VI SA/Wa 1926/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. B. na wezwania Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W. postanawia odrzucić skargę Z akt sprawy wynika, iż skarżąca I. B. w marcu 2004 r. została wezwana przez Zarząd Dróg Miejskich w W.do uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W.. Z uwagi na fakt nieuchylenia przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. nałożonych na stronę w/w opłat dodatkowych, skarżąca I. B.pismem z dnia 25 października 2005 r. wezwała Zarząd Dróg Miejskich w W. w trybie przepisu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.) do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie w/w opłat. Wnosząc o uchylenie opłat, skarżąca podniosła w uzasadnieniu wezwania, iż w świetle przepisów art. 13 ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) nałożony na nią obowiązek opłaty za parkowanie w obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W.– jest niezgodny z obowiązującym prawem. Dodatkowo skarżąca powołała się na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich wyrażone w piśmie z dnia 26 sierpnia 2005 r. Wezwanie powyższe wpłynęło do organu w dniu 28 października 2005 r. (vide: informacja Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia 4 stycznia 2007 r. – k. 22 akt sądowych). W dniu 13 lutego 2006 r. I. B. – działając za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynności Zarządu Dróg Miejskich w W. zawierające wezwania do uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W.. Powołując się na przepisy art. 50 § 1 i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca podtrzymała w uzasadnieniu swoje dotychczasowe stanowisko, iż w świetle przepisów art. 13 ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych nałożony na nią obowiązek opłaty za parkowanie w obszarze strefy płatnego parkowania w W. – jest niezgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg Miejskich w W. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w pismach przesyłanych do strony skarżącej oraz do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich – wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi, I.B. w piśmie z dnia 29 stycznia 2007 r. wskazując na wezwania Zarządu Dróg Miejskich w W.z dnia [...]marca 2004 r. nr [...], z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], a także z dnia [...]marca 2004 r. nr [...]w przedmiocie uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W., podniosła jednocześnie, iż datą pierwszego wezwania, w której strona dowiedziała się o nałożonym obowiązku uiszczenia opłat za parkowanie, był dzień [...] marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto, jak stanowi § 3 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ze skargi złożonej przez I. B., a także ze złożonych przez nią dalszych wyjaśnień wynika, iż skarży ona czynności - wezwania Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...]marca 2004 r. nr [...], z dnia [...]marca 2004 r. nr [...], oraz z dnia [...]marca 2004 r. nr [...]w przedmiocie uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W.. W ocenie Sądu z przesłanych przez organ administracji akt sprawy, a także z faktu powołania przez stronę skarżącą w uzasadnieniu skargi przepisów art. 50 § 1 i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że skarżąca I. B.traktuje wezwania Zarządu Dróg Miejskich w W. do uiszczenia opłat, wystosowane do niej w marcu 2004 r. (i w następnych miesiącach 2004 r.), jako - podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego - inne, niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy zauważyć, iż podstawą prawną spornych wezwań Zarządu Dróg Miejskich w W. do uiszczenia opłat dodatkowych za parkowanie w obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W., były przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 , art. 13b ust. 1 oraz art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę powyższą pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (vide: art. 13b ust. 1 cyt. ustawy). Jak stanowi z kolei przepis art. 13f ust. 1 w/w ustawy za nieziszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Zgodnie z ust. 3 art. 13f, opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi. W tej sytuacji przyjąć należy, iż obowiązek uiszczenia w/w opłat wynika wprost z przepisów ustawy o drogach publicznych, zaś ich wysokość oraz sposób pobierania z ustalonych przez radę gminy (radę miasta) przepisów. W ocenie Sądu przyjąć trzeba, iż przedmiotem skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być wyłącznie takie czynności lub akty, które: - nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., - są skierowane do indywidualnego podmiotu, - mają charakter publicznoprawny, a także - dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa. W tej sytuacji przyjąć należy więc, iż skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa (np. określone obowiązki uiszczenia opłaty za parkowanie), a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym przypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień wydawanych w tym postępowaniu (tak również: T. Woś /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 61). Mając powyższe na względzie uznać należy, iż – wbrew stanowisku I. B. - wystosowane do niej wezwanie Zarządu Dróg Miejskich w W. do uiszczenia należnych opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie na obszarze Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w W. nie stanowi czynności (lub aktu), o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wezwanie powyższe dotyczy obowiązku wynikającego wprost z przepisów ustawy o drogach publicznych, którego niewykonanie prowadzi do wszczęcia egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W tej sytuacji Sąd uznał, iż na sporne wezwania Zarządu Dróg Miejskich w W. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie oznacza to jednakże, iż strona skarżąca pozostaje bez możliwości obrony swoich praw w sytuacji, w której podtrzymywać będzie dotychczasowe stanowisko o bezprawnym nałożeniu przez organ opłat, o których mowa w przepisach art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Należy przyjąć, iż wówczas, w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego przez organ (ZDM w W.) tytułu wykonawczego, skarżącej przysługiwać będą ewentualnie środki prawne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (np. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji - art. 33 cyt. ustawy). W świetle powyższego należy uznać, iż skarga wniesiona do Sądu przez skarżącą I. B. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie zauważyć należy jedynie, iż nawet w sytuacji przyjęcia za zasadną tezy postawionej przez stronę skarżącą (a także przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich w piśmie z dnia 26 sierpnia 2005 r.), iż sporne wezwania wystosowane przez Zarząd Dróg Miejskich w W. do uiszczenia opłat za parkowanie stanowią czynności (akty), o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to i tak należałoby w niniejszej sprawie odrzucić skargę I.B. z uwagi na niezachowanie terminów procesowych, o których mowa w art. 52 § 3 oraz art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy. Z kolei, jak stanowi przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w art. 52 § 3, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżąca, składając do Zarządu Dróg Miejskich w W.wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 28 października 2005 r. (pomimo otrzymania wezwań ZDM do uiszczenia opłaty w marcu 2004 r.), a następnie dopiero w dniu 13 lutego 2006 r. – skargę do sądu administracyjnego, dopuściła się niewątpliwie uchybienia obu wskazanych terminów procesowych, co stanowi ewidentną podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Niemniej – w ocenie Sądu – w niniejszej sprawie podstawy do odrzucenia skargi nie stanowiło wykazane powyżej uchybienie terminów procesowych, lecz przede wszystkim brak kognicji (właściwości) sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.