II SA/Go 518/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-12-08
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczeń rodzinnych, uzależnione od niepełnosprawności dziecka, powinno być ustalone do końca okresu zasiłkowego, czy do końca okresu ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli orzeczenie to zostało wydane na czas określony?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, które jest uzależnione od niepełnosprawności dziecka, powinno być ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli orzeczenie to zostało wydane na czas określony. Zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest w tym przypadku nadrzędne wobec ogólnych zasad ustalania okresu zasiłkowego.Stan faktyczny
Z.K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenia od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, odrzucając żądanie przyznania świadczeń od maja 2004 r. Skarżąca domagała się przyznania świadczeń od maja 2004 r., argumentując opóźnienie oczekiwaniem na orzeczenie o niepełnosprawności córki. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r., nr [...]
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004r. Z.K. zwróciła się do Burmistrza Miasta o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - na córkę A.C..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał
Z.K. zasiłek rodzinny na córkę A.C. oraz dodatek tytułu samotnego wychowania dziecka oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego przyznane zostały na okres od [...] grudnia 2004r. do [...] sierpnia 2005r.
Decyzja wydana została w oparciu o art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 12, art. 13, art. 24 ust. 2, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oświadczeniach rodzinnych (DZ. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz par. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (DZ.U. Nr 213 poz. 2162).
Od decyzji organu l instancji strona wniosła odwołanie, w którym domaga się przyznania wnioskowanych świadczeń za okres wsteczny, tj. od miesiąca maja 2004r. do końca miesiąca listopada 2004r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odnosząc się do żądania strony o przyznanie świadczeń za okres wsteczny, tj. od miesiąca maja 2004r. do końca miesiąca listopada 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że świadczenia mogły być stronie przyznane począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co wynika wprost z treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponieważ strona złożyła odpowiedni wniosek w dniu [...] grudnia 2004r., dlatego świadczenia przyznane jej zostały z dniem [...] grudnia 2004r.
Z.K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze skarżąca podtrzymuje żądanie przyznania świadczenia za okres od miesiąca maja 2004r. do dnia [...] listopada 2004r. oraz twierdzi, że opóźnienie w złożeniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, wynikło z oczekiwania na wydanie orzeczenia o niepełnosprawności jej córki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (art. 3§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 — zwana dalej p.p.s.a.). Rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie.
Skarga opiera się na zarzucie, że w zaskarżonych decyzjach administracyjnych nieprawidłowo określono początkowy okres na jaki przyznano skarżącej zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zdaniem skarżącej świadczenia rodzinne powinny być jej przyznane od dnia l maja 2004r. Skarżąca nie kwestionuje natomiast końcowej daty okresu na jaki przyznano jej świadczenia, tj. [...] sierpnia 2005r.
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczenia rodzinnych (DZ.U. z 2003 Nr 228 poz. 2255) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14 - 16. Okres zasiłkowy oznacza okres od dnia [...] września do dnia [...] sierpnia następnego roku kalendarzowego (art. 3 pkt 10 ustawy). Jednakże w każdym konkretnym przypadku, początkowa data przyznania prawa do świadczeń rodzinnych zależeć będzie od daty wpłynięcia wniosku wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Regulację w tym zakresie zawiera art. 24 ust. 2 ustawy, który mówi, że prawo doświadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w dniu [...] grudnia 2004r. (dowód: k-37 akt administracyjnych). A zatem decyzja administracyjna o przyznaniu skarżącej świadczeń od dnia [...] grudnia 2004r. jest w tym zakresie zgodna z treścią art. 24 ust. 2 ustawy. Kierując się treścią art. 24 ust, 1 i 2 ustawy, organ administracyjny nie miał podstaw do przyznania stronie świadczeń począwszy od dnia [...] maja 2004r., bowiem w miesiącu maju 2004r. strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, a tym samym nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w tej sprawie. Z powyższych względów zarzut skargi należało uznać za chybiony.
Jednakże, jak wyżej wykazano, sąd administracyjny rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, iż zaskarżone decyzje naruszają przepis art. 24 ust. 3 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku ustalania prawa doświadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo doświadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] października 2004r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, na podstawie którego A.C. zaliczona została do osób niepełnosprawnych. W punkcie trzecim orzeczenia zawarto zapis, iż orzeczenie wydane zostało do dnia [...] lutego 2008r.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (DZ.U. z 2003r. Nr 139 poz. 1328), niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia.
A zatem wydane w sprawie A.C. orzeczenie o niepełnosprawności jest orzeczeniem wydanym na czas określony w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnoprawności i stopniu niepełnosprawności. Dlatego, na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności A.C. powinno zostać ustalone do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, czyli do dnia [...] lutego 2008r.
Z powyższego względu decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Decyzję organu II instancji jako utrzymującą w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, również należało uchylić.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło