III SA/Wa 3767/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Minister Finansów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływanej dalej jako "Kpa") oraz art. 17, art. 18 oraz art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej jako "u.o.p.e.a"), po rozpatrzeniu zażalenia D. M. - określanego dalej jako "Skarżącego" z dnia 10 marca 2006 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2006 r. oddalającego skargę na czynność egzekucyjną; utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynika, iż decyzją z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję Nr [...] określającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2000 r. do września 2001 r. Następnie wobec Skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne i w dniu [...] listopada 2005 r. wystawiono na Skarżącego tytuły wykonawcze o numerach:[...], [...], którymi objęto należności z tytułu podatku od towarów i usług. Zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2005 r., dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] S.A. [...]we W.. Zawiadomienie doręczono bankowi w dniu 2 grudnia 2005 r. i w tym dniu zajęcie stało się skuteczne. W wyniku realizacji zajęcia nastąpił przelew środków pieniężnych, skutkiem czego nastąpiło częściowe pokrycie ciążącej na zobowiązanym należności. Zobowiązany przeznaczony dla niego egzemplarz zawiadomienia wraz z dołączonymi odpisami tytułów wykonawczych odebrał w dniu 21 grudnia 2005 r. Z akt sprawy wynika także, iż Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. działając na podstawie art. 216 oraz art. 224 § 2 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2000r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wstrzymał wykonanie decyzji organu podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Dnia 29 grudnia 2005 r. do organu podatkowego wpłynęła skarga zobowiązanego na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego dokonaną na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 u.o.p.e.a Skarżący wnosząc o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucił naruszenie art. 7 i art. 8 Kpa związku z art. 18 u.o.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem zasady zaufania do prowadzonego przez organ postępowania, naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej oraz naruszenia zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 67 § 2 u.o.p.e.a. poprzez brak ustawowych elementów w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego oraz naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. poprzez nieprawidłowe określenie kosztów egzekucyjnych. W ocenie Skarżącego zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym nie zawiera terminu płatności należności objętej prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym (pomimo odrębnej rubryki na druku zawiadomienia), jak również nie zawiera stopy odsetek za zwłokę stosowanej przez cały okres ich naliczania. Wskazana została bowiem tylko aktualna stopa odsetek (12%) natomiast brak stop odsetkowych za cały okres. Skarżący podniósł również, iż na zawiadomieniu o zajęciu nie odciśnięto prawidłowej pieczęci organu egzekucyjnego jak również brak jest jakiejkolwiek informacji na jakiej podstawie i czy w ogóle osoba podpisująca powyższe zawiadomienie posiadało stosowne upoważnienie. Zobowiązany zarzucił także, iż organ egzekucyjny w sposób nieprawidłowy ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną. Na postanowienie to zobowiązany złożył w terminie zażalenie, w którym wnosił o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia, uchylenie dokonanej czynności i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podobnie jak w skardze wskazał na naruszenie w sprawie przepisów art. 7 i art. 8 Kpa oraz art. 67 § 2 i art. 67 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązany ponowił przedstawione argumenty dotyczące braku w zawiadomieniu wskazania terminu płatności należności, kwestii upoważnienia osoby podpisującej zawiadomienie i nieprawidłowo określonej kwoty kosztów egzekucyjnych. Wskazał, iż nietrafnym jest stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. o braku wpływu niewpisania w zawiadomieniu terminu płatności należności i wysokości wszystkich stóp procentowych odsetek na zasadność i prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ani na prawidłowość dokonanego w jego toku zajęcia. Skoro bowiem art. 67 § 1 ustawy u.o.p.e.a. wymaga, aby podstawą zastosowania środka egzekucyjnego było prawidłowo sporządzone zawiadomienie, to nie sposób twierdzić, aby bezsporne braki w wystawionym zawiadomieniu - stanowiące jednocześnie naruszenie przepisu art. 67 § 2 pkt 5 ww. ustawy, pozostawały bez wpływu na prawidłowość i skuteczność dokonanej czynności. Nie zgodził się także z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnieniem Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podpisania zawiadomienia przez osobę do tego upoważnioną. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że wobec wątpliwości w tym zakresie, to nie strona mogła udać się do Urzędu Skarbowego i tam dokonać stosownego wyjaśnienia - jak wskazuje organ rozpatrujący skargę, ale to obowiązkiem organu egzekucyjnego jest wykazanie, iż osoba podpisująca zawiadomienie stosowne upoważnienie posiada. Strona nie zgodziła się również ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej we W., iż w sprawie kosztów egzekucyjnych organem właściwym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W., do którego należy złożyć odrębny wniosek w tym zakresie. W ocenie zobowiązanego, skoro jednym z elementów zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym jest wskazanie wysokości należnych kosztów egzekucyjnych, to okoliczność ta winna być zweryfikowana w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutów zobowiązanego podniósł, iż w myśl art. 80 § 2 u.o.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zajęciu doręczono bankowi w dniu 2 grudnia 2005 r. zatem w czasie, gdy decyzja organu podatkowego pierwszej instancji określająca wysokość egzekwowanych należności funkcjonowała w obrocie prawnym. Odnosząc się do braku w zawiadomieniu o zajęciu terminu płatności wskazanych w nim należności organ odwoławczy uznał, iż brak tego elementu w zawiadomieniu pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wyższego stopnia odnosząc się do zarzutu braku pieczęci wskazał, że pieczęć urzędowa organu wystawiającego zawiadomienie widnieje na pierwszej stronie zawiadomienia. