II GSK 259/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-20

Skład orzekający: Stanisław Biernat, Tadeusz Cysek, Jan Kacprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne zadeklarowanie powierzchni działek rolnych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oparte na danych z rejestru gruntów, uzasadnia zastosowanie sankcji finansowej i czy pomiar GPS jest wystarczającą metodą weryfikacji powierzchni działek rolnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że błędne zadeklarowanie powierzchni działek rolnych we wniosku o płatności, nawet jeśli oparte na danych z rejestru gruntów, uzasadnia zastosowanie sankcji finansowych. Sąd potwierdził, że pomiar GPS jest dopuszczalną metodą weryfikacji powierzchni działek rolnych, zapewniającą dokładność wymaganą przez prawo wspólnotowe, a dane z rejestru gruntów mają charakter pomocniczy w stosunku do rzeczywistego obszaru użytkowanego rolniczo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T. Ł. o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ pierwszej instancji przyznał płatność, ale zastosował sankcję finansową z powodu stwierdzenia 10,78% różnicy między zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działek rolnych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi współwłaścicieli nieujętych w ewidencji producentów rolnych i oddalił skargę T. Ł., uznając zarzuty dotyczące błędnego pomiaru powierzchni i metody GPS za bezzasadne. T. Ł. wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od skarżącego T. Ł. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. kwotę 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie Tadeusz Cysek NSA Jan Kacprzak (spr.) Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 1031/05 w sprawie ze skargi T. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od skarżącego T. Ł. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. kwotę 180,-zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 1031/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. Ł., W. L. i L. L. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 r., odrzucił skargę W. L. i L. L. oraz oddalił skargę T. Ł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004 r., złożonym w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., T. Ł. zwrócił się o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek obejmował działki ewidencyjne położone w województwie P., powiecie S., gminie R. T. i W.. Jak wynikało z wpisów do rejestru gruntów, działki objęte wnioskiem stanowiły współwłasność ułamkową po 1/3 udziału T. Ł., L. L. i W. L.. Ze złożonego wniosku wynikało, że do ewidencji producentów i gospodarstw rolnych wpisany został współwłaściciel T. Ł.. Wniosek o płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania dotyczył następujących działek: działki A o pow. 43,12 ha, działki B o pow. 0,51 ha i działki C o pow. 0,34 ha. Organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził kontrolę na miejscu zadeklarowanej powierzchni działek rolnych, która odbyła się bez powiadomienia strony z zastosowaniem metody pomiaru GPS. W wyniku tej kontroli stwierdzono, iż powierzchnia działki rolnej A wynosi 38,89 ha, działki rolnej B wynosi 0,16 ha, zaś działki rolnej C 0,34 ha. Przeprowadzona kompensacja powierzchni pozwoliła na ustalenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 10,78%. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał T. Ł., z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania płatność ONW w łącznej wysokości 7.980,72 złotych. Kwota przyznanej płatności ustalona została po uwzględnieniu sankcji w kwocie 2.418, 24 złotych ze względu na nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki A i B jak również z uwzględnieniem okoliczności położenia działek rolnych w obszarze nizinnym w strefie nizinnej II. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art.5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) i art.104 k.p.a. Natomiast jako podstawę prawną zastosowanej sankcji podano art. 70 i art.71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 8172/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. W wyniku rozpoznania odwołania T. Ł. od powyższej decyzji Dyrektor M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że dnia [...] sierpnia 2004 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której inspektorzy stwierdzili niezgodność pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną na działkach rolnych A i B. Jako najważniejsze regulacje, na podstawie których dokonywana jest kontrola na miejscu wskazano: – ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40), – rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie wzoru imiennego upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych, – rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3508/92 z dnia 27 listopada 1992 r. ustanawiające zintegrowany system zarządzania i kontroli dla pewnych wspólnotowych schematów pomocowych (Dz.U.UE.L 92.355.1), – rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustalające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla pewnych wspólnotowych schematów pomocowych ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz.U.UE.L 01.327.11), – rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej. Organ podniósł, iż kontrola powierzchni dokonana była za pomocą precyzyjnego sprzętu, powszechnie stosowanego w tego typu pomiarach przez Agencję, a fakt podania danych zgodnych z wartościami zawartymi w wypisie z rejestru gruntów nie wpływa na jego automatyczną zgodność ze stanem rzeczywistym stwierdzonym pomiarem. Organ odwoławczy wskazał, iż w związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami w zadeklarowanej powierzchni działek A i B, a stwierdzoną dokonanym pomiarem rzeczywistą powierzchnią tych działek, wynoszącą po skompensowaniu 10,76%, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował regulacje wynikająca z art. 32 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. W konkluzji Dyrektor M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. stwierdził prawidłowość czynności przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oraz słuszność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę W. L. i L. L. wskazał, iż z przepisów art. 12 ust.4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.) i art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) wynika, że tylko osoba wpisana do krajowej ewidencji producentów rolnych może być stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania określonej płatności. Osoba będąca współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, ale nie wpisana do ewidencji producentów rolnych nie może wszcząć takiego postępowania i nie posiada przymiotu strony. Mając na uwadze okoliczność, iż z wypisów z rejestrów gruntów wynika, że nieruchomości objęte wnioskiem o przyznanie płatności stanowią współwłasność ułamkową po 1/3 udziału T. Ł., W. L. i L. L., natomiast do krajowego systemu ewidencji i producentów wpisany został jedynie T. Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi wyżej wymienionych współwłaścicieli gruntów objętych wnioskiem o dopłaty. W odniesieniu do skargi T. Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się z zarzutem dotyczącym nieprawidłowości ustalonej w wyniku kontroli powierzchni działek, negującej treść dokumentu urzędowego jakim jest wypis z rejestru gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, bowiem pomiędzy tymi pojęciami mogą zachodzić różne relacje. Wskazał, iż działka rolna może obejmować kilka działek ewidencyjnych lub ich części, czy też działka rolna może stanowić część jednej działki ewidencyjnej jak również może zachodzić sytuacja, gdy na jednej działce ewidencyjnej będzie znajdować się kilka działek rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył również, że relacje, o których mowa powyżej mogą się zmieniać w zależności od tego, w jaki sposób strona będzie w danym roku korzystać z posiadanych gruntów, dlatego ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia tych działek rolnych może się zmieniać na przestrzeni lat przy niezmienionych danych zawartych w ewidencji gruntów. Z tych względów zarzut kwestionowania dokumentu urzędowego – wypisu z rejestru gruntów poprzez dokonany pomiar działek był zdaniem Wojewódzkiego Sądu bezzasadny, bowiem powierzchnia działek ewidencyjnych zawarta w ewidencji gruntów nie była przedmiotem sporu. Za niezasadny Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli, a w szczególności przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia i udziału skarżącego. Wskazując na przepisy art. 17 ust. 1, art. 18 i art. 19 cytowanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r., ustanawiające szczególne zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy udzielonych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż zasadą jest, że kontrola na miejscu jest niezapowiedziana, a możliwość odstąpienia od tej zasady została ograniczona do niezbędnego minimum uwarunkowanego niezagrożeniem celu kontroli. W ocenie Wojewódzkiego Sądu powyższej zasady nie mogą i nie zmieniają przepisy art. 7 powołanej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), art. 6 powołanej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, jak również przepisy art. 10 i 79 k.p.a. Odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowanej metody pomiarowej – GPS, która dała wyniki odbiegające od danych zadeklarowanych we wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że zgodnie z przepisami powołanych rozporządzeń Komisji (WE) nr 8172/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. i (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r., ustalanie obszaru działek rolnych może być prowadzone przy wykorzystaniu wszelkich odpowiednich środków określonych przez odpowiednie władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż metoda jaką posłużono się w sprawie do ustalenia powierzchni działek była jedną z dopuszczalnych metod, a z uwagi na wielość dostępnych metod pomiarowych jakimi organ mógł się posłużyć nie można wymagać od organu, aby dokonywał jednocześnie pomiaru różnymi metodami, które również mogłyby nie być zadowalające dla strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący kwestionując ustalony w wyniku kontroli pomiar działek rolnych nie wskazał według jakiej metody została ustalona powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku, a tym samym, czy deklarowana powierzchnia została prawidłowo ustalona. W odniesieniu do zarzuty naruszenia pkt 41 preambuły i przepisu art. 44 ust. 1 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania, albowiem nie zostały spełnione określone w nim przesłanki, a mianowicie złożony wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym, zaś skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za tak złożony wniosek. Twierdzenia skarżącego, że podając powierzchnię działek działał w zaufaniu do dokumentu, jakim jest wypis z rejestru gruntów i w zaufaniu do oświadczeń innej Agencji Państwowej, która przy sprzedaży przedmiotowych działek zapewniła skarżącego o tym, że działki te mają określoną w ewidencji powierzchnię, nie mogły, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowić o jego niewinności, bowiem powierzchnia działek ewidencyjnych jest bezsporna. Spór dotyczy podanej we wniosku powierzchni działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych i co do tej okoliczności skarżący nie wskazał, że nie ponosi winy, w szczególności nie wskazał w oparciu o jakie pomiary i przez kogo wykonane podał powierzchnię działek rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w konsekwencji stwierdzonej nieprawidłowości we wniosku, dotyczącej podanej powierzchni działek rolnych, organy prawidłowo zastosowały sankcję określoną w przepisie art. 32 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, jak również w oparciu o § 4 ust 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, prawidłowo została obliczona przez organ płatność przypadająca na jeden hektar, a w konsekwencji całkowita płatność w kwocie 7.980,72 złotych. Skargą kasacyjną T. Ł. zaskarżył punkt 2 powyższego wyroku, zarzucając mu: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy, 2) art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 8, 9, 11 i 107 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów: 1) art. 5 ust 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, 2) art. 32 ust 1 w zw. z pkt 41 preambuły i art. 44 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 poprzez ich niezastosowanie. Wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę T. Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej wymienionych w pkt I.1. i II.1. polegających zdaniem skarżącego na nierozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istoty sprawy oraz błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), uznać należy, iż pozbawiony jest on usprawiedliwionych podstaw, a to z uwagi na fakt błędnego przypisywania przez skarżącego znaczenia danym zawartym w rejestrze gruntów, jako danym mającym kluczowe znaczenie dla ustalenia powierzchni działek rolnych w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot wniosku o dopłaty do gruntów rolnych. Skarżący zarówno w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na kwestionowaną decyzję, jak i w skardze kasacyjnej akcentuje, opierając się o treść przepisu art. 5 ust 2 powołanej wyżej ustawy, znaczenie danych ujawnionych w rejestrze gruntów, które jego zdaniem powinny mieć pierwszorzędny wpływ na ustalenie powierzchni działek rolnych, których dotyczył wniosek o płatności. Jak wynika z treści powołanego przepisu art. 5 ust 2 powyższej ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...), do prowadzenia tej ewidencji wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ta natomiast zgodnie z treścią art. 20 ust 1 pkt 1 i ust 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. − Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, o znaczeniach księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, a także gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzoną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Trafnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny, że dla potrzeb pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, w tym na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania − tzw. pomoc obszarowa − istotnym pojęciem jest pojecie działki rolnej. Przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) posługują się pojęciem działek rolnych. Według art. 2 ust. 2 tej ustawy za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. O takiej samej definicji działki rolnej mowa jest także w art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (...). Ponadto według § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar, a za taką działalność uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą. Przepisy art. 8 pkt 3 i 4 lit a), b) i c) powołanej ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...) stanowią, że ewidencja gospodarstw rolnych zawiera dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego z podaniem identyfikatora oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne (pkt 3) oraz dane umożliwiające identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, dotyczące w szczególności powierzchni działek rolnych wskazanej w hektarach (...), lokalizacji działek rolnych z podaniem również działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposobu użytkowania działek rolnych [pkt 4 a), b) i c)]. Jak zatem wynika z powyższych przepisów dane zawarte w ewidencji gruntów i rejestrze gruntów mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. W zakresie rozróżnienia pojęcia działki ewidencyjnej oraz działki rolnej w powyższym rozumieniu, jako obszar gruntu rolnego uprawiany rolniczo, Naczelny Sąd Administracyjny podziela wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, że powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym, że ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Stawiane przez skarżącego zarzuty w punkcie I.2 i II.1, w których, jak wynika to z uzasadnienia, skarżący kwestionuje prawidłowość przeprowadzenia pomiarów działek rolnych i metody jaką ten pomiar został dokonany w świetle treści przepisu art. 5 ust 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów jest również niezasadny. Przede wszystkim wskazać należy, według pkt 24 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.01.327.11), kontrole na miejscu dotyczące obszaru polegają nie tylko na weryfikacji i dokonaniu pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, zdjęcia lotniczego itd., lecz także na fizycznej inspekcji działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości oraz rzeczywistych rozmiarów działek rolnych. Według art. 22 ust. 2 tego rozporządzenia całkowity obszar działki rolnej może być brany pod uwagę pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie ze zwyczajowymi normami w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach uwzględniany jest rzeczywiście użytkowany obszar. Z powyższej regulacji wynika, że weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw. Pozostaje to w związku z definicją działki rolnej określonej w powołanych wyżej przepisach dotyczących płatności obszarowych. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, dyrektor oddziału rejonowego Agencji przeprowadza kontrolę w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, przy czym Prezes może powierzyć czynności kontrolne innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, ustalanie obszaru działek w ramach kontroli, zgodnie z cytowanym wyżej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 2419/2001, przeprowadza się przy pomocy wszelkich dostępnych środków określonych przez właściwe władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Skoro zatem wytyczne prawa wspólnotowego nie nakładają wprost obowiązku stosowania metod pomiarowych określonych w przepisach prawa danego kraju członkowskiego, a jedynie zobowiązują do zastosowania metody za pomocą, której pomiary będą przeprowadzane z dokładnością podobną do oficjalnie stosowanej na podstawie przepisów prawa krajowego danego państwa, zastosowanie przez ARiMR pomiaru za pomocą GPS jako dającego wynik z dokładnością podobną do tych prowadzonych na podstawie prawa krajowego, uznać należało za wystarczające na potrzeby prowadzenia weryfikacji wniosków o dopłaty. Zaznaczyć należy, iż pomiar taki prowadzony jest na potrzeby postępowania administracyjnego w przedmiocie dopłat do gruntów rolnych i w oparciu o przepisy prawa krajowego i unijnego, regulujących kwestie przyznawania tego rodzaju pomocy. Tym samym argumentacja jaką przedstawia skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie tego zarzutu jest błędna w zakresie, w jakim odwołuje się on przede wszystkim do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 32 ust 1 w zw. z pkt 41 preambuły i art. 44 ust 1 cytowanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie podniósł, że powierzchnia działek ewidencyjnych jaką skarżący podał w oparciu o wpis do ewidencji gruntów była bezsporna, zaś przedmiotem sprawy była wskazana we wniosku powierzchnia działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza, znajdujących się na działkach ewidencyjnych. Skoro skarżący oparł się tylko na danych ewidencyjnych, nie wskazując czy, w jaki sposób i przez kogo wykonywał pomiary działek rolnych rzeczywiście użytkowanych rolniczo, to słusznie Wojewódzki Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w błędnym oznaczeniu powierzchni tak rozumianych działek rolnych, tj. na których prowadzona jest rzeczywista działalność rolnicza. Prawidłowe jest zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu, że brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 44 ust. 1 w zw. z pkt 41 preambuły rozporządzenia WE nr 2419/2001, oraz że wobec stwierdzenia nieprawidłowości w zadeklarowanej powierzchni działek rolnych prawidłowo zastosowany został przepis art. 32 ust 1 tego rozrządzenia. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a. orzekła jak w punkcie 1 sentencji wyroku oddalając skargę kasacyjną, zaś w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 w zw. z § 14 ust 2 pkt 2 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło