III SA/Gd 574/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka,, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 19 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 20 czerwca 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Komendant Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 20 czerwca 2005 r. o wygaśnięciu z dniem 12 maja 2005 r. decyzji z dnia 3 marca 1998 r., przyznającej D. S. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że D. S. jest emerytem policyjnym. Decyzją z dnia 3 marca 1998 r. przyznano mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Podstawą do wydania tej decyzji był m.in. § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, który stanowił, iż zawarte w nim przepisy stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu i emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 53 ze zm.). Z dniem 12 maja 2005 r. weszło w życie rozporządzenie MSWiA, które w § 1 ust. 2 uchyliło zapis § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Tym samym D. S. utracił prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W ocenie organu odwoławczego w tych okolicznościach słusznie organ I instancji uchylił decyzję przyznającą to świadczenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. S. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Ustawa nie zawiera jednak szczegółowych regulacji w tej kwestii i odsyła do odpowiednich przepisów dotyczących funkcjonariuszy. Zatem odpowiednie zastosowanie winny mieć przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji, w szczególności art. 92 i wydane na jego podstawie rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący zwrócił jednak uwagę, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uzyskał delegacji do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dlatego też zmiana przepisów powyższego rozporządzenia nie może prowadzić do odebrania uprawnień przyznanych przez ustawę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że postanowienia art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy /.../ dają wyłącznie prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji emerytom i rencistom policyjnym i członkom ich rodzin. Do mieszkań tych należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast przedmiotowe rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. stwarzało w myśl § 8 możliwość stosowania przepisów rozporządzenia w zakresie dotyczącym równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych. Od dnia 12 maja 2005 r. brak jest podstaw prawnych do wypłaty tego świadczenia dla wskazanych osób. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się ona z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy takie rozstrzygnięcie leży w interesie społecznym lub strony. Organ odwoławczy powołując się na komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, iż bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też w skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek - bezprzedmiotowość decyzji powstaje zawsze po jej wydaniu. Zdaniem organu bezspornym jest, iż wprowadzona nowelizacja stanu prawnego uniemożliwia wykonanie decyzji z dnia 3 marca 1998 r. o przyznaniu skarżącemu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ wskazał interes społeczny jako przesłankę uzasadniającą stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 3 marca 1998 r. podnosząc, że samo pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje w kolizji z interesem społecznym, rozumianym jako konieczność dostosowania funkcjonujących w obrocie orzeczeń do zmiany w przepisach prawa materialnego. Na koniec organ stwierdził, że skarżącemu na podstawie wskazanych przepisów nadal przysługuje prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Policji lub o pomoc finansową w budownictwie mieszkaniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji /.../ funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z przepisów Rozdziału 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zatytułowanego "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" wynika, że podstawowym prawem funkcjonariusza jest prawo do lokalu mieszkalnego (art. 88). Bezpośrednio z prawem do lokalu mieszkalnego związane jest, uregulowane w art. 92 niniejszej ustawy, prawo do równoważnika pieniężnego. Prawo do tego świadczenia przysługuje bowiem policjantowi, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Zatem równoważnik pieniężny stanowi rekompensatę za niezrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego w naturze lub w postaci pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, przepis art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji /.../ dotyczy uprawnień do lokalu mieszkalnego, w skład których wchodzi prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji oraz prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uregulowane w art. 92 ust. 1 niniejszej ustawy. Zatem funkcjonariusz zwolniony ze służby, uprawniony do policyjnej emerytury lub renty ma prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby. Prawo do przedmiotowego świadczenia wynika wprost z powołanych wyżej przepisów. Oznacza to, iż prawo do niniejszego świadczenia nie wynikało nigdy z przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, które zostało wydane w wykonaniu delegacji zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji. Prawo do przedmiotowego świadczenia wynika natomiast, jak wyżej wskazano z art. 92 ust. 1 niniejszej ustawy w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji /.../. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zmiana rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r., w wyniku której skreślono § 8 nie ma wpływu na prawo skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby. Oznacza to, że brak jest podstaw uzasadniających pozbawienie skarżącego prawa do przedmiotowego świadczenia z przyczyn wskazanych przez organy obu instancji i czynienie tego przy zastosowaniu instytucji wygaśnięcia decyzji jest niezgodne z prawem. Zatem organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji /.../ oraz art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy służbowe Policji zobowiązane będą uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 przedmiotowej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.