VI SA/Wa 2111/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. P. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. P. i A. L. decyzją z dnia [...] września 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. nakładająca na skarżących karę pieniężną w wysokości 8.295 ( osiem tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt pięć ) złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Decyzje wydane zostały na podstawie następujących ustaleń faktycznych: skarżący J. P. i A. L. posiadali zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej ul. [...] w rej. ul. [...] i umieszczenie w nim reklamy jednostronnej o łącznej powierzchni reklamowej 3 m ² w okresie od [...] grudnia 2004 r. do [...] września 2005 r. W dniu [...] grudnia 2006 r. skarżący złożyli wniosek o wydanie zezwolenia na dalsze zajmowanie powyższego pasa drogowego. W związku ze złożonym wnioskiem - pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. Naczelnik Wydziału Zarząd Dróg Miejskich zawiadomił skarżących, że termin obowiązywania poprzedniej decyzji zezwalającej na zajęcie przedmiotowego odcinka drogi upłynął w dniu [...] września 2005 r. Dlatego też w okresie między [...] września 2005 r. a [...] grudnia 2005 r. tj. do dnia złożenia wniosku skarżący zajmowali wskazany odcinek drogi bez aktualnego zezwolenia. Wobec powyższego organ poinformował skarżących, iż zostanie wydana decyzja nakładająca karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia za okres od [...] września 2005 r. do [...] grudnia 2005 r. Jednocześnie zawiadomiono skarżących, iż na podstawie art. 10 k.p.a. mogą zapoznać się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami i wypowiedzieć się co do nich. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie J. P. i A. L. pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. wyjaśnili, iż złożenie wniosku o zajęcie pasa drogowego po terminie - nastąpiło omyłkowo i nastąpiło natychmiast po wykryciu błędu. Działanie skarżących polegające na przeoczeniu terminu nie było świadome i bezprawne. Podkreślili, iż prowadzą mały zakład usługowy i ukaranie ich wysoką grzywną będzie poważnym obciążeniem. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Prezydent W. działając na podstawie art. 104 k. p. a. oraz art. 40 ust.12 i 13 oraz art. 40d ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. poz.206 z póź. zm.) w zw. z uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] marca 2005 r. zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady W. z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze W. z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych [...] postanowił nałożyć karę pieniężną na J. P. i A.L. za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej ul. [...] w rej. ul. [...] bez aktualnego zezwolenia i umieszczenie w nim reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 3 m ² w okresie od [...] września 2005 r. do [...] grudnia 2005 r. w wysokości 8.295 ( osiem tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt pięć ) złotych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 40 ust.12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotnej opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6 cytowanej ustawy. Mając na uwadze, iż przedmiotowa reklama zajmowała pas drogowy bez zezwolenia przez 79 dni, a powierzchnia reklamy wynosiła 3 m² opłata stanowiąca podstawę do wyliczenia kary ustalona została w wysokości 829, 50 zł jako iloczyn dni zajęcia pasa drogowego pod nośnik reklamowy i dziennej opłaty w wysokości 3,50 zł/m² powierzchni reklamy. Zgodnie z art. 40 ust. 12 ww. ustawy ustalono wysokość kary pieniężnej na 8.295 zł jako dziesięciokrotność opłaty wyliczonej powyżej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. J. P. i A L. złożyli odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o zmniejszenie wysokości nałożonej kary za zajęcie pasa drogowego pod reklamę. Ponownie podkreślili, iż nieterminowe złożenie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego nastąpiło nieświadomie i wynikało z ludzkiej niepamięci. Wskazali ponadto, iż zgodnie z art. 35 § 3 k. p. a. załatwienie sprawy powinno nastąpić w ciągu miesiąca, a spraw szczególnie skomplikowanych w terminie dwóch miesięcy. Skarżący prośbę o rozpatrzenie sprawy wnieśli w dniu [...] stycznia 2006 r., a decyzję otrzymali w dniu [...] kwietnia 2006 r., a zatem został przekroczony termin określony w art. 35 k. p. a. Ponadto odwołujący się zwrócili uwagę, iż nigdy nie otrzymali powołanego w decyzji pisma z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], otrzymali natomiast pismo o numerze [...]. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał na obligatoryjny charakter ukarania karą pieniężną w sytuacji, gdy strona zajmuje odcinek pasa drogi publicznej bez zezwolenia jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, wskazując na prawidłowość sposobu i wysokości naliczonej kary. Pismem z dnia [...] października 2006 r. J. P. oraz A. L. (reprezentowany przez J. P.) skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższa decyzję. Ponownie wskazali na przekroczenie przez organ I instancji terminu dla załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 k.p.a. oraz fakt nieotrzymania pisma z dnia [...] grudnia 2005 r. zawiadamiającego skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem skarżących nakładanie na nich bardzo wysokiej kary w sytuacji, gdy organ również uchybia przepisom tj. nie załatwia sprawy w określonym ustawą terminie jest bezprawne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. nie naruszają prawa materialnego i procesowego. Stosownie do treści art. 40 ust. 1. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. poz. 206 z póź. zm.) - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest, więc możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. W przeciwnym bowiem przypadku zarządca drogi na podstawie art. 40 ust. 12 powołanej wyżej ustawy wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący J. P. i A. L. w okresie od w okresie od [...] września 2005 r. do [...] grudnia 2005 r. zajmowali odcinek pasa drogowego drogi krajowej ul. [...] w rej. ul. [...] bez zezwolenia. Dlatego za zgodnie z prawem uznać należy działania zarządcy drogi, który stosownie do treści art. 40 ust. 12 nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 tj. w wysokości 8.295 ( osiem tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt pięć ) złotych. Skarżący nie kwestionowali faktu braku zezwolenia we wskazanym okresie czasu, tłumacząc jedynie iż działania ich nie były umyślne i wynikały z przeoczenia. Rację ma jednak organ, iż powyższe okoliczności nie mogły zostać uwzględnione przez zarządcę drogi przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, albowiem przepis ma charakter obligatoryjny i nałożenie kary nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania po stronie zawinienia w nieterminowym złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Strona zarzucała ponadto, iż nałożenie kary pieniężnej przez organ, który załatwiając sprawę sam uchybia terminom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego jest bezprawne. Należy mieć jednak na uwadze, że terminy o których mowa w art. 35 § 3 i 4 k.p.a., to okresy, w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji i mają one charakter instrukcyjny. Ich upływ ani nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji (wyr. NSA z dnia 7 maja 1998 r., I SA/Ka 1215/96, niepubl.). Decyzja wydana po upływie terminu jest ważna, wchodzi do obrotu prawnego po uzyskaniu cechy ostateczności. Natomiast niezachowanie terminu może powodować inne skutki, takie np. jak: uruchomienie przez uprawnionego środków obrony przez bezczynnością organów administracji publicznej (art. 37 § 1 k.p.a., art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r..p.s.a.), czy powstanie odpowiedzialności pracownika organu administracji publicznej za niedochowanie terminów (art. 38 k.p.a.). Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty skarżących, iż nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika bowiem jednoznacznie z treści pisma skarżących z dnia [...] stycznia 2006 r., w którym wyjaśniali, iż złożenie wniosku o zajęcie pasa drogowego zajmowanego przez skarżących od 2001 r. po terminie nastąpiło omyłkowo - zawiadomienie takie otrzymali. Organ natomiast w decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. powołując się na zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] grudnia 2005 r. podał niepełny numer tego pisma, co nie zmienia faktu, iż pismo to skarżący otrzymali. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.