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że Komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego W. w zakresie swoich obowiązków i uprawnień posiada upoważnienie właściwego organu podatkowego do podpisywania m.in. zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Wskazano również, że pieczęć zawierająca informację o udzielającym upoważnienia oraz nazwisku i stanowisku osoby, której upoważnienia udzielono widnieje na zawiadomieniu. Organ podkreślił, iż nie ma obowiązku dołączać do przesyłanych aktów administracyjnych wyciągów z Regulaminu Urzędu czy zakresu obowiązków pracownika. Minister Finansów podniósł także, że kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 u.o.p.e.a. podobnie jak kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych. Na ostateczne postanowienie Skarżący wniósł skargę do Sądu, w której powielając argumentację zawartą w skardze na czynność egzekucyjną oraz w zażaleniu zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów art. 7 i art. 8 Kpa związku z art. 18 u.o.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem zasady zaufania do prowadzonego przez organ postępowania, naruszeniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej oraz naruszeniem zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 67 § 2 u.o.p.e.a. poprzez brak ustawowych elementów w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego oraz naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. poprzez nieprawidłowe określenie kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe normy prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając stanowisko zaprezentowane w rozpoznawanej sprawie przez Ministra Finansów uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też w przedmiotowym postępowaniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność skargi na dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wniesionej przez zobowiązanego na podstawie przepisu art. 54 § 1 u.o.p.e.a. Zgodnie z dyspozycją powyższego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepisy art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a. wskazują, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tych unormowań są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa sądów oraz piśmiennictwa w skardze na czynności egzekucyjne nie można podnosić okoliczności, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia m.in. zarzutów, czy też wniosku o umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż w trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 u.o.p.e.a. nie mogą być badane okoliczności związane z nieistnieniem obowiązku co skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czy też kwestie nieprawidłowego naliczenia kosztów egzekucyjnych. Sąd nadmienia, iż z akt sprawy wynika, iż zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym przez Skarżącego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi były już przedmiotem odrębnego postępowania. Z informacji przekazanej przez Ministra Finansów wynika, iż ostatecznym postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał zgłoszone w tym przedmiocie przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. W skardze na czynności egzekucyjne zobowiązany zarzucił istnienie braków zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, które w jego ocenie uzasadniają uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzuty Skarżącego sprowadzają się zasadniczo do trzech kwestii tj. braku w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wskazania terminu płatności należności oraz wysokości stóp odsetkowych, braku na zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego prawidłowej pieczęci organu egzekucyjnego oraz braku upoważnienia do podpisania zawiadomienia o zajęciu przez Komornika Skarbowego, którego podpis wraz z pieczęcią urzędową widnieje pod zawiadomieniem. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 67 § 2 u.o.p.e.a., w którym zostały wymienione enumeratywnie niezbędne elementy prawidłowego zawiadomienia, zawiadomienie o zajęciu powinno zawierać: 1)oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2)oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3)określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Sąd badając zgodność z przepisami prawa spornego zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego podzielił stanowisko organów podatkowych co do bezzasadności zarzutów Skarżącego dotyczących braku właściwej pieczęci organu oraz pełnej informacji o upoważnieniu Komornika Skarbowego Urzędu Skarbowego W. do podpisania przedmiotowego zawiadomienia. Z załączonego do akt sprawy odpisu zawiadomienia przekazanego przez stronę w toku postępowania wynika bowiem, iż na przedmiotowym dokumencie została odciśnięta pieczęć organu, która w sposób należyty wskazuje, iż organem egzekucyjnym w tej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. W ocenie Sądu przepisy dotyczące niezbędnych elementów zawiadomienia o zajęciu nie zawierają wymogów co do kształtu pieczęci organu egzekucyjnego, zatem argumenty Skarżącego dotyczące braku na zawiadomieniu "okrągłej" pieczęci urzędowej nie zasługują na uwzględnienie. Za nietrafiony Sąd uznał także zarzut Skarżącego dotyczący braku upoważnienia do podpisania przez Komornika Skarbowego Urzędu Skarbowego W. przedmiotowego zajęcia wierzytelności. Na podkreślenie zasługuje to, iż w przypadku posługiwania się przez osobę pełniącą funkcję Komornika Skarbowego - pieczęcią określającą, iż działa on z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego należy domniemywać, iż osoba ta posiada stosowne upoważnienie do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego w sprawie braku w zawiadomieniu o zajęciu informacji o terminie płatności należności oraz informacji o wysokości wszystkich stóp procentowych Sąd uznał, iż powyższe braki uchybiają przepisowi art. 67 § 2 pkt 5 u.o.p.e.a. Jednakże w ocenie Sądu uchybienie to w rozpoznawanej sprawie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielił w tym przedmiocie stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe, iż niewpisanie w zawiadomieniu terminu płatności należności i wysokości wszystkich stóp procentowych odsetek nie miał bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonywanej czynności egzekucyjnej. Sąd przyjął w tej kwestii argumentację organu odwoławczego, iż druk zawiadomienia co do istoty nie służy do kontroli prawidłowości ustalenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej (do czego niezbędne byłoby wskazanie terminu płatności) podlegającej egzekucji, ale wskazuje dłużnikowi zajętej wierzytelności realizującemu polecenie organu egzekucyjnego ustaloną kwotę do przekazania na konto tego organu. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania dotyczących ogólnych zasad postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.