VII SA/Wa 2110/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. D. i J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. D. i J. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2110/06 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane – zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994r. (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał Z. D. i D. D. rozbiórkę komórki drewnianej o wymiarach 4,0 x 2,7m i wysokości 2,0m oraz ustępu nie skanalizowanego z jednym oczkiem, drewnianego o wymiarach 0,7 x 0,9m usytuowanych na posesji przy ul. [...] w W., działka nr ew.[...] z obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek J. G., współwłaściciela sąsiedniej posesji. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 1996r. przez przedstawicieli Urzędu Miejskiego W. oraz w dniu [...] lutego 2005r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. stwierdzono, że na działce nr [...] znajduje się: komórka drewniana o wymiarach 4,0 x 2,7m i wysokości 2,0 m, bez fundamentu, usytuowana 0,65m od granicy wschodniej posesji, wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz ustęp nie skanalizowany, drewniany z jednym oczkiem tzw. WC o wymiarach 0,7 x 0,9m usytuowany w narożu południowo – wschodnim posesji, w odległości 0,9m i 1,0m od granicy działki. W dniu wizji obiekt ten służył do przechowywania narzędzi ogrodniczych. Na podstawie oświadczenia Z. D. ustalono, że obiekty te zostały wybudowane w latach 1968 – 1970. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w prawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62 ze zm.) budynki gospodarcze mogą być usytuowane w odległości 3m od granicy, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych i drzwiowych, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4m od granicy działki. Odległości te mogą ulec zmniejszeniu, przy czym odległości między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m oraz dopuszcza się usytuowanie pojedynczych ustępów ustawionych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2m od granicy działki. W związku z tym, że obiekty na działce nr [...] nie spełniają wymogów cytowanego rozporządzenia organ nakazał ich rozbiórkę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. D. wskazując, iż sprawa ta była już przedmiotem postępowania administracyjnego w 1997r. i zakończyła się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającym skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. Nr [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] marca 1996r. dotyczącą nakazu rozbiórki drewnianej komórki oraz drewnianego WC znajdującego się na jego działce. Skarżący kwestionuje także ustalone przez organy przeznaczenie jednego z obiektów twierdząc, iż jest to szopa służąca do przechowywania narzędzi, a nie WC. Nadto podnosi, że zawiadomieniem z dnia [...] marca 2005r. został poinformowany o toczącym się postępowaniu, z którego wynikało, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia strony mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz, że po upływie tego terminu zostaną podjęte rozstrzygnięcia w oparciu o posiadane dowody i materiały, zaś decyzję nakazującą rozbiórkę wydano w dniu [...] lutego 2005r. W związku z tym skarżący poddaje pod wątpliwość ważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nadto podnosi, że sporne obiekty powstały na początku lat 1970r. dlatego jego zdaniem przepisy które zostały przywołane w decyzji dotyczącej rozbiórkę nie mogły mieć zastosowania w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [....] sierpnia 2006r., po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż organ I instancji nieprawidłowo wskazał, jako właściwe przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980r. W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z 2002r. Nie wpłynie to jednak na prawidłowości samego rozstrzygnięcia, którym nakazano rozbiórkę obiektów, gdyż ich usytuowanie jest sprzeczne z § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.) określającym odległości obiektów budowlanych względem siebie z uwagi na wymogi przeciwpożarowe. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalanie dokładnej daty powstania obiektów nie ma znaczenia "(...) w aspekcie faktu, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. wobec obiektów wybudowanych przed 1995r. nie stosuje się przepisu art. 48, lecz stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi w rozumieniu ustawy są przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.", które organ I instancji zastosował. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. D. i J. D. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu D. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. dodając, iż organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionej w odwołaniu kwestii odległości od granicy tarasu sąsiada, ani zarzutu o niezachowaniu terminu na zapoznanie się z aktami. Dodatkowo skarżący kwestionują naruszenie przepisu § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Na wstępie należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 621/97 oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997 r., którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] marca 1996 r. orzekającą na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. rozbiórkę drewnianej komórki oraz drewnianego wc i przekazano do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "...kwestią mającą istotne znaczenie w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a dotyczących wydania nakazu rozbiórki jest konieczność ustalenia daty budowy obiektu będącego przedmiotem orzekania". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...] wyrażone w decyzji kasacyjnej, iż organ I instancji nie tylko nie ustalił czasu pobudowania obu obiektów ale także nie ustalił ich przeznaczenia. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę orzekł nakaz rozbiórki drewnianej komórki oraz drewnianego wc uznając, iż wybudowano je samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. Jako materialnoprawną podstawę decyzji rozbiórkowej organ wskazał przepis art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. wskazując, iż lokalizacja w/w obiektów narusza rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wyraził pogląd, iż data wybudowania spornych obiektów nie ma w sprawie znaczenia, a nadto wskazał, iż ich lokalizacja wbrew ustaleniom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. obowiązujące w dacie ich budowy. Stanowisko takie nie jest trafne. Przede wszystkim należy wskazać, iż orzekając na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązkiem organu było wykazanie, iż samowolnie wybudowany obiekt niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia – ust. 1 pkt 1 i 2 albo jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. O ile organ I instancji jako przesłankę uzasadniającą nakaz rozbiórki wskazał niezgodność wybudowanych obiektów z obowiązującym w okresie ich budowy przepisami rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. – nie wskazując jednak jakie inne ważne przyczyny poza wymienionymi w ust. 1 art. 37 za tym przemawiają, to organ odwoławczy w ogóle nie wskazał czy zaistniały przesłanki z art. 37 ust. 1 i 2 cyt. ustawy. Nietrafny jest także pogląd organu odwoławczego, iż do samowoli budowlanej powstałej przed 1 stycznia 1995 r. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie obowiązujące w dacie ich budowy. W tych warunkach utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy kwestionując ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powinien bądź uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa), bądź uchylić zaskarżoną decyzję i wydać orzeczenie reformatoryjnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).