II SA/Po 342/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adw. S.S. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększonej o podatek VAT. /-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. P. M. zwrócił się do Starosty Powiatu P. o sprawdzenie czy wykonywane roboty budowlane na terenie wysypiska śmieci w B. są zgodne z wydanym pozwoleniem. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Starosta P. przekazał powyższy wniosek według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla powiatu p.. W dniu [...] czerwca 2005r. na terenie wysypiska śmieci w B. Gm. M. (działka nr ewid. [...]) przeprowadzono oględziny. W protokole oględzin stwierdzono, że obiekt został zbudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2003r. wydanego przez Starostę P. i jest przygotowany do użytkowania, zaznaczono, że rozpoczęcie budowy zgłoszono w dniu [...] sierpnia 2003r., dziennik budowy prowadzono prawidłowo, na budowie znajduje się tablica budowy, teren jest ogrodzony i nie jest użytkowany. P. M. zgłosił w protokole uwagi. Wskazał, że tablicę budowy ustawiono 7 dni przed terminem oględzin. Nadto wniósł o sprawdzenie przesypki składowiska. Obecny w czasie oględzin inspektor budowy oświadczył, ze budowa jest zgodna z pozwoleniem na budowę, materiały zaś posiadają atesty. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa budowy składowiska odpadów komunalnych w miejscowości B., gm. M. na działce nr ewid. [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie wizji przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2005r., stwierdzono, że budowa kwatery nr II składowiska odpadów komunalnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą (zbiornik odcieków, śluza dezynfekcyjna, fundament wagi, system odwodnienia wagi i śluzy ze zbiornikiem bezodpływowym) realizowana jest na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez starostę P. z dnia [...] lipca 2003r. Ustalono, że dziennik budowy jest prawidłowo prowadzony, na budowie znajduje się tablica informacyjna, teren jest ogrodzony, budowa jest zgodna z zatwierdzonym projektem, materiały budowlane posiadają odpowiednie atesty. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M.. Zarzucił organowi I instancji niezachowanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto wyraził stanowisko, że materiały użyte do budowy elementów kwatery nie posiadają odpowiednich atestów, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zignorował jego żądanie zbadania powyższej okoliczności, twierdząc, że stosowne badania wymagane będą dopiero na etapie odbioru obiektu. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. M. podał, że jest właścicielem działki nr [...] znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego wysypiska odpadów. Jego działka położona jest od strony ewentualnego rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z wysypiska. Wojewódzki Inspektor Nadzoru decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż organy nadzoru budowlanego zajmują się kontrolą przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Kontrola ta obejmuje sprawdzenie zgodności wykonywania robót budowlanych z projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa inwestycja realizowana jest zgodnie i w oparciu o uzyskaną dokumentację. Odnosząc się zarzutu naruszenia terminu załatwienia sprawy wskazano, że terminy załatwienia sprawy mają charakter procesowy, wobec czego ich upływ nie pozbawia organu zdolności do orzekania w sprawie. Dlatego, mimo przekroczenia terminu, wydana decyzja jest ważna i skuteczna. Odpowiadając na zarzut braku atestów materiałów, z których wykonano obiekt, podano, że w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wysypiska zobowiązano inwestora do uzyskano pozwolenia na użytkowanie inwestycji, po zatwierdzeniu instrukcji eksploatacji składowiska odpadów oraz po przeprowadzeniu kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Z kolei, zgodnie z art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć m.in. oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy, protokoły badań i sprawdzeń, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, potwierdzenie zgodnie z odrębnymi przepisami odbioru wykonanych przyłączy. Zatem sprawdzenie posiadania przez inwestora wymaganych prawem pozwoleń, protokołów badań, następuje przez inspektora nadzoru budowlanego w toku postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na użytkowanie inwestycji. Od powyższej decyzji P. M. wniósł skargę przytaczając argumentację powołaną na etapie postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł też, że niniejsza sprawa nie miała cech bezprzedmiotowości, wobec czego organ nie powinien umarzać postępowania, lecz winien odmówić stwierdzenia naruszeń prawa budowlanego. Nadto wskazał, że decyzje zapadły przedwcześnie, bowiem organy pominęły w postępowaniu kwestie powołania kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego, co mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy. Zaniechały również zebrania i rozpatrzenia odpowiedniego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii powołania kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego wyjaśniono, że sprawa powołania tychże osób nie była przedmiotem zainteresowania. Inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę, właściwy organ tj. powiatowego inspektora nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego) oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem, co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem. Kto zaś realizuje inwestycję bez dopełnienia powyższego obowiązku podlega karze grzywny (art. 93 pkt 4 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy budowa kwatery składowiska odpadów komunalnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W sytuacji gdy budowa obiektu budowlanego wszczęta została w oparciu o pozwolenie na budowę podstawą prawną do kontrolnych działań organu w tym zakresie podczas trwania robót stanowi przepis art. 50 ust 1 pkt 2, 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1, 2, 3 tegoż prawa. W myśl powyższych unormowań działanie organu nadzoru na tym etapie wywołuje prowadzenie robót w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia, zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach odrębnych. W niniejszym postępowaniu podczas prowadzonych czynności kontrolnych (protokół oględzin z dnia [...] czerwca 2005r.) okazało się , że roboty budowlane zostały zakończone. Dnia [...]. wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzja, mocą której udzielono wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej kwatery nr II składowiska odpadów komunalnych wraz z następującą infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanej w B.. Decyzja ta została doręczona stronom 27 września 2005r. (k. 97 akt sądowych). Nie wniesiono od niej odwołania, stała się więc ostateczna dnia 12 października 2005r., to jest na ponad miesiąc przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności budowy z przepisami prawa. Decyzja I – wszo instancyjna w niniejszym postępowaniu zapadła bowiem [...]. Obowiązkiem organu w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie była ocena zarzutów podnoszonych przez skarżącego w niniejszej sprawie. W trakcie postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na użytkowanie badaniu podlega bowiem zgodność wzniesionego obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola obejmuje sprawdzenie obiektu z: - projektem zagospodarowania działki terenu, - z projektem architektoniczno-budowlanym. Kontrola obejmuje także sprawdzenie wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego (art. 59 a ust. 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Badanie powyższych okoliczności następuje w oparciu o wyniki obowiązkowej kontroli (art. 59 ust. 1 cyt. ustawy) oraz badanie dokumentów złożonych przy wniosku o pozwolenie na użytkowanie (art. 57 ust. 1 cyt. ustawy). Zakwestionowanie legalności przeprowadzonej budowy po terminie, w którym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna, możliwe jest jedynie w trybie nadzwyczajnej weryfikacji decyzji, czy to w ramach postępowania wznowieniowego, czy też o stwierdzenie nieważności. Przyjąć w istocie należało zatem, iż bezprzedmiotowym stało się prowadzenie postępowania co do oceny legalności przedmiotowej budowy po dacie, w której decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna. Zasadne było więc umorzenie tego postępowania na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Za odpowiadającą prawu uznać należało tak decyzję organu I jak i II instancji. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej – p.p.s.a.), orzekł jak w punkcie I sentencji. W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokacki oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). /-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka jw