VI SA/Wa 2150/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" nr Ru-61059 uznając, że wzór użytkowy objęty prawem ochronnym nie jest nowym rozwiązaniem w rozumieniu art. 77 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.). Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. działając na podstawie art. 77, art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości oraz w związku z art. 315 ust. 3 i art. 52 w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) Urząd Patentowy udzielił na rzecz R. K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" zgłoszony w dniu [...] sierpnia 2000 r. Zastrzeżeniami patentowymi objęto: 1. Przyrząd do odpowietrzania wylewek posiadający walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką, znamienny tym, że na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu (1) osadzone są pierścienie (3) mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki (4) i z których każdy posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty (5) oraz walcowy wpust łączący (6) a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący (7) o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych (5) o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego (6). 2. Przyrząd do odpowietrzania wylewek według zastrz. 1, znamienny tym, że walcowy wpust łączący (6) wykonany pierścieniu (3) umieszczony jest na przedłużeniu osi palczastych wypustek (4), zaś odpowiadający mu walcowy wypust łączący (7) umieszczony jest między dwoma sąsiednimi palczastymi wypustkami (4). Jako twórca wzoru użytkowego został wskazany R. K.. Dnia [...] sierpnia 2005 r. przekazano do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego sprawę ze sprzeciwu złożonego przez P. N. "C." W. do rozpatrzenia jako sprawę o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na rzecz R. K. na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" na skutek uznania tego sprzeciwu za bezzasadny. Za podstawę swojego żądania wnioskodawca podnosił zarzut braku nowości spornego rozwiązania, tj. niespełnienia wymogów z art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości. Wykazywał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy postępowaniem sądowym przeciwko niemu z powództwa uprawnionego o zaniechanie naruszania spornego prawa ochronnego. W sprzeciwie podnosił, iż przyrządy do odpowietrzania wylewek mające na walcowatym korpusie zastrzegane "palczaste" pierścienie były znane przed datą zgłoszenia do ochrony przedmiotowego wzoru, na dowód czego powoływał się na katalog firmy francuskiej M. na 2000 rok. Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny podnosząc, że zdjęcie wyrobu z przedłożonego katalogu nie ujawnia wszystkich zastrzeganych cech spornego wzoru użytkowego, ponadto katalog na rok 2000 nie zawiera ustalonej daty jego wydania. Na rozprawie przed Urzędem Patentowym wnoszący sprzeciw przedłożył: - oświadczenie R. M. o sprzedaży od 1999 roku wałków do odpowietrzania wylewek mających walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką, na którego powierzchni osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, - oświadczenie L. C. o kupnie artykułu w postaci przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką wraz z fakturą VAT nr [...], w której pod pozycją 11 wskazano: "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz – odp.755 – 1619". Przedłożył również na rozprawie egzemplarz zakupionego artykułu produkcji uprawnionego załączając fotografie okazanego wyrobu, na których opisany artykuł także występuje jako "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz – odp.755 – 1619". Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Urząd Patentowy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2006 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" nr Ru-61059 udzielonego na rzecz R. K., U. na skutek sprzeciwu złożonego przez P. N., W. na podstawie art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), a także art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości oraz w związku z art. 315 ust. 1 i ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (dalej cytowana jako p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" nr Ru-61059 oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Unieważniając prawo ochronne na wzór użytkowy nr Ru-61059 Urząd Patentowy uznał, że przedmiotowe rozwiązanie w dacie jego pierwszeństwa nie było nowe, ze względu na jego udostępnienie do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wskazał - kierując się wskazaniami zawartymi z książce S. Sołtysiński i inni, "Komentarz do prawa wynalazczego", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1990, str. 330 i 331 - że przedmiotem porównania przy badaniu nowości wzoru użytkowego są tylko te elementy, które decydują o istocie wzoru, natomiast inne cechy porównywanych projektów (rozwiązań) są bez znaczenia. W oparciu o powyższe wskazania Urząd Patentowy uznał, iż istotne, wyróżniające cechy techniczne spornego wzoru użytkowego jako: "przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką" zawarte są w zastrzeżeniu ochronnym i określone jako: "na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, ...oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego". Cechy określone w zastrzeżeniu ochronnym jako: "posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty" zostały uznane za nieistotne elementy, które nie decydują o istocie wzoru, gdyż funkcjonalność wzoru nie zależy od rodzaju elementów dystansowych. Sam zgłaszający nie przywiązywał wagi do ich ukształtowania, gdyż nie zostały one pokazane na rysunkach zgłoszeniowych (jedynie na fig. 3 czarnymi kropkami wskazano ich usytuowanie), ani nawet do ich obecności, gdyż w skrócie opisu pominął obecność tych elementów. Tak określone rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania przez wprowadzenie przez uprawnionego do obrotu gospodarczego w styczniu 2000 roku, a więc przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru użytkowego ( [...] sierpnia 2000 r.) artykułu określonego jako "przyrząd do odpowietrzania wylewek posiadający walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką", o czym świadczą łącznie: - okazany na rozprawie egzemplarz tego artykułu, - faktura VAT nr [...] - oświadczenie L. C., w których artykuł jest opisany jednakowo jako: "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz – odp.755 -1619". Kolegium Orzekające stwierdziło, że artykuł ten posiada na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości elementów (pierścieni) dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego. W konkluzji organ stwierdził, że przed datą zgłoszenia został ujawniony artykuł o wszystkich istotnych cechach spornego rozwiązania. Pozostałe dowody, przedstawione przez wnioskodawcę Urząd Patentowy nie uznał za dowody mające świadczyć o braku nowości przedmiotowego wzoru użytkowego. Oświadczenie R. M. o sprzedaży od 1999 roku wałków do odpowietrzania wylewek nie posiada materiału wizualnego pozwalającego na stwierdzenie, że sprzedawany artykuł posiadał wszystkie istotne cechy spornego wzoru użytkowego, natomiast zdjęcie z katalogu firmy M. nie ujawnia wszystkich zastrzeganych cech spornego wzoru. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. K. zarzucając Urzędowi Patentowemu uchybienia procedury procesowej poprzez naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podnosił, iż sprzeciw został wniesiony przez pełnomocnika – rzecznika patentowego w imieniu przedsiębiorstwa C.. Dopiero na rozprawie ustalono, że wnioskodawcą jest P. N. i złożono dokumenty mające uzasadniać interes prawny, nie wymagany przy składaniu sprzeciwu. Zarzucał, że złożone przy sprzeciwie strony z katalogu firmy M. były w języku francuskim, bez tłumaczenia na język polski, co jest sprzeczne z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawą o języku polskim. Również strony katalogu firmy handlowej W. w języku niemieckim zostały złożone bez tłumaczenia na język polski. Podnosił, iż wbrew twierdzeniu Urzędu Patentowego o jednakowym opisaniu artykułu w oświadczeniu p. C. i w fakturze istnieją różnice. Zarzucił, iż badanie nowości zostało przeprowadzone poprzez eliminację zastrzeganej cechy dotyczącej elementów dystansowych w wyniku czego powstał inny wzór. Podniósł, iż oświadczenie p. C. nie zostało poświadczone notarialnie, co odbiera mu walor dowodu. Poddawał w wątpliwość, czy znajomość oferty handlowej jest równoznaczna z posiadaniem wiedzy znawcy danej dziedziny – konstruktora narzędzi budowlanych. Do skargi skarżący załączył strony z katalogu swoich wyrobów i swoje oświadczenie o niewytwarzaniu przyrządu o cechach określonych w oświadczeniu L. C. W konkluzji stwierdził, iż decyzja została podjęta bez dostatecznie wnikliwego rozpatrzenia wszystkich dowodów. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazał, że przedłożone dowody świadczą o tym, że przedmiotowe rozwiązanie w dacie pierwszeństwa nie było nowe, ze względu na jego udostępnienie do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Odnosząc się do podniesionej w skardze rozbieżności oznaczenia wyrobu w fakturze VAT oraz w oświadczeniu L. C. podał, że L. C. w swoim oświadczeniu precyzyjnie identyfikuje zarówno samą fakturę jak i wskazany w niej wyrób, więc podniesiona rozbieżność stanowi oczywistą pomyłkę pisarską. Organ wskazał, że przy ocenie nowości uwzględnił wszystkie ujawnione cechy i uznane za istotne przez uprawnionego więc zarzut o tworzeniu nowego rozwiązania jest nieuprawniony. Ponadto zarzucając innym producentom naruszenie swojego prawa ze spornego wzoru sam uprawniony uznaje za równoważne jego rozwiązaniu wyroby innych producentów o zewnętrznej postaci zgodnej ze spornym wzorem niezależnie od rodzaju ich elementów dystansowych. Urząd Patentowy poinformował, iż w zaskarżonej decyzji nie mógł odnieść się do materiałów złożonych dopiero przy skardze. Uczestnik postępowania – P. N. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ nie naruszył przy wydawaniu decyzji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie. Urząd Patentowy rozpatrywał sprzeciw w trybie postępowania spornego na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. 