II OSK 1586/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o. o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 305/06 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) sprostować wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 305/06 w ten sposób, że w sentencji tegoż wyroku w miejsce błędnie wpisanych słów "Państwowego Powiatowego Inspektora Pracy" wpisać "Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego". II OSK 1586 / 06 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. wniesionej na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] września 2004 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał iż A. S. zatrudniona była w P. Sp. z o. o. w O. Pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. o pobranie próbek materiