IV SA/Wa 241/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opychał, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2005 r. nr (...) w przedmiocie zameldowania. - oddala skargę - Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) listopada 2005 r, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 47 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania E. H., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy (...) z dnia (...) października 2005 r., o zameldowaniu A. H. na pobyt stały w nieruchomości położonej przy ul.(...), w (...). W uzasadnieniu decyzji podano, iż we wniosku z dnia (...) września 2005 r. A. H. wystąpił o zameldowanie na pobyt stały w nieruchomości położonej przy ulicy (...) w (...). Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zameldował A. H. pod wskazanym adresem, uznając, iż wynikający z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunek zamieszkania przez wnioskodawcę na stałe, we wskazanej we wniosku nieruchomości został spełniony. Wojewoda (...) podzielając stanowisko organu pierwszej instancji stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania E. H.. Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zameldowania na pobyt stały, jak też na pobyt czasowy wymaga, zdaniem organu odwoławczego, jedynie ustalenia czy w danej konkretnej sprawie została spełniona przesłanka z art. 10 ust. 1 cyt. wyżej ustawy -polegająca na zamieszkiwaniu pod adresem, pod którym ma nastąpić zameldowanie. Organ zaznaczył nadto, iż w sprawie o zameldowanie nie jest istotna kwestia posiadania uprawnień do lokalu. W ocenie Wojewody (...) z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż A. H. od (...) roku przebywa na stałe w nieruchomości położonej przy ul. (...) w (...) i ma tam skoncentrowane swoje interesy życiowe. Do dnia (...) września 2005 roku miał swobodny dostęp do domu, jak też posiadał klucze do drzwi wejściowych. Podczas jego wyjazdu na (...) żona – E. H. wymieniła zamki w drzwiach, a jego rzeczy przeniosła do biura warsztatu samochodowego, znajdującego się na terenie Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 przedmiotowej nieruchomości. W pomieszczeniu tym obecnie zamieszkuje, ma tam ubrania, dokumenty, rzeczy osobiste i łóżko. Lokal ten wyposażony jest w toaletę i zlew. A. H. w dniu (...) września 2005 r. złożył w sądzie powszechnym wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania. Powyższe okoliczności potwierdziła E. H., niemniej podniosła, iż na zgłoszeniu meldunkowym nie potwierdziła faktu zamieszkiwania męża na terenie posesji przy ul. (...). Podała, iż w sądzie toczy się sprawa o rozwód oraz o eksmisję A. H., a także sprawa karna o znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią w okresie od (...) 2003 r. do dnia (...) lutego 2005 r., oraz o paserstwo. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b cyt. wyżej ustawy zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i oznacza potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Zatem ewidencja ludności polega na rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkiwania i pobytu. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, okoliczności podniesione przez E. H., zarówno w postępowaniu wyjaśniającym, jak też w odwołaniu, nie mogły odnieść zamierzonego skutku, pomimo, iż są ważne z jej punktu widzenia. Ponadto Wojewoda (...) podniósł, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2004 r. (sygn. akt V SA 519/03), na który powołała się E. H., nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem dotyczy całkowicie innego stanu faktycznego. Zgodnie z tym wyrokiem uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, do którego nie można zaliczyć pobytu będącego następstwem naruszenia posiadania, czy też wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego. Tymczasem z wyjaśnień strony nie wynika aby A. H. wprowadził się i zamieszkał siłą w przedmiotowej nieruchomości, a jedynie wynika, iż E. H. obecnie nie wyraża zgody na przebywanie męża w domu. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego nie może mieć wpływu na decyzję o zameldowaniu, natomiast może być rozpatrywana w postępowaniu o eksmisję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca E. H. zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie wyłącznie przepisów ustawy z dnia 10 lutego 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) z pominięciem nowych uregulowań ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 493), a zwłaszcza art. 3 statuującego "ochronę przed dalszym krzywdzeniem, poprzez uniemożliwienie osobom stosującym przemoc, korzystania ze wspólnie zajmowanego z innymi członkami rodziny mieszkania oraz zakazanie kontaktowania się z osobą pokrzywdzoną", - prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organach administracji samorządowej i rządowej wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także uchylenie postanowienia Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2005 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Gminy (...) z dnia (...) października 2005r., odmawiających zawieszenia postępowania administracyjnego, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że jest świadoma faktu, iż zameldowanie jest jedynie czynnością ewidencyjną potwierdzającą przebywanie danej osoby pod wskazanym przez nią adresem. Jednakże obecnie, zdaniem skarżącej, przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymagają skonfrontowania z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493) w szczególności, że działania A. H. wypełniły większość ustawowych przesłanek określonych w art. 2 pkt 2 tej ustawy, o czym świadczą toczące się sprawy karna (...) i cywilna (...) W ocenie skarżącej okoliczność znęcania się, bicia i poniżania jej od wielu lat przez męża, jak też "zapowiadania interwencji Policji", żądanie wydania kluczy do posesji, która nigdy nie była jego własnością, a wreszcie fakt jego zameldowania przy ul. (...) w (...), przez cały okres wspólnego pożycia, stanowią przeszkodę do zameldowania A. H.. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska powołała się na wyrok WSA z dnia 24 czerwca 2004 r. (sygn. V SA 519/03), który wskazała w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał nadto, iż rozwiązanie konfliktu miedzy stronami nie leży w gestii organu administracji publicznej właściwego w sprawach meldunkowych, ale właściwego sądu powszechnego. Natomiast w oparciu o powołaną w skardze ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie sąd, a nie organ, może uniemożliwić Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 osobie stosującej przemoc w rodzinie korzystanie ze wspólnie zajmowanego z innymi członkami rodziny mieszkania oraz zakazać kontaktowania się z osobą pokrzywdzoną. Skarżąca przy piśmie procesowym z dnia (...) stycznia 2007 r. przesłała wyrok Sądu Okręgowego w [...], Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy z dnia (...) listopada 2006r. (...) orzekający rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy A. H. a skarżącą, oraz eksmisję A. H. z domu położonego (...), ul. (...), a także akt oskarżenia z dnia (...) czerwca 2006 r. przeciwko A. H. o znęcanie się psychiczne nad skarżącą w okresie od (...) lutego 2005 do (...) lutego 2006 r. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że A. H. wbrew jej woli przebywa na jej nieruchomości w budynku warsztatowym, w którym nocuje, chociaż nie zawsze. Wniosek o zameldowanie złożył gdy wystąpiła o rozwód, dotychczas był zameldowany u swojej matki, której posesja graniczy z jej posesją. A. H. będąc pijany usiłował dostać się do domu, siłą wyważał drzwi i wszedł do domu, musiała interweniować Policja. Pełnomocnik A. H. oświadczył, iż poza sporem jest, iż w lokalu przy ul. (...) w (...) mieszkał on od (...) roku, swobodnie korzystał z całej nieruchomości i zarządzał nią wspólnie z żoną. Skarżąca od dnia zaistnienia sporu wyniosła rzeczy męża z domu i przeniosła do warsztatu. A. H. cały czas mieszka na posesji. Córka Państwa H. – S. w postępowaniu karnym nie potwierdziła zdarzeń opisywanych przez skarżącą. Uczestnik A. H. zaprzeczył twierdzeniom skarżącej o wyważaniu drzwi do domu, oświadczył, iż cały czas mieszka na terenie posesji przy ul. (...), na której dotychczas nie zameldował się za namową żony, ze względu na przyszłe sprawy spadkowe, na terenie posesji prowadzi działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. W świetle art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwana dalej ustawą, zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby, a tym samym nie rodzi i nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10 i 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno - techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania i wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r, sygn. akt K 20/01, orzekając o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, wskazał, m.in., iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zadaniem organu meldunkowego nie powinna być zatem kontrola legalności zameldowania i pobytu, lecz faktyczne zarejestrowanie danych. W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że w sprawach związanych z zameldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania, czy określona osoba faktycznie zamieszkuje w lokalu, w którym chce się zameldować. W rozpatrywanej sprawie w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy bezspornie ustalono, że A. H. na terenie nieruchomości położonej przy ul. Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 (...), w (...) zamieszkuje na stałe w od (...) r. i zamieszkiwał w dniu złożenia wniosku o zameldowanie na pobyt stały, a więc nie występowały przeszkody do jego zameldowania na pobyt stały pod wyżej wskazanym adresem. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brak zgody skarżącej na zamieszkiwanie A. H. na przedmiotowej nieruchomości nie ma znaczenia w sprawie o zameldowanie. Okoliczność ta, jak również podnoszona w toku postępowania administracyjnego i na rozprawie przez skarżącą okoliczność o znęcaniu się fizycznym i psychicznym przez męża, nie mogły odnieść zamierzonego skutku co do odmowy zameldowania A. H. pod wskazanym w zgłoszeniu meldunkowym adresem, gdyż jak słusznie zauważył organ odwoławczy okoliczności te w tym konkretnym przypadku mogą być rozważane przez organ administracyjny w ewentualnym postępowaniu o wymeldowanie lub przez sąd powszechny w postępowaniu o eksmisję. Istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji ma oświadczenie strony złożone przed organami administracyjnymi obu instancji, jak również na rozprawie przed Sądem, w którym przyznaje, że A. H. na przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje nieprzerwanie od (...) roku. Trafnie stwierdził organ drugiej instancji, iż wyrok WSA z dnia 24 czerwca 2004 r, sygn. akt V SA 519/03, na który skarżąca powołała się w odwołaniu i skardze, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem dotyczy całkowicie odmiennego stanu faktycznego sprawy. Wskazany wyrok odnosi się do sytuacji, w której zameldowanie na pobyt stały w określonym lokalu chciała uzyskać osoba, której pobyt był następstwem naruszenia posiadania, a wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego. Natomiast przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wskazuje aby tego rodzaju okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie. Z poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń organów orzekających obu instancji wynika bezspornie, iż A. H. od (...) r. zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości i zamieszkiwanie to ma charakter stały, a tylko skarżąca nie wyraża zgody na jego dalsze zamieszkiwanie. Błędne jest stanowisko skarżącej, iż organy administracyjne obowiązane były kwestię zameldowania A. H. rozważyć w aspekcie uregulowań ustawy z dnia 29 lipca 2005r. przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493). Wskazana ustawa, jak trafnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, Sygn. akt IV SA/Wa 241/06 stanowi podstawę do podjęcia przez sąd powszechny stosownych orzeczeń w celu ochrony osoby, w stosunku do której członek rodziny stosuje przemoc fizyczną i psychiczną ( art.13 i art. 14). Jeżeli chodzi o organy administracji publicznej to wprawdzie przepis art. 6 tej ustawy nakłada na organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego obowiązek podejmowania działań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, to jednak ustawodawca wyraźnie wskazał, iż działania te organy realizują na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004r, o pomocy społecznej lub ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.