2003, Nr 119, poz. 1117 ze zm.), tj. wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny. Stosownie do przepisów art. 246 ust.1 i art. 247 ust.2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego, a jeżeli uprawiony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. sprawy o unieważnienie m. in. prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w drodze postępowania spornego. W sprawie niniejszej z taką sytuacją mamy do czynienia albowiem w dniu [...] czerwca 2005 r. został zgłoszony przez P. N. sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2004 r. o udzieleniu na rzecz R. K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek". Wniosek o udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] sierpnia 2000 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy p.w.p. – Prawo własności przemysłowej, co nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 3 ww. ustawy, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym a zatem według przepisów ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity, Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz.117 ze zm.). Od osoby składającej sprzeciw nie jest wymagane wykazanie przez nią interesu prawnego (art. 246 ust. 1 p.w.p.: "Każdy może wnieść umotywowany sprzeciw ..."). W przedmiotowej sprawie unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nastąpiło po rozpatrzeniu złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny zatem zbędne było wykazywanie przez niego oraz w zaskarżonej decyzji istnienia interesu prawnego, co zresztą po stwierdzeniu istnienia interesu prawnego przyznał w decyzji Urząd Patentowy. Stosownie do art. 77 ustawy o wynalazczości, wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, natomiast stosownie do art. 11 mającym odpowiednie zastosowanie do wzoru użytkowego na mocy art. 82 ww. ustawy rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie publiczne. W niniejszej sprawie powodem unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy był zarzut braku nowości tego rozwiązania. Brak nowości wynikał z ujawnienia rozwiązania przez samego uprawnionego przed datą dokonania zgłoszenia. W ocenie Sądu, należy podzielić pogląd, że istotne cechy rozwiązania objętego spornym prawem ochronnym zostały ujawnione. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że przy badaniu nowości wzoru użytkowego i przeciwstawionych mu rozwiązań technicznych (ujawnionego wzoru) przedmiotem porównania są tylko te elementy, które decydują o istocie wzoru podlegającego ochronie w myśl art. 77 ustawy o wynalazczości, to znaczy kształt, budowa lub sposób zestawienia przedmiotu. Natomiast cechy nieistotne rozwiązania są bez znaczenia przy ocenie, czy wzór jest nowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2001 r. I PKN 575/00 OSNP 2003/13/306). Zdaniem Sądu Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że istotne, wyróżniające cechy techniczne spornego wzoru użytkowego jako: "przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką" zawarte są w zastrzeżeniu ochronnym i określone jako: "na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, ...oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego", natomiast cechę określoną w zastrzeżeniu ochronnym jako: "posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty" jako nieistotny element, który nie decyduje o istocie wzoru. Funkcjonalność wzoru nie zależy bowiem od rodzaju elementów dystansowych. Również uprawniony dokonując zgłoszenia nie przywiązywał wagi do ich ukształtowania ani nawet do ich obecności; nie wskazał tej cechy na rysunkach zgłoszeniowych, wskazał jedynie na jednym rysunku (fig. 3) usytuowanie dystansowych wypustów, w skrócie opisu pominął obecność tych elementów. O braku nowości spornego wzoru, tj. ujawnieniu go do powszechnej wiadomości w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania - jak trafnie podkreślił Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji - świadczą łącznie trzy dowody: okazany na rozprawie egzemplarz wzoru użytkowego objętego prawem ochronnym, faktura VAT nr [...] oraz oświadczenie L. C.. Skarżący podważa złożone oświadczenie uznając, iż nie jest ono dokumentem w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Należy zgodzić się ze skarżącym, że oświadczenie L. C. nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. niemniej nie oznacza to jeszcze w ocenie Sądu, iż pozbawione jest ono mocy dowodowej. Stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oświadczenie, pomimo braku jego notarialnego poświadczenia, zostało dopuszczone jako dowód w sprawie i ocenione wraz z całym materiałem dowodowym. Jak wynika z akt sprawy (protokół z rozprawy z dnia [...] czerwca 2006 r.) skarżący nie kwestionował oświadczenia z powodu braku jego notarialnego poświadczenia. Zgodnie z zasadą zawartą w art. 80 k.p.a. organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów Urząd Patentowy ocenił, iż oświadczenie L. C. stanowi dowód w sprawie uznając, że treść oświadczenia koresponduje z pozostałymi materiałami w sprawie. Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd podziela je aczkolwiek nie stanowią one uchybień które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Rzeczywiście w złożonym sprzeciwie wnioskodawca wskazał jedynie nazwę przedsiębiorstwa, pod którą prowadzi działalność gospodarczą ale to uchybienie zostało usunięte w toku postępowania. Zasadny jest również zarzut odnośnie dopuszczenia jako dowodów w sprawie materiałów w językach obcych, bez tłumaczenia na język polski ale te dowody nie stanowiły podstawy dla wydania zaskarżonej decyzji a zatem brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych aby podważać zaskarżone rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.