VII SA/Wa 1324/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-19

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód powierzchniowych jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę przebudowy elektrowni wodnej, jeśli jej interes prawny może być realizowany w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka skarżąca, mimo posiadania pozwolenia wodnoprawnego, nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę przebudowy elektrowni wodnej. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a granice tego obszaru wyznaczone są przepisami odrębnymi. W ocenie Sądu, interes prawny spółki związany z korzystaniem z wód powierzchniowych powinien być dochodzony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, które jest postępowaniem właściwym do regulowania takich kwestii.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzję Wojewody o wznowieniu postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę elektrowni wodnej. Wojewoda pierwotnie wznowił postępowanie i stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu pozwolenia, ale odstąpił od jego uchylenia. Spółka K. odwołała się, twierdząc, że inwestor nie miał wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że spółka K. nie jest stroną w postępowaniu wznowieniowym. Spółka K. podnosiła, że jako właściciel elektrowni wodnej ma interes prawny i jest stroną postępowania, a obszar oddziaływania obiektu obejmuje wody powierzchniowe, z których korzysta.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi [...] K. Sp. z o.o. w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę skargę oddala. Wojewoda [...] na wniosek spółki [...] K. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02. 2004 r., Nr [...] o pozwoleniu na przebudowę elektrowni wodnej [...], zlokalizowanej w miejscowości [...], a następnie decyzją z dnia [...].10.2004 r., Nr [...] stwierdził, że pozwolenie na budowę wydane zostało z naruszeniem prawa, bowiem spółka K. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i odstąpił od uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., gdyż w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Od decyzji tej odwołała się spółka K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że inwestor nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego, uprawniającego go do wykonania urządzeń, związanych z funkcjonowaniem elektrowni wodnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].01.2005r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca wznowienia postępowania spółka K. nie jest stroną postępowania i nie posiada tym samym legitymacji do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku. Pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Organ wskazuje, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, tzn. ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka K., która podnosi, że jest stroną, gdyż jako właścicielem elektrowni wodnej [...] i ma interes prawny w sprawie pozwolenia na przebudowę elektrowni wodnej [...]. Zdaniem skarżącej spółki użyte w art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane sformułowanie "obszar oddziaływania obiektu" jest nieprecyzyjne i dlatego nie może być interpretowane zwężająco. Zdaniem spółki w niniejszej sprawie obszar oddziaływania obejmuje teren zajęty przez powierzchniowe wody płynące, tworzące Kanał [...] oraz [...] na rzece [...], na którym zlokalizowano [...] [...], należącą obecnie do Elektrowni [...] w W. Wskazane wody powierzchniowe tworzą węzeł wodny, zaś korzystanie z takich wód musi być traktowane w świetle ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), jako zależne od siebie korzystanie przez kilka zakładów. Wymaga to , zdaniem spółki w myśl art. 128 ust. 3 prawa wodnego, instrukcji gospodarowania wodą. Spółka wskazuje, że obszar oddziaływania może być wyznaczony zarówno w oparciu o akt normatywny, jak i administracyjny a w przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. dotyczy jej interesu prawnego wnioskodawców, poprzez ograniczenie uprawnień określonych w pozwoleniu wodnoprawnym Starosty [...] z dnia [...] marca 2001 r., wydanym na rzecz [...] K. Sp. z o.o W odpowiedzi na skargę GINB informuje, że merytoryczne i prawne uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zawarł w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Art. 28 k.p.a. ustala generalną zasadę, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 ust 2 Prawa budowlanego ustanawia wyjątek od tej ogólnej zasady stanowiąc, iż "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu." Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie ochrona określonych podmiotów poprzez dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu administracyjnym dot. pozwolenia na budowę o ile ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym granice tego obszaru wyznaczone są na podstawie przepisów odrębnych. W relacji do art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest więc przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania. W pewnych przypadkach każda inwestycja może powodować negatywne skutki dla właścicieli sąsiednich nieruchomości np. poprzez ograniczenie możliwości zabudowy ich działki. Sąd administracyjny przyjął, iż za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określany dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Również uprawnień strony skarżącej do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu o pozwolenie na budowę nie można poszukiwać w art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego przewidującego, iż obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich", (por. wyrok NSA z 1 lutego 2001 r. IV SA 2085/98 LEX Nr 55752). Skarżąca spółka podnosi natomiast ,że zostanie ograniczona w korzystaniu z powierzchniowych wód płynących tworzących Kanał [...] oraz [...] na rzece [...], na którym zlokalizowano [...]. Zdaniem spółki korzystanie z tych wód przez oba podmioty musi być traktowane w świetle ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), jako zależne od siebie korzystanie przez kilka zakładów. Wymaga to , zdaniem spółki w myśl art. 128 ust. 3 prawa wodnego instrukcji gospodarowania wodą. Sąd nie kwestionując takiego stanowiska, stwierdza, ze korzystanie z wód reguluje w/w ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, a przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z przepisami prawa wodnego szczególne korzystanie z wód, regulacja wód oraz zmiana ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody czy wykonanie urządzeń wodnych wymaga pozwolenia wodnoprawnego. To pozwolenie wodnoprawne określa zasady wspólnego i zależnego od siebie korzystania z wód przez kilka zakładów. W takim właśnie postępowaniu podmioty korzystające ze wspólnych obszarów wodnych są stronami postępowania w myśl postanowień art. 127 ust.7 Prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne wydaje się, w drodze decyzji, na czas określony na szczególne korzystanie z wód, a stronami postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego są: ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zdaniem Sądu to właśnie w tym postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego strona skarżąca może dochodzić swoich praw wykazując swój interes prawny. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło