I SA/Gl 584/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą w części zaległość podatkową stanowiącą IV ratę podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz III ratę podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, iż podatnik pismem z dnia [...] 2004 r. zwrócił się do organu podatkowego z prośbą o umorzenie III i IV raty podatku od nieruchomości za rok 2002. Wniosek podatnika co do III raty podatku został rozpoznany odrębnie (gdyż podatnik po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o jej umorzenie w dniu [...] 2002 r.) i zakończony decyzją z dnia [...] r. Z kolei, decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji umorzył w części zaległość podatkową w kwocie [...] zł (przy należnej wysokości podatku w kwocie [...] zł). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. W wyniku zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując w motywach na potrzebę zgromadzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przedstawił całościowej oceny sytuacji finansowej rodziny A. M. i to w chwili w jakiej się znajdował w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego a nie w jakiej się znajdował w 2002 r. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] , umorzył częściowo zaległość podatkową stanowiącą IV ratę podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie [...] zł oraz w częći ratę III podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie [...] zł. Organ podatkowy opierając się na dowodach w postaci: oświadczenia podatnika o stanie majątkowym, zaświadczeniu o stopniu niepełnosprawności i przyznaniu grupy inwalidzkiej, zaświadczeniu z Powiatowego Urzędu Pracy w R. oraz zestawieniu stałych miesięcznych wydatków rodziny ustalił, iż na dochód podatnika i jego rodziny składa się renta inwalidzka w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł (w [...]), a [...] zł (w okresie od [...] do [...] 2004 r.).Ustalono też, iż A. Mł. otrzymał w 2004 r. kwotę [...] zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i kwotę [...]zł tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Według wyliczeń organu miesięczny dochód A. M. zamykał się w kwocie [...] zł. Organ podatkowy zwrócił nadto uwagę, iż podatnik sfinansował swojej córce trzymiesięczny pobyt poza granicami kraju oraz koszty podróży i utrzymanie. Powyższe ustalenia uzasadniały w ocenie organów podatkowych częściowe umorzenie powstałych zaległości podatkowych. W toku postępowania podatkowego A. M. podniósł, że od dłuższego czasu korzysta z pomocy państwa i gminy w postaci zasiłków. Oświadczył, że jego córka jest bezrobotna i bezskutecznie poszukuje pracy w kraju jak i za granicą. Zarzucił też organom podatkowym nierzetelne ustalenie jego sytuacji finansowej. Ustosunkowując się do tych argumentów, organy podatkowe obu instancji zgodnie przyjęły, że brzmienie art. 67 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ocena, czy w indywidualnie określonym przypadku zachodzą wymienione w tym przepisie względy (ważny interes podatnika lub interes publiczny) pozostawiona została uznaniu organów podatkowych. Organy uznały więc, iż kwota pozostała do uregulowania kwota [...] zł z tytułu IV raty podatku za rok 2002 oraz [...] zł z tytułu III raty podatku za 2004 r. jest możliwa do zapłacenia przez podatnika. Zwrócono uwagę, iż decyzją organu pierwszej instancji (będącą przedmiotem niniejszego postępowania) umorzono podatnikowi [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, co łącznie stanowiło [...] zł, przy należnym podatku wynoszącym [...] zł. Z kolei, w roku 2004 częściowo umorzono podatnikowi zaległość podatkową z tytułu I raty podatku w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, pozostawiając do zapłaty [...] zł jak i umorzono w części rotę II w kwocie [...] zł, pozostawiając do zapłaty – [...] zł oraz (w niniejszym postępowaniu) umorzono w części III ratę podatku w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. M. wniósł o jej uchylenie, gdyż "jest nielogiczna". W uzasadnieniu skargi ponownie wskazał, iż utrzymuje się poniżej granicy minimum socjalnego, co wyklucza jakiekolwiek możliwości płatnicze z jego strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trzeba podkreślić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa sprawowana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod względem legalności, co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. Z kolei z treści przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób, który ma wpływ (w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny) na wynik sprawy. Regulacja taka oznacza zatem, że nie każde naruszenie prawa daje podstawę do uwzględnienia skargi. Skarga uwzględniona może być bowiem tylko wtedy, gdy stwierdzone uchybienia będą rażące lub co najmniej istotne. W sprawie niniejszej, prawną podstawę do działalności organów podatkowych stanowi przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926). Przewiduje on, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Treść wymienionego przepisu świadczy o tym, iż decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania podatkowego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadami określonymi w art. 191 Ordynacji podatkowej (swobodna ocena dowodów) czy też zawiera elementy dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że ze względu na charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej, nawet wówczas gdy podatnik spełniał by kryteria określone w tym przepisie prawa, w sposób obiektywny czy też subiektywny – nie stanowiłoby to, iż organ podatkowy jest obowiązany wydać decyzję pozytywną o umorzeniu zaległości podatkowych. Wynika to z konstrukcji cytowanego przepisu prawa, a w szczególności użytego w nim sformułowania "może umorzyć". Jeżeli chodzi o sytuację materialną strony skarżącej, to została ona ustalona w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i nie można mówić w tym zakresie o niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy czy o dowolności dokonanych ustaleń. Zwrócić też wypada uwagę, iż skoro umorzenie zaległości podatkowej czy odsetek za zwłokę to instytucja nadzwyczajna, bowiem zasadą jest płacenie w terminie podatków, to tym samym przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym muszą posiadać tą samą cechę. Wobec tego za umorzeniem zaległości podatkowych przemawiać będą takie przypadki, które ogólnie mówiąc, niezależne są od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Nie można bowiem z instytucji umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty w terminie podatku. Zauważyć przy tym należy, iż dokonane przez organy podatkowe ustalenia wskazują na istniejące, choć ograniczone możliwości płatnicze podatnika. Organ podatkowy zgodził się przecież na umorzenie około 85 % należnej raty podatku. Nie można przy tym pominąć okoliczności, że w sytuacji opisywanej przez A. M.(otrzymującego dochody w wysokości ok. [...] zł miesięcznie) znajduje się duża część społeczeństwa, która jednak wywiązuje się z zobowiązań podatkowych. Rozpatrując w tym kontekście zaskarżoną decyzję uznać należy, iż nie uchybia ona prawu. Organ podatkowy przedstawił argumenty przemawiające za częściowym umorzeniem zaległości podatkowych. Argumenty te Sąd akceptuje i nie znajduje podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 151 cyt. wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł o jej oddaleniu.