VII SA/Wa 881/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Centrum ... na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienie odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Centrum ... kwotę 200zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 881/06 UZASADNIENIE W wyniku rozstrzygnięcia w dniu [...] grudnia 2005 r. konkursu ofert ogłoszonego na terenie powiatu pułtuskiego przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie program profilaktyki chorób układu krążenia , komisja konkursowa nie wybrała do negocjacji oferty uczestniczącego w konkursie Centrum ... w [...]. Przyczyną niewybrania przez komisję konkursową oferty nr [...] Centrum ... w [...] było stwierdzenie w części niejawnej konkursu, że oferent nie zapewnia należytego wykonania umowy, co ustalono w oparciu o przebieg dotychczasowej współpracy ze świadczeniodawcą. Wskazano na nieprawidłowości dotyczące udzielania i wykazywania przez świadczeniodawcę usług w roku 2005 w zakresie realizacji umów w zakresie: podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, program profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób układu krążenia. Odwołanie od decyzji konkursowej złożyło Centrum .... i wskazało w odwołaniu, że jego oferta została złożona w terminie i że spełnia wszelkie wymogi zawarte w materiałach ogłoszonych na konkurs ofert w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie program profilaktyki chorób układu krążenia w roku 2006 r. Podniesiono także wysoką jakość świadczonych usług medycznych i brak podania przez komisję konkursową przyczyn niewybrania oferty Centrum ... Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] nie uwzględnił odwołania i przekazał je na podstawie art. 154 ust 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia celem rozpoznania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 154 ust 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210 , poz. 2135 ze zm.) - nie uwzględnił odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego [...] grudnia 2005 r. na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie program profilaktyki chorób układu krążenia. W uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że przyczyną nie wybrania przez komisję konkursową oferty odwołującego się było stwierdzenie, że oferent nie zapewnia należytego wykonania umowy, co wynikało z dotychczasowej współpracy ze świadczeniodawca. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż obecnie u odwołującego się prowadzone są przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ dwa postępowania kontrolne: [...] oraz [...] , którymi objęto kontrolę realizacji umów w latach poprzednich w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej oraz ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych. Powyższe kontrole zostały wszczęte na wniosek Wydziału do Walki z Przestępczością KWP w [...] , sekcja w [...]. W toku postępowań kontrolnych ustalono, że świadczeniodawca fałszował deklaracje pacjentów zgłaszanych przez niego w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Nadto Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał na pismo Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] grudnia 2005r. informujące o ustaleniach prowadzonego śledztwa z którego wynikało, że odwołujący się .- nieprawnie przetwarzał dane osobowe pacjentów , czym wprowadził w błąd NFZ co do liczby obsługiwanych pacjentów i wyłudził nienależne środki. Poza tym Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że zgodnie z § 8 Szczegółowych warunków postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2006 i lata następne ( załącznik do zarządzenia Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2005 r.) oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, szczegółowych warunkach postępowania oraz szczegółowych materiałach informacyjnych. Warunki wymagane dla świadczeniodawców udzielających świadczenia w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie program profilaktyki chorób układu krążenia zostały ustalone w "Szczegółowych materiałach informacyjnych o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz realizacji i finansowaniu umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne " określonych zarządzeniem nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2005 roku. Zgodnie z § 7 ust. 1 ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (OWU) - załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2005 roku (Dz. U. Nr 197, poz. 1643) - świadczeniodawca jest zobowiązany do udzielania świadczeń z użyciem aparatury i sprzętu medycznego posiadającego stosowne certyfikaty, atesty i inne dokumenty potwierdzające dopuszczenie aparatury i sprzętu medycznego do użytku oraz dokumenty potwierdzające dokonanie aktualnych przeglądów wykonanych przez uprawnione podmioty. Z treści oferty odwołującego się wynikało natomiast, że sprzęt wykazany do udzielania świadczeń nie posiada stosownych atestów i nie jest serwisowany. Oznacza to, że oferent nie spełniał warunków koniecznych do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i z tego tytułu oferta odwołującego się nie mogła być wybrana. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2006 r. wniósł świadczeniodawca Centrum ... w [...] . W skardze wskazał, że oferta "[...]" nie tylko spełniała wszystkie kryteria wymagane przepisami tj. ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność ale także przedstawiała najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. W poszczególnych grupach świadczeń, otrzymała w rankingu ofert najwyższą liczbę punktów. Nie było zatem żadnych merytorycznych podstaw do pominięcia oferty "[...]" stosownie do art. 142 ust 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Powołany przez Prezesa NFZ art. 142 ust 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych dotyczy sytuacji gdy komisja konkursowa nie dokonuje wyboru żadnej oferty. Zatem przepis ten nie mógł być podstawą do pominięcia jedynie oferty "[...]". Poza tym, powoływanie się na brak gwarancji należytego wykonania umowy jest zdaniem skarżącego bezpodstawne bowiem; - postępowania kontrolne prowadzone przez Narodowy Funduszu Zdrowia nie zostały zakończone , NFZ nie stosował kar umownych ani nie wypowiedział umowy - obecnie realizowana jest umowa z [...] stycznia 2006 r. z [...] Oddziałem Wojewódzkim NFZ w zakresie świadczeń podstawowych opieki zdrowotnej ( czyli tych , które poprzednio miały być nieprawidłowo realizowane). W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek tylko niektóre argumenty skargi zostały uznane za słuszne. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu została wydana z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 kpa. Nie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy a wskazana podstawa prawna decyzji jest nieadekwatna do motywów podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 139 ust.l ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Z kolei zgodnie z treścią art. 142 ust.5 wymienionej ustawy, w części niejawnej konkursu ofert Komisja Konkursowa może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Może też nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Dokonując oceny ofert Komisja kieruje się określonymi kryteriami przeliczając je na określoną liczbę punktów należnych danej ofercie. Komisja ma obowiązek przeprowadzić negocjacje z oferentami, którzy uzyskali najwięcej punktów i z tymi podmiotami winna być zawarta umowa. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, iż jednym z powodów nie dokonania wyboru oferty Centrum ... w [...] był fakt, braku gwarancji I należytego wykonywania umowy przez skarżącego i niezapewnienie właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Jednak wskazana argumentacja nie koresponduje z przedstawianą przez Prezesa NFZ podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji. Jest to o tyle istotne, że kryteria oceny oferty postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - na tym etapie, wskazane zostały w art. 148 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wśród tych kryteriów nie ma odrębnego kryterium zapewnienia należytego wykonania umowy. Jeśli oferta uzyskuje najwyższą liczbę punktów w zakresie ciągłości udzielania świadczeń, ich kompleksowości i dostępności, to nie można zdaniem Sądu, wyprowadzić wniosku, iż oferent nie zapewnia właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Należy bowiem zauważyć, że z treści przepisu art. 142 ust. 5 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, iż oferent przedstawiający najlepszą ofertę pod względem ciągłości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępności nie może być wyeliminowany z konkursu w oparciu o kryteria nieznane temu przepisowi. Brak możliwości właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej musi bowiem być wynikiem oceny przez Komisję prezentowanych ofert jako nie zapewniających ich kompleksowości, ciągłości i dostępności. Stwierdzony przez organ brak możliwości właściwego udzielania świadczeń a tym samym brak gwarancji należytego wykonywania umowy nie jest odrębnym, samodzielnym kryterium oceny oferty wskazanym w art. 142 ust 5 w/w ustawy. Z kolei na podstawie art. 142 ust. 5 pkt 2 tejże ustawy Komisja Konkursowa może nie wybrać żadnej oferty. Może to nastąpić wówczas, gdy wszystkie oferty nie uzyskają pewnej minimalnej liczby punktów, która pozwala stwierdzić, iż biorąc pod uwagę kryterium ciągłości, kompleksowości i dostępności wszyscy oferenci nie zapewniają możliwości właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Dlatego decyzja nieuwzględniająca odwołania z powodu braku zapewnienia należytego wykonania umowy powinna być w okolicznościach tej sprawy szczególnie gruntownie uzasadniona przy użyciu argumentów natury prawnej i z powołaniem właściwych przepisów. Niewątpliwie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, który dysponuje publicznymi pieniędzmi winien wykazywać szczególną staranność i rozwagę w ich dysponowaniu. Nieprawidłowości w wykonywaniu zawartej ze świadczeniodawca umowy mogą być podstawą do rozwiązania takiej umowy w trybie wypowiedzenia , wynika to wprost z art. 136 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W tym kontekście jawi się jako oczywiste , że Prezes NFZ powinien stosować odpowiednie instrumenty prawne w sytuacji, gdy świadczeniodawca nienależycie wywiązuje się z dotychczas zawartych umów i mimo to ponownie staje do konkursu. Przepisy ustawy stwarzają możliwości przeciwdziałania takiej sytuacji. Zgodnie z treścią art. 146 Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia określa warunki wymagane od świadczeniodawców. Zasadnym więc byłoby gdyby Prezes NFZ określił, że w konkursie nie mogą uczestniczyć podmioty, które nienależycie wywiązywały się z dotychczas zawartych umów. Potencjalni oferenci, którzy nienależycie świadczyli usługi, bądź okazali się nieuczciwi mogliby nie być w ogóle dopuszczeniu do fazy oceny ich oferty w konkursie. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje aby Prezes NFZ określił tego typu wymagania. Ponadto zauważyć należy, że w aktach sprawy brak załącznika do zarządzenia Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2005 roku oraz zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] października 2005 roku, na które powołuje się Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokumenty te jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji określają wymagania stawione świadczeniodawcom, których skarżący miał niespełniać . W tej sytuacji ich dołączenie do akt było koniecznością, gdyż rozstrzygniecie organu poddane ma być ocenie Sądu w zakresie zgodności z prawem. Na marginesie wskazać trzeba, że akta administracyjne przedstawione Sądowi, obrazujące przebieg postępowania są niekompletne i nie zapewniają czytelności jego toku. W kontekście zarzutu skargi i materiału dowodowego sprawy trzeba zauważyć, że w dniu [...] stycznia 2006 roku Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł z Centrum... umowę o świadczenie usług medycznych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Zatem wskazany przez Prezesa Funduszu, w uzasadnieniu decyzji wydanej [...] lutego 2006 roku argument, że Centrum ... nie daje gwarancji należytego wykonywania umowy powinien być ponownie wyjaśniony także i przy uwzględnieniu tej okoliczności. Bez gruntownego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji oraz rzetelnego udokumentowania zarzutów stawianych świadczeniodawcy nie jest możliwe zaaprobowanie przez Sąd jej prawidłowości. Rozpoznając ponownie sprawę Prezes NFZ winien dokonać ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego w tym zakresie, a wskazane jako brakujące akty prawa załączyć do akt. Kolejnym argumentem uzasadniającym wydanie przez Prezesa NFZ zaskarżonego rozstrzygnięcia była okoliczność, że wykazany w ofercie skarżącego sprzęt nie posiadał stosownych atestów i nie był serwisowany, a tym samym oferent w ocenie organu nie spełniał warunków koniecznych do zawarcia umowy. Organ odwoławczy uznał, iż skarżący w ten sposób nie spełniał warunków koniecznych do zawarcia umowy ale nie podjął oceny czy inni uczestnicy konkursu wykazywali w swych ofertach, że posiadany przez nich sprzęt ma wymagane atesty i jest serwisowany. Jeżeli bowiem tak nie było to okoliczność ta nie mogła być podniesiona jako jedna z przyczyn niewybrania oferty skarżącego, skoro podmioty uczestniczą w konkursie na zasadach równości. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w pkt II wyroku, natomiast rozstrzygnięcie o kosztach Sąd wydał w oparciu o art. 200 tej ustawy.