I SA/Sz 375/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.), Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi "A." – H. M. B. –J. S. i K. M. - Spółka Jawna w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2004r. oddala skargę Decyzją z dnia z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy stwierdzenia A. Spółce jawnej z siedzibą w Ś. nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2004 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż firma A. Spółka jawna z siedzibą w Ś. w dniu 12 lipca 2004 r. złożyła deklarację na podatek od środków transportowych DT-1 na 2004 r., w której wykazała 2 samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 9 t i poniżej 12 t, 4 samochody ciężarowe o masie równej lub wyższej niż 12 t o 2 osiach, 2 ciągniki siodłowe i balastowe o dmc powyżej 12 t o 2 osiach, 2 naczepy o 2 osiach i jedną przyczepę o 3 osiach, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dmc równą lub wyższą niż 12 t. W załącznikach do deklaracji DT-1 o posiadanych środkach transportowych DT-1/A Spółka wykazała wszystkie posiadane pojazdy mechaniczne, tj: 1. samochód ciężarowy [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 5,99 t 2. samochód ciężarowy [...] o dmc 5,95 t, 3. samochód ciężarowy [...] o dmc 15,20 t, 4. samochód ciężarowy [...] o dmc 15,20 t, 5. samochód ciężarowy [...] o dmc 20,50 t, 6. samochód ciężarowy [...] o dmc 15,70 t, 7. samochód ciężarowy [...] o dmc 16 t, 8. samochód ciężarowy [...] o dmc 20,50 t, 9. naczepę [...] o dmc 38 t 10. naczepę [...] o dmc 36 t, 11. przyczepę [...] o dmc 24,65 t. W dniu 5 września 2005 r. podatnik złożył korektę powyższej deklaracji D-1, w której wykazał wcześniej nie ujętą naczepę ciężarową [...], która jest pojemnikiem do transportu cementu luzem. Jednocześnie podatnik zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zwrot nadpłaconego w latach 2003 i 2004 podatku od środków transportowych. Zdaniem Spółki nadpłata powstała w związku z tym, iż ujęte w deklaracji samochody [...], [...], [...] przeznaczone do transportu betonu oraz samochód [...] będący dźwigiem samochodowym podlegają zwolnieniu z podatku od środków transportowych jako samochody specjalne. Do pisma zostały załączone kopie dowodów rejestracyjnych samochodów [...] i [...], karty informacyjne samochodów [...] i [...] oraz naczepy ciężarowej [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił A. Spółce jawnej z siedzibą w Ś. stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2004 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż w stanie prawnym sprawy, począwszy od 1 maja 2004 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, pojazdem specjalnym może być jedynie taki pojazd lub przyczepa, który jest przeznaczony do wykonywania specjalnych funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia, a także pozostaje wpisana do dowodu rejestracyjnego jako pojazd specjalny. Organ pierwszej instancji, uznał, iż skoro w dowodach rejestracyjnych pojazdów mechanicznych wymienionych przez stronę we wniosku z dnia 5 września 2005 r. brak wpisów potwierdzających, iż są one pojazdami specjalnymi, to pojazdy te nie podlegają zwolnieniu z podatku od środków transportowych. W dniu 18 grudnia 2005 r. podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujący zarówno do dnia 30 kwietnia 2004 r. jak i od dnia 1 maja 2004 r. Ponadto organ pierwszej instancji powinien zgromadzić inne materiały dowodowe niż tylko dowody rejestracyjne i zbadać faktyczny sposób wykorzystywania opodatkowanych pojazdów, tj. czy są one rzeczywiście pojazdami specjalnymi czy też nie. W ocenie Spółki sam wpis w dowodzie rejestracyjnym nie może stanowić wyłącznej podstawy uznania danego środka transportowego za pojazd specjalny. Skoro z kart informacyjnych pojazdów [...] i [...] oraz naczepy ciężarowej [...] wynika, że służą one do celów specjalnych to nie ulega wątpliwości, że są pojazdami specjalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Odnosząc się zarzutów odwołania organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, ze zm.) zwalnia się od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Uznając, iż w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie czy w okresie poprzedzającym ww. zmianę ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak również po dokonaniu tej zmiany środki transportowe wymienione przez stronę w treści wniosku z dnia 5 września 2005 r., były pojazdami specjalnymi, tj. czy podlegały zwolnieniu z podatku od środków transportowych, organ odwoławczy stwierdził, iż z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy w postaci dowodów rejestracyjnych spornych pojazdów, wynika , iż żaden z nich nie posiada przeznaczenia specjalnego i to zarówno w rozumieniu art. 2 pkt 36 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2004 r., jak i w brzmieniu obecnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż stosownie do art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dowody rejestracyjne pojazdów [...], [...] i naczepy [...] wydane przez Prezydenta Miasta [...] stanowią dokumenty urzędowe, a zawarte w nich informacje posiadają moc dowodów urzędowych. Zdaniem organu drugiej instancji dane wpisane do dowodów rejestracyjnych stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia czy dany pojazd jest pojazdem specjalnym. W konsekwencji za nieuzasadniony uznano zarzut podniesiony w odwołaniu, że organ podatkowy pierwszej instancji powinien zgromadzić bogatszy materiał dowodowy przed rozstrzygnięciem sprawy. Wskazano również, iż organ pierwszej instancji nie miał obowiązku, ani nawet nie posiadał uprawnień do weryfikowania danych zawartych w treści ww. dowodów rejestracyjnych. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. Spółka Jawna z siedzibą w Ś. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i ustalenie istnienia nadpłaty skarżącej w podatku od środków transportowych za 2004 r. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisu art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2004 r. i w brzmieniu obowiązującym po tej dacie) poprzez przyjęcie, że stanowiące własność skarżącej pojazdy ciężarowe [...] i [...] oraz naczepa ciężarowa [...]/pojemnik do transportu cementu luzem/ nie są pojazdami specjalnymi w rozumieniu tego przepisu i że w związku z tym nie podlegają zwolnieniu od podatku od środków transportowych zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; 2) naruszenie przepisu art 7 kpa poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (bez ustalenia rzeczywistego przeznaczenia wymienionych pojazdów) i bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej; 3) naruszenie przepisu art. 77 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a to na skutek zaniechania weryfikacji zapisów w dowodach rejestracyjnych w/w pojazdów w oparciu o karty informacyjne tychże pojazdów, z których wynika ich przeznaczenie oraz fakt, że są one pojazdami specjalnymi, a zatem pojazdami, które w myśl ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są zwolnione od podatku od środków transportowych . W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż podtrzymuje w całości rozważania i zarzuty zgłoszone we wcześniejszym odwołaniu z dnia 8 grudnia 2005 r., dlatego odstępuje od ich ponownego przytaczania. Uzupełniając swoją argumentację wskazała także, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza prawo, tj. przepis art. 2 pkt 36 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez przyjęcie, że sporne pojazdy wyżej już wyszczególnione, stanowiące własność Spółki, nie należą do kategorii pojazdów specjalnych, skoro zdaniem skarżącej, z kart informacyjnych wynika, jakie jest faktyczne ich przeznaczenie oraz w konsekwencji to , że są to pojazdy specjalne i że jako takie powinny być one traktowane. Oparcie się w tej mierze jedynie na dowodach rejestracyjnych pojazdów, zdaniem Spółki nie zawsze jest wystarczające, a to szczególnie w sytuacji, gdy po wydaniu takich dowodów ustawowa definicja pojazdu specjalnego ulega zmianie, a zapisy w dowodzie pozostają takie jak dotychczas (dowody rejestracyjne pojazdów, których dotyczy sprawa wydane zostały odpowiednio w 1988 r., 1991 r. i 1989 r.). Zdaniem Spółki, skoro rozstrzygnięcie omawianej kwestii ma znaczenie podstawowe, ponieważ przesądza o zwolnieniu z podatku od środków transportowych, to organy podatkowe nie powinny opierać się wyłącznie na jednym dowodzie, dokumencie, a wykorzystać wszystkie, jakie tylko strona zdoła zgromadzić i przedłożyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co na następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) zwalnia się od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Stosownie do art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2003 r. Nr 58 poz. 515 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do końca kwietnia 2004 r., pojazdem specjalnym był pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nie przeznaczone do przewozu osób lub ładunków. Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 884), od 1 maja 2004 r., została zmieniona definicja pojazdu specjalnego. Zgodnie z obowiązującym od maja 2004 r. art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazdem specjalnym jest pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczona do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Należy zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 9 ust. 2, 3 i 4) co do zasady wiążą obowiązki podatnika z czynnością rejestracji środka transportowego lub wpisania do rejestru. W szczególności art. 9 ust. 3 stanowi, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek został zarejestrowany lub wpisany do rejestru, a w razie nabycia środka transportowego zarejestrowanego lub wpisanego do rejestru - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek ten został nabyty. Analiza przytoczonych przepisów prawa materialnego, regulujących szczegółowe obowiązki podatnika podatku od środków transportowych, uzasadnia wniosek, że przy ocenie sytuacji podatnika duże znaczenie ma czynność rejestracji i zgłoszenie konkretnego środka transportowego do ewidencji pojazdów. Rejestracja pojazdu bowiem wprost wpływa na powstanie obowiązku podatkowego. Na przykład określając stawkę podatku, organ uwzględnia dane techniczne pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 17 czerwca 1994 r. SA/Gd 1411/93, opubl. Prokuratura i Prawo - dodatek 1995/4 poz. 57). Kwestię ustalenia jakiego rodzaju jest dany środek transportowy (jakie jest jego przeznaczenie i funkcja), rozstrzyga Starosta Powiatu - jako organ rejestrujący pojazdy, opierając się przede wszystkim na danych wynikających z dowodu rejestracyjnego, świadectwa homologacji lub karty pojazdu, a także stosując klasyfikację pojazdów znajdującą się w załączniku nr 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. 2003 r. Nr 192 poz. 1878), obowiązującym w stanie prawnym sprawy, tj. w roku 2004 r. Powyższym aktem prawnym uchylone zostało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. 2001 r. Nr 4 poz. 37), w którym pojazdy przeznaczone do celów specjalnych również były kwalifikowane w tabeli określającej to przeznaczenie stanowiącej załącznik nr 3 do powyższego aktu wykonawczego. Uznać zatem należy, że co do zasady dany pojazd jest pojazdem specjalnym, jeżeli jest wymieniony w powyższej klasyfikacji jako taki pojazd. Należy podkreślić, że jeżeli ustawodawca wskazał, że do wykonywania określonych zadań z zakresu klasyfikacji pojazdów zostały powołane organy administracji - właściwe organy rejestrujące pojazdy, to w ramach stosunku publicznoprawnego, wykluczył możliwość dokonania kwalifikacji pojazdu przez inny organ administracji publicznej (np.: przez organ podatkowy). W kompetencji organu podatkowego nie leży zakwalifikowanie pojazdu do odpowiedniej kategorii pojazdów, o których mowa w przepisach prawa o ruchu drogowym, w zależności od tego, w jakich celach wykorzystuje go właściciel. Jak słusznie zatem zauważyły organy podatkowe, o rodzaju pojazdu rozstrzyga data pierwszej rejestracji pojazdu i wpis w dowodzie rejestracyjnym. Zgodnie bowiem z § 17 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. oraz § 15 zastępującego go rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. (obowiązującego w stanie prawnym sprawy) w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach, wpisy w dowodach rejestracyjnych, dokonywane w dotychczas obowiązującym trybie zachowują swoją ważność. W związku z powyższym, jeżeli wpis w dowodzie rejestracyjnym stanowi, że jest to pojazd specjalny, to na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojazd taki podlega zwolnieniu od podatku od środków transportowych. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.), dokumenty urzędowe (tu: dowód rejestracyjny) sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Natomiast § 3 ww. artykułu dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Ponadto, stosownie do art. 180 § 1 cytowanej ustawy, w postępowaniu podatkowym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Warto również podkreślić, że jeżeli podatnik kwestionuje wpisy w dowodzie rejestracyjnym, powinien dążyć do ich zmiany. Zmiany takie mogą być dokonane jedynie przez właściwy organ rejestrujący pojazdy. W związku z powyższym, skoro, z udostępnionych przez podatnika dokumentów urzędowych w postaci dowodów rejestracyjnych wynika jednoznacznie, iż pozostające w jego posiadaniu pojazdy nie zostały zarejestrowane z wpisem ich przeznaczenia jako pojazdy specjalne, i powyższe dowody rejestracyjne są ważne to objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty pojazdy nie mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego. Należy również wyjaśnić, że Sąd oceniając czy organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń oraz czy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, ma na uwadze zastosowane przez organy podatkowe przepisy art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm.). W rozpoznawanej sprawie nie miały w ogóle zastosowania powołane w skardze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc zatem wszystko powyższe pod rozwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.