zakładach opieki zdrowotnej publiczny zakład opieki zdrowotnej może być utworzony przez: ministra lub centralny organ administracji rządowej, wojewodę, jednostkę samorządu terytorialnego, publiczną uczelnię medyczną lub publiczną uczelnię prowadzącą działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych. Tworzenie, przekształcanie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze zarządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 36 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). Wskazane zarządzenie lub uchwała określają nazwę, siedzibę, formę gospodarki finansowej, podstawowe kierunki działalności, obszar działania oraz organ sprawujący nadzór nad zakładem. Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.) do wyłącznej kompetencji sejmiku województwa należy określanie zasad udzielania dotacji przedmiotowych i podmiotowych z budżetu województwa, a art. 18 pkt 19 lit f powołanej ustawy stanowi, że do wyłącznej kompetencji sejmiku województwa należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych województwa dotyczących tworzenia, przekształcania i likwidowania wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. Z powyższego wynika zatem w sposób jednoznaczny, że organem samorządu województwa kompetentnym do utworzenia, przekształcenia i likwidacji zakładu opieki zdrowotnej, tj. "organem, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej", o którym mowa w art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest (w przypadku, gdy jednostką samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 8 ust.1 pkt 3 ustawy jest samorząd województwa) sejmik województwa. Konstatacji tej nie można podważyć, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, powołując się na okoliczność, iż we wspomnianym akcie prawnym ustawodawca obok pojęcia "organ", posłużył się także pojęciem "organ założycielski" (w art. 36a ust.1 ustawy). Wspomniana okoliczność nie może również uzasadniać tezy, zgodnie z którą wskazanie organu uprawnionego do pokrycia ujemnego wyniku finansowego publicznego zakładu oraz przyznania temu zakładowi dotacji jest możliwe wyłącznie w oparciu o ustawę o samorządzie województwa i następuje w oderwaniu od zapisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Jak więc wykazano powyżej "organem, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej", o którym mowa w art. 55 ust. 2 i art. 60 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (w przypadku, gdy jednostką samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 8 ust.1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest samorząd województwa) jest sejmik województwa. W konsekwencji organem uprawnionym do pokrycia ujemnego wyniku finansowego i przyznania dotacji publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej jest sejmik województwa. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż wynikające z ustawy o zakładach opieki zdrowotnej kompetencje Sejmiku Województwa [...] nie mogą zostać wyłączone poprzez upoważnienie przyznane Zarządowi Województwa [...] na mocy § 7 pkt 1 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r., dotyczącego uprawnień w zakresie dokonywania przeniesień w planie wydatków pomiędzy rozdziałami i paragrafami. Zgodnie z art. 18 pkt 6 ustawy o samorządzie województwa uchwalenie budżetu województwa należy do kompetencji sejmiku województwa. Budżet województwa jest planem finansowym obejmującym: planowane dochody i wydatki województwa, źródła sfinansowania deficytu budżetowego, przeznaczenie nadwyżki budżetowej, wydatki związane z wieloletnimi programami, w tym w szczególności inwestycyjnymi, z wyodrębnieniem wydatków na finansowanie każdego z programów (art. 61 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa), a zatem wartość środków przeznaczonych w 2005 r. na dotacje dla samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej i pokrywanie ujemnego wyniku finansowego tych podmiotów (w przypadku, gdy jednostką samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 8 ust.1 pkt 3 ustawy jest samorząd województwa) ujęta jest w § 1 ust. 2 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w sprawie budżetu Województwa [...] na 2005 r., w którym ustalono wydatki województwa w 2005 r. Zapis § 1 ust. 2 lit. b uchwały Zarządu Województwa [...] nr [...] stanowi, iż dokonuje się zmian w dziale 851 w związku z realizacją ugód restrukturyzacyjnych zawartych przez "A" w K. oraz zabezpieczeniem środków na zadania inwestycyjne dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Słuszny jest pogląd pełnomocnika strony skarżącej, że przyznanie dotacji konkretnemu zakładowi opieki zdrowotnej stanowi wykonanie budżetu, jednakże wskazać trzeba, że konstatacja ta potwierdza tezę, że nie jest możliwe przyznanie przedmiotowej dotacji bez uprzednich zmian w planie budżetu województwa. Skoro zatem uprawnienie do przyznania dotacji i pokrycia ujemnego wyniku finansowego zastrzeżone jest dla organu stanowiącego samorządu województwa, jakim jest Sejmik Województwa, to tym bardziej uznać należy wyłączną kompetencję tego organu do dokonywania zmian w planie wydatków na dotacje i pokrywanie ujemnego wyniku zakładów opieki zdrowotnej. W przeciwnym razie zaistniałaby, sytuacja, w której organ wykonawczy, którym jest zarząd województwa przesądziłby o zmianie planu dotacji, a organ stanowiący (sejmik województwa) związany byłby stanowiskiem zarządu województwa i de facto wykonywałby uchwałę zarządu województwa. W konsekwencji organ stanowiący wykonywałby uchwałę organu wykonawczego, co pozostawałoby w jawnej sprzeczności z zasadami ustrojowymi określonymi w ustawie o samorządzie województwa. Przyjąć zatem należy, że skoro – jak wykazano powyżej - uprawnienie do przyznania dotacji zakładowi opieki zdrowotnej i pokrycia ujemnego wyniku finansowego tego zakładu (w przypadku, gdy jednostką samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 8 ust.1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej jest samorząd województwa) należy do wyłącznej kompetencji sejmiku województwa, to uprawnienie do dokonywania zmiany wysokości (określonej uprzednio w uchwale budżetowej sejmiku województwa) środków przeznaczonych na ten cel stanowi wyłączne uprawnienie sejmiku województwa. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej nie narusza prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło