II SA/Kr 1222/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Piotr Głowacki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2001r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89 poz. 414 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229) w zw. z art. 103 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., art. 104 k.p.a., nakazał M.K. dokonanie na własny koszt rozbiórki wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynku gospodarczego na działce ew. nr "1" położonej w N. woj. [...], w terminie do dnia 31 lipca 2001 r. W sentencji organ podał, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1976 r. W uzasadnieniu organ, mając na uwadze oględziny przeprowadzone w dniu 17 października 2000 r. wskazał, że M.K. wraz z mężem - nieżyjącym już W.K., samowolnie i bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudowali parterowy, drewniany budynek gospodarczy. Zlokalizowano go w odległości ok. 40 cm od granicy działki S. i T.S., ok. 3,60 m od istniejącego budynku murowanego S. i 2,0 m od murowanego budynku mieszkalnego M.K. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że budowa i lokalizacja przedmiotowego budynku była niezgodna z "§ 12 ust. 1, który stanowi, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki". Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli budynek nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W ocenie organu obiekt zrealizowano niezgodnie z przepisami ówcześnie obowiązującymi, a w świetle obecnie obowiązujących przepisów, niemożliwe było doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od powyższej decyzji M.K. wniosła o jej uchylenie. Wskazała, że jej mąż, który pobudował przedmiotowy budynek, zmarł nie pozostawiając testamentu, zatem formalnie nie było współwłaściciela tego budynku. Z tego też powodu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. w dniu [...] stycznia 2001 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Ponadto odwołująca się zarzuciła, że budynek powstał przed 1994 r., kiedy nie obowiązywały obecne przepisy dotyczące rozbiórki, a sąsiad T.S. zgodził się na tę budowę. Budynek nie "oszpecał" zabudowy, był w dobrym stanie technicznym, woda deszczowa z dachu nie spływała na sąsiednią działkę. Ponieważ obiekt był jej niezbędny do przechowywania płodów rolnych i narzędzi, wniosła o jego pozostawienie. Zobowiązała się jednocześnie poprawić warunki przeciwpożarowe budynku od strony sąsiada. Dodała też, że z uwagi na "szczupłość działki" nie było możliwe usytuowanie budynku z zachowaniem wymaganych prawem odległości od granicy. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 104 k.p.a., art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w zw. z art. 103, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., odmówił nakazania M.K. rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce ew. nr "1" położonej w N. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał co następuje: Postępowanie wszczęto w dniu 12 kwietnia 2000 r. na wniosek S. i T. S. o "ponowne" wydanie nakazu rozbiórki wyżej opisanego budynku. Ostateczną jednak decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. nakazał już rozbiórkę przedmiotowego budynku. Zgodnie zaś z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, decyzja ostateczna obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona nową decyzją. Mając to na uwadze stwierdził, że niedopuszczalne jest wydawanie dwóch decyzji, gdy istnieje tożsamość spraw administracyjnych. Wynika to z faktu, iż stosownie do art. 104 k.p.a., decyzja rozstrzyga o istocie całości sprawy, chyba że przepis pozwala na wydanie tzw. decyzji częściowej. Ponieważ niniejsza sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, organ I instancji powinien był wszcząć postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do kwestii wpływu śmierci W.K. na orzeczony nakaz rozbiórki organ odwoławczy podał, że wraz ze śmiercią strony nie wygasają te obowiązki, które nie mają ściśle osobistego charakteru. Takimi są obowiązki wynikające z decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Obciążają one aktualnego właściciela budynku bez względu na to, na jakiej podstawie stał się jego właścicielem. Na potwierdzenie tego stwierdzenia organ przytoczył tezę z wyroku NSA z dnia 22 września 1989 r. (sygn. akt IV SA 327/89). W skardze na powyższą decyzję T.S. wniósł o jej zmianę i orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. W przedmiotowym bowiem drewnianym budynku wybudowanym tuż przy granicy, M.K. przechowuje benzynę i samochód. To zdaniem skarżącego grozi pożarem. Podał, że był wydany już nakaz rozbiórki tego obiektu w 1992 r., ale Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku ze śmiercią W.K., umorzył postępowanie egzekucyjne w dniu 29 stycznia 2001 r. Odnosząc się do tej sprawy skarżący podniósł, że po śmierci W.K. obowiązki wynikające z nakazu rozbiórki pozostały i obciążały obecnego właściciela nieruchomości tj. M.K. - dotychczasową współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości. Stąd zarzucanie w odwołaniu od decyzji I instancji, że "formalnie nie ma współwłaściciela" było niepoważne. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i powtarzając motywy tam przedstawione. Dodał, że sformułowanie sentencji uzasadniała treść wniosku wszczynającego postępowanie (o wydanie "jeszcze raz" nakazu rozbiórki). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie "ppsa"). Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych powodów, niż w niej wskazane. Rację należy przyznać organowi odwoławczemu co do tego, że sprawa rozbiórki przedmiotowego obiektu została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, ponownemu zaś rozstrzyganiu tej sprawy sprzeciwia się przepis art. 16 kpa. Nie ma wątpliwości, że w przypadku nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia elementem decydującym o tożsamości spraw jest przede wszystkim przedmiot, którego nakaz dotyczy. W wypadku tego rodzaju decyzji /skierowanych "do rzeczy", a nie "do osoby"/ o tożsamości podmiotowej sprawy administracyjnej nie decyduje wyłącznie tożsamość zindywidualizowanej osoby obciążonej już ostatecznym nakazem. Obowiązek ten nie ma bowiem charakteru osobistego i jako związany z rzeczą obciąża następców prawnych adresata wydanego już nakazu. Tożsamość podmiotowa takiej sprawy zachodzi więc zarówno wówczas, kiedy adresatem "ponownego" nakazu miałaby zostać ta sama, co poprzednio osoba, ale też wówczas kiedy adresatem tym miałby zostać jej następca prawny. Ustalenie tożsamości spraw nie jest wynikiem oceny, czy uznania, lecz stwierdzeniem określonego stanu. Na to ustalenie więc nie może mieć wpływu to, że wszczęte przeciwko adresatowi nakazu postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w związku z jego śmiercią. Zwrócić przy tym należy uwagę, że fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego powodu nie został udokumentowany w aktach sprawy /brak akt postępowania egzekucyjnego i rozstrzygnięcia o umorzeniu/. Przyjmując prawidłowo /przy poczynionych ustaleniach/, że zgłoszone żądanie dotyczyło sprawy już ostatecznie rozstrzygniętej, organ odwoławczy w istocie merytorycznie jednak sprawę te ponownie rozstrzygnął. "Odmowa nakazania rozbiórki" jest bowiem rozstrzygnięciem merytorycznym, nawiązującym do materialnych, a nie procesowych przesłanek. Decyzja taka zapada po rozpatrzeniu sprawy, a sam organ stwierdził, że sprawy ponownie rozpatrzeć nie może. Postępowanie administracyjne w sprawie już ostatecznie rozstrzygniętej, bez względu na sposób jego wszczęcia /z urzędu lub na żądanie/ jest bezprzedmiotowe i ulega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Sprawa bowiem nie jest w ogóle ponownie rozpatrywana. W ustalonym stanie faktycznym decyzje organów obu instancji, jako decyzje merytoryczne, wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Dlatego tez, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ppsa obie decyzje należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.