I SA/Wa 1809/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę. ISA/WA 1809/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] września 2006r nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...], na postanowienie Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r w sprawie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowań z wniosków byłych właścicieli hipotecznych o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Stowarzyszenie [...] w dniu 14.04.2006r. złożyło do Prezydenta W. wniosek o dopuszczenie "do postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] spadkobiercom dawnych nieruchomości gruntowych." Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. orzekł o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniach z wniosków byłych właścicieli hipotecznych o ustanowienie na ich rzecz w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 279) prawa użytkowania wieczystego gruntów położonych w W. przy ul. [...]/[...], ul. [...]/[...] i [...]/[...]. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji podniósł, że wskazane w regulaminie cele Stowarzyszenia: ochrona lokatorów oraz zapewnienie porządku i czystości nie są celami uzasadniającymi dopuszczenie Stowarzyszenie do postępowań w sprawie zwrotu nieruchomości. Stwierdził również, że lokator nie ma przymiotu strony w takim postępowaniu. Od powyższego postanowienia, Stowarzyszenie [...] złożyło zażalenie stwierdzając, że wniosek organu, iż uczestnictwo w postępowaniu nie mieści się w zakresie zadań statutowych Stowarzyszenia jest błędny. Stowarzyszenie wskazało, że ochrona praw lokatorów jest pojęciem o szerokim zakresie znaczeniowym. W szczególności obejmuje ono prawną ochronę trwałości stosunku najmu. W świetle regulacji ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266) zakres tych praw jest ewidentnie różny i ukształtowany mniej korzystniej w stosunku do właściciela innego niż jednostka samorządu terytorialnego. Udział Stowarzyszenia w postępowaniu nie jest, co oczywiste, celem sam w sobie. Ma on służyć realizacji celu statutowego Stowarzyszenia w postaci ochrony praw mieszkańców wymienionych budynków, co należy do podstawowych zadań statutowych Stowarzyszenia. Ponadto w zażaleniu stwierdzono, że "żaden przepis Kpa nie zakazuje uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej z tego tylko powodu, że poszczególni jej członkowie nie mieliby przymiotu strony w takim postępowaniu". Zdaniem skarżącego nie dokonano także oceny czy występuje interes społeczny w przystąpieniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 31 Kpa organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny. Wskazane powyżej warunki musza być spełnione jednocześnie, a niespełnienie któregokolwiek z nich uniemożliwia dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania na prawach strony. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 4 regulaminu Stowarzyszenia "celami Stowarzyszenia są reprezentowanie mieszkańców w stosunkach z organami administracji państwowej i samorządowej oraz jednostkami administrującymi nieruchomościami, ochrona praw lokatorów, reprezentowanie mieszkańców wobec podmiotów dostarczających media; zapewnienie porządku i czystości na nieruchomościach objętych zakresem działania Stowarzyszenia". Organ podniósł, że jeżeli chodzi o cel, którym jest reprezentowanie mieszkańców w stosunkach z organami administracji państwowej i samorządowej oraz jednostkami administrującymi nieruchomościami to Stowarzyszenie nie może reprezentować mieszkańców w stosunkach z organami administracji państwowej i samorządowej, ponieważ w myśl art. 33 § 1 Kpa. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, natomiast zarząd nieruchomością wspólną regulowany jest przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), która stowarzyszeniom mieszkańców nie daje uprawnień w tym zakresie. Natomiast odnośnie celu Stowarzyszenia, którym jest ochrona lokatorów organ wskazał, że sprawy te regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Organ podniósł, że z powyższego wynika, iż warunek wskazany w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. do dopuszczenia do udziału w postępowaniu, polegający na uzasadnieniu celami statutowymi organizacji, w przypadku Stowarzyszenia [...] nie został spełniony albowiem cel ten musi pozostawać w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego . W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Warszawie Stowarzyszenie [...] podniosło, że pojęcie reprezentowanie interesów w postępowaniach przed organami administracji nie ogranicza się do występowania w roli pełnomocnika strony. Żadna z osób, której interesy Stowarzyszenie reprezentuje nie jest stroną postępowania, dlatego celem Stowarzyszenia nie jest wystąpienie w sprawie w charakterze pełnomocnika strony. Skarżący podniósł, ze pojęcie ochrony interesów jest szerokie i obejmuje wszelkie działania nakierowane na ochronę interesu prawnego albo nawet faktycznego, który występuje w przypadku postępowania, którego rezultatem może być zmiana wynajmującego w stosunkach najmu, których stronami są członkowie Stowarzyszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości, a także nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analizowana pod tym kątem skarga Stowarzyszenia [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...].09.2006r nr [...] nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 31 kpa § 1. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Tak więc uznanie żądania za uzasadnione wymaga łącznego wystąpienia dwóch przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej. Są nimi: 1) żądanie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji; 2) przemawia za tym interes społeczny. Organizacja społeczna ma obowiązek wykazać zasadność jej udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział ma wpływ na strony, a wyrażone przez nią stanowisko może mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności gdy interesy stron są przeciwstawne. Z treści zażalenia wynika, że skarżący jako powód dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniach z wniosków byłych właścicieli hipotecznych o ustanowienie na ich rzecz w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów położonych w W. przy ul. [...]/[...], ul. [...]/[...] i ul. [...]/[...] wskazał cel statutowy, jakim jest ochrona praw lokatorów. Zauważyć należy, że każdy cel działania określony w statucie, czy też regulaminie może uzasadniać wystąpienie z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia do niego, jeżeli przedmiot postępowania administracyjnego wkracza w zakres działania organizacji społecznej czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. ( Adamiak, Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz). Należy zatem rozważyć czy cel działania określony w regulaminie Stowarzyszenia jakim jest ochrona lokatorów, uzasadnia dopuszczenie do postępowania administracyjnego o ustanowienie w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów położonych w W. przy ul. [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazany przez stronę skarżącą jej cel statutowy - ochrona lokatorów nie może być rozumiany jako dający legitymację do wypowiadania się na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustanowienia na rzecz byłych właścicieli hipotecznych prawa użytkowania wieczystego gruntów położonych w W., przy ul. [...], albowiem przedmiot postępowania administracyjnego nie wkracza w zakres działania Stowarzyszenia. Rozpoznanie wniosków byłych właścicieli hipotecznych w przedmiocie ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego zależy od spełnienia ściśle określonych w przepisach prawa przesłanek i dążenie do ochrony lokatorów nie może spowodować żadnej zmiany, a w szczególności nie uwzględnienia wniosku byłych właścicieli hipotecznych, o ile zostaną spełnione wszystkie przesłanki wynikające z przepisów prawa skutkujące uwzględnieniem ich wniosku. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przemawiał jej cel statutowy. Skoro brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia warunku, dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w świetle art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a, jakim jest uzasadnienie żądania celami statutowymi tej organizacji, to zbędne staje się dokonywanie dalszych ustaleń w obrębie powołanego przepisu. Wobec czego zarzut skarżącego iż organ zaniechał rozważenia przesłanki odnośnie interesu społecznego jest nieuzasadniony. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.