II FSK 600/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA: Bogusław Dauter, Sędzia NSA: Teresa Porczyńska (spr.), Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S.- Syndyka Masy Upadłości F. H. R. R. U. w upadłości od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 61/07 w sprawie ze skargi I. S.- Syndyka Masy Upadłości F. H. R. R. U. w upadłości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 26 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości za okres od 1 lipca do 28 października 2005 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2007 r. (I SA/Bd 61/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę I. S. - Syndyka Masy Upadłości Firmy Handlowej R. w upadłości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 26 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości za okres od 1 lipca do 28 października 2005 r. oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 300 zł. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ze względu na przedmiot zaskarżenia - decyzję dotyczącą odmowy umorzenia zobowiązań podatkowych - od skargi w niniejszej sprawie należało uiścić wpis stały wynoszący 500 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądowymi administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej rozporządzenie w sprawie zasad pobierania wpisu). Wyjaśnił również, iż stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nienależycie opłaconą skargę, wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego, sąd odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli podlega ona opłacie stałej. Uwzględniając treść powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie została opłacona w prawidłowej wysokości i z tej przyczyny odrzucił ją na podstawie art. 221 p.p.s.a. Powyższe orzeczenie I. S. zaskarżył w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia: 1. art. 216 i art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zasad pobierania wpisu, poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie strona winna uiścić wpis stały w kwocie 500 zł, 2. art. 220 i art. 221 p.p.s.a. oraz § 32 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych polegającym na odrzuceniu skargi ze względu na nieprawidłowe jej opłacenie po rozpoczęciu merytorycznego rozpoznawania sprawy. Podnosząc wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania lub o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Uzasadniając wymienione w kasacji zarzuty strona skarżąca argumentowała, iż powołany w kwestionowanym orzeczeniu § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zasad pobierania wpisu ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których nie jest możliwe ustalenie wpisu stosunkowego. Zdaniem strony, w rozpoznawanej sprawie, jest możliwe ustalenie takiego wpisu, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - kwota podatku od nieruchomości, którego umorzenia odmówił organ. Tym samym, od wniesionej skargi należało pobrać wpis stosunkowy w myśl § 1 rozporządzenia w sprawie zasad pobierania wpisu, obliczony od kwoty 9.414,10 zł stanowiącej przedmiot sporu. Motywując drugi z podniesionych zarzutów wskazano, iż sąd wzywając do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu uznał, iż skarga nadaje się do rozpoznania, co wykluczało możliwość jej późniejszego odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie można podzielić argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy, czy rzeczywiście w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, jak stara się to wykazać skarżący. Przypomnieć wypada, iż strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia podatku od nieruchomości. W postępowaniu o przyznanie ulgi płatniczej spór nie dotyczy już kwoty podatku, gdyż ta określona została ostateczną decyzją wymiarową. Wydana przez organ decyzja nie nakłada też na skarżącego żadnych zobowiązań mających wartość pieniężną ani ich nie ustala, a odnosi się jedynie do sposobu ich spłaty. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 67a i następnych Ordynacji podatkowej organ bada wyłącznie, czy podatnik spełnia przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej - w niniejszej sprawie, umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Wbrew więc stanowisku strony, przedmiot postępowania stanowi ustalenie istnienia po stronie podatnika ważnego interesu lub interesu publicznego w umorzeniu podatku, a nie określona należność pieniężna. Z tej też przyczyny, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż wniesiona skarga podlegała w myśl art. 231 p.p.s.a. wpisowi stałemu w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zasad pobierania wpisu, to jest w kwocie 500 zł. Tym samym zarzut naruszenia przepisów wskazanych w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej sąd kasacyjny ocenił jako niesłuszny. Warto dodatkowo zaakcentować, iż zaprezentowany wyżej pogląd nie jest odosobniony, znajduje bowiem swoje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 maja 2008 r. /II FZ 140/08/, z dnia 17 kwietnia 2008 /I FZ 126/08/, z dnia 24 września 2007 r. /I FSK 1150/07/, z dnia 11 października 2006 r. /II FZ 638/06/, z dnia 10 lutego 2005 r., FZ 691/04 dostępne w internecie). Nie jest też trafny drugi z podniesionych zarzutów. Bezsprzecznie skargę w przedmiotowej sprawie wniósł w imieniu strony skarżącej radca prawny, a zatem zgodnie z art. 221 p.p.s.a. był on zobligowany uiścić wpis stały w odpowiedniej wysokości, bez uprzedniego wezwania sądu. Ponieważ pełnomocnik nie wykonał powyższego obowiązku, Sąd był uprawniony orzec o odrzuceniu skargi w oparciu o powołany wyżej przepis. Na akceptację nie zasługuje również stanowisko strony, zgodnie z którym wezwanie do usunięcia braków formalnych jest równoznaczne w przyjęciem skargi do rozpoznania i wyklucza możliwość późniejszego jej odrzucenia z uwagi na nieuiszczenie przez zawodowego pełnomocnika wpisu stałego. Założenie takie jest błędne i nie znajduje oparcia w przepisach postępowania. Przypadki, w których sąd odrzuca skargę regulują: art. 58, art. 189, art. 220 § 3 oraz art. 221 p.p.s.a., a nadto art. 172 p.ps.a., który ze względu na brak związku ze sprawą pozostaje poza zakresem rozważań Sądu kasacyjnego. Wymienione przepisy nie wprowadzają żadnej cezury czasowej co oznacza, iż sąd (pierwszej, jak i drugiej instancji) ma prawo orzec o odrzuceniu skargi w każdym przypadku istnienia nie uzupełnionego braku formalnego, bądź fiskalnego, aż do momentu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Ponadto podkreślić należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo postąpił wzywając pełnomocnika skarżącego do złożenia dokumentu potwierdzającego prawidłową reprezentację strony. W ramach bowiem wstępnej kontroli skargi sąd w pierwszej kolejności bada dopuszczalność złożonego pisma oraz właściwość sądu, a następnie, czy pochodzi ono od uprawnionego podmiotu. Konieczność uzupełnienie ewentualnych braków w tym zakresie uprzedza dalsze czynności kontrolne skargi, także te dotyczące uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2006 r. /I GSK 2212/, dostępne w internecie). Przedstawiony pogląd nie stoi w opozycji do treści przepisów powołanych w zarzucie drugim - art. 220 i art. 221 p.p.s.a. oraz § 32 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.