II SA/Ke 635/06
WyrokWSA w Kielcach2007-02-09
Skład orzekający: Anna Żak, Danuta Kuchta, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmian w ewidencji gruntów, ujawniając nowe prawa własności, jeśli dla danej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta z ujawnionymi innymi prawami właścicielskimi?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny rejestruje stany prawne wynikające z dokumentów, nie tworzy ich. W przypadku rozbieżności między wnioskiem o zmianę a danymi z księgi wieczystej, organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać uprawnień do gruntu. Ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe lub akty notarialne, a nie tworzyć nowe stany prawne.Stan faktyczny
Skarżący W. K. i A. K. domagali się ujawnienia ich jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej nr działki 1006 w ewidencji gruntów miasta C., zamiast Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska". Organy administracji odmówiły, wskazując, że dla tej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta, w której ujawniono prawa własności na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska". Skarżący zarzucili błędy w ewidencji i brak analizy dokumentów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oddala skargę.
1
Sygn. akt II SA/Ke 635/06
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzją Starosty z dnia [...] w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta C., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działki 1006.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że A. K. i W. K. wystąpili w dniu 23.05.2006r. z wnioskiem o dokonanie zmiany podmiotowej, polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów miasta C. ich jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej nr działki 1006.
Rozpatrując wniosek strony, Starosta decyzją z dnia [...] znak: [...] orzekł o odmowie wprowadzenia wnioskowanej zmiany w ewidencji gruntów miasta C.
Podstawą odmowy wprowadzenia żądanej zmiany w ocenie organu I instancji był fakt, iż dla tej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr KM [...], w której ujawniono prawa właścicielskie na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C., na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] Rep. nr [...] i z dnia [...] Rep. nr [...].
W odwołaniu od decyzji Starosty A. K. i W. K. wnosili o uchylenie decyzji i wprowadzenie żądanych zmian.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, że ewidencja gruntów dla miasta C. założona została na podstawie pomiaru faktycznego stanu władania dokonanego w 1967r. Wówczas to w ewidencji w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr 1006 ujawniono władanie na rzecz "Państwowy Fundusz Ziemi Gospodarka Komunalna". W wyniku aktualizacji ewidencji gruntów dokonanej w 1991r zmieniono zapis i ujawniono jako właściciela Skarb Państwa, władającego - Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w C. Aktualnie dla tej nieruchomości prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w B.-Z. księga wieczysta KM [...]. W dziale II tej księgi wpisana jest jako właściciel Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w C.
2
Prawa własności na rzecz M. K. i W. K. ujawniono zaś w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działki 1543, na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] - umowy sprzedaży zawartej pomiędzy spadkobiercami po R. Z. a M. K. i W. K.
Natomiast wpisów w księdze wieczystej KW Nr [...] dokonano na podstawie postanowienia z dnia 1 lipca 1949r. Sądu Grodzkiego w C. oraz postanowienia z dnia 9 maja 1960r. Sądu Rejonowego w B.-Z., ostatecznie ujawniając jako właściciela w odniesieniu do placu obszaru: 31,92 metrów szerokości, 35,5 metrów długości Powiatowy Związek Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C.
W ocenie organu odwoławczego spadkobiercy po R. Z. przenosząc aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A Nr [...] prawo własności na rzecz W. K., M. i A. K. nie mogli przenieść tych praw więcej niż posiadał ich poprzednik prawny R. Z.
Podnosząc, iż ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające, a ponadto, iż organy ewidencyjne nie mogą rozstrzygać uprawnień do gruntu, ani też nie nadają praw właścicielskich - organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.
W skardze na tę decyzję A. K. i W. K. wnosili o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Skarżący zarzucili:
- nie rozpoznanie istoty sprawy przez brak analizy i ustalenia, że działka 1006(część
dawnej 5/2) zapisana jest w księdze wieczystej KW [...],
- nie dostrzeżenie istnienia postanowienia Sądu sygn. akt Dz. Kw. Nr 3404/03 z dnia
15.09.2003r. z którego wynika, że wpis prawa własności do KW [...] GS ,,SCh" w
C. został oddalony, a także pozostającego w sprzeczności z tym
postanowieniem rejestrem własnościowym z dnia 11.04.2006r. w którym z działki 5/2
(KW [...]) wydzielono działkę 1006 wpisując jako właściciela Gminną Spółdzielnię
Samopomoc Chłopską w C.
- nieprawdziwość zapisów w ewidencji gruntów z dnia 20.04.2006r. nr zmiany
135/2006,
3
- nie poinformowanie ich o tych zmianach, jak również o postępowaniu sądowym dotyczącym założenia księgi wieczystej [...] i wpisach dokonanych w dziale I,II,III i IV tej księgi.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub też stwierdzenia jej nieważności.
Żądaniem skarżących było wprowadzenie zmiany polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów miasta C., ich jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej nr działki 1006, w miejsce Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska". Zdaniem skarżących działka nr 1006 stanowiła część składową nieruchomości nabytej przez W.K. i M.K. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] zawartym w dniu [...] i ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...].
Natomiast organy administracji geodezyjno - kartograficznej odmawiają żądanego przez skarżących wpisu z uwagi na brak podstaw ku temu, przyjmując, iż dla nieruchomości nr 1006 prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w której ujawniono prawa właścicielskie na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C.
4
Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Stosownie do zasad wynikających z przytoczonych przepisów, organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, które doprowadziło do dokładnego i niewątpliwego wyjaśnienia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy stanu faktycznego.
Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy przepis § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,(Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zgodnie, z którym dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Natomiast z uwagi na przepis § 12. 1. Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w §11 ust. 1 pkt 2.
Wskazać w tym miejscu trzeba również treść przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), który przewiduje, iż osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów (m.in. powierzchni i granic gruntów) na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Z uwagi na treść przepisu § 12.1 rozporządzenia, który w sposób wyczerpujący wymienia dokumentację niezbędną do wykazania praw osób do gruntu, stwierdzić należy, iż akt notarialny Rep. A Nr [...] zawarty w dniu [...] i ujawniony w księdze wieczystej KW Nr [...], na który to dokument powołują się skarżący dowodząc zasadności swojego wniosku, nie może być podstawą wprowadzenia zmian podmiotowych w ewidencji gruntów. Organy obu
5
instancji dokonując analizy zebranych dowodów prawidłowo wywiodły, iż M. K., A.K. i W.K. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] nabyli na własność udziały stanowiące 88,87 % opisanej w § 1 aktu nieruchomości. W opisie nieruchomości wyraźnie zaznaczone zostało, że część o powierzchni 831 m2 znajduje się pod kolejką wąskotorową, a część opisana jako plac o powierzchni 1133 m2 należy do Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C. Pozostał też udział równy 11,13 % będący własnością J. Z. Dokonując dalszej analizy zebranego materiału dowodowego należy wskazać, iż konsekwentnie do postanowień aktu notarialnego Rep. A Nr [...] oraz aktów notarialnych z dnia [...]. nr [...] i z dnia [...] ujawniono prawa właścicielskie w księdze wieczystej KW Nr [...]na rzecz Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C. (postanowienie z dnia 9.5.1960r. Dz. Kw. Nr 15/54 K. 46) w odniesieniu do działki - placu o wymiarach 35,5 m długości, 31,92 m szerokości, a na rzecz M.K. i A. K. oraz W.K. w zakresie w jakim to prawo nabywcom przysługiwało z mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] w odniesieniu do nieruchomości opisanej w § 1 tegoż aktu notarialnego.
Natomiast na planie zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w B.-Z. w 1964r. za nr 248-5/97/64 znajdującego się w zbiorze dokumentów KW [...] opisane zostały działki hipotetyczne nr 5/2 o powierzchni 0,1234 ha i nr 5/1 o powierzchni 0,0917ha- łączna powierzchnia 0,2151 ha. Analiza dokumentów archiwalnych dotyczących działki nr 5/2 wskazuje, iż aktualnie działce tej odpowiadają: wyodrębniona przy zakładaniu w 1967r. ewidencji gruntów dla miasta C. działka oznaczona numerem 1006 oraz działka o nr 1543. Powierzchnia działek nr 1006 i 1543 została zaktualizowana w wyniku nowego pomiaru miasta C. w 1991r., a pomiar kontrolny działki nr 1006 wykonany w marcu 2006r. potwierdził powierzchnię działki ujawnioną w aktualnej ewidencji gruntów - (k.l. 61). Sporządzona wówczas mapa zasadnicza nr 2721-21/2006 na podstawie ewidencji gruntów z lat 1967-2006, badań hipotecznych i pomiaru kontrolnego w terenie wykonanego w marcu 2006r. przedstawia stan wg aktualnej ewidencji gruntów jako pozostający w zgodzie z zapisami w księgach wieczystych.
Organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż w dacie rozstrzygania przedmiotowej sprawy, dla nieruchomości nr 1006 o powierzchni 0,0696 ha
6
prowadzona jest w Sądzie Rejonowym B.-Z. księga wieczysta KW Nr [...], w której ujawnione są prawa właścicielskie na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C., a ustalenia w tym zakresie jakkolwiek prowadzone na podstawie zawiadomienia o dokonaniu w dniu 10 maja 2006r. wpisu prawa własności (k. I. 24), były prawidłowe i pozostają w zgodzie z aktualnym odpisem zupełnym księgi wieczystej. Należy podnieć, iż dowód z odpisu zupełnego księgi wieczystej KW [...] potwierdzający prawidłowość zaskarżonej decyzji został przeprowadzony po zamknięciu rozprawy przez Sąd na wniosek skarżącego.
Analiza treści wpisów dokonanych w dniu 20.04.2006r. w księdze wieczystej KW Nr [...] wskazuje iż jest ona prowadzona dla nieruchomości o nr 1543 o powierzchni 0,0496 ha, a nie dla działki nr 1006.
Z powyższego wynika, iż skarżący w aktualnym stanie prawnym nie legitymują się prawem własności działki o nr 1006 o powierzchni 0,0969 ha.
Skoro, jak twierdzą skarżący niezgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego Rep. A Nr [...] w ewidencji gruntów dokonano zmian niekorzystnych dla skarżących, to winni oni przedłożyć organowi administracji dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, a wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny i prawny działki nr 1006. Do chwili obecnej skarżący nie przedstawili organowi administracji dokumentów o jakich mowa w §12.1 rozporządzenia, z których wynikałoby, iż przysługuje im prawo własności do spornej działki nr 1006.
Jak wynika z akt dowody zgromadzone w sprawie przeczą zarzutom skargi, iż nie rozpoznano istoty sprawy, przeprowadzona została bowiem gruntowna analiza dokumentów archiwalnych działki nr 5/2, a z uwagi na prawomocny wpis prawa własności ujawniony w KW Nr [...], nie podlegały ocenie wydane przez Sąd Rejonowy w B.-Z. postanowienia z dnia 23 maja 2006r. i z 15 września 2003r. , o których mowa w skardze. Zarzuty skargi dotyczące postępowania założenia księgi wieczystej KW Nr [...], pozostają bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji, bowiem postępowanie to prowadzone było przez Sąd Rejonowy B.-Z., a nie przez organ ewidencyjny.
Odnosząc się do zarzutu nie poinformowania skarżących o zmianach w ewidencji gruntów dokonanych na podstawie mapy z dnia 20.04.2006r. należy stwierdzić, iż jest bezzasadny, albowiem na organie ewidencyjnym stosownie do
§ 49.1 rozporządzenia nie ciążył obowiązek zawiadamiania skarżących o dokonanych zmianach w ewidencji gruntów odnośnie działki nr 1006.
Należy ocenić, iż istotą i rzeczywistą treścią żądań skarżących w niniejszej sprawie była sprawa zasięgu ich prawa własności wynikającego z aktu notarialnego Rep A Nr [...], które to roszczenie próbowali zrealizować w drodze niedopuszczalnych zmian w operacie ewidencji gruntów, z pominięciem właściwej w takich sprawach drogi postępowania przed sądem powszechnym. Wskazać, bowiem trzeba, iż starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz jedynie je rejestruje, co zostało słusznie podniesione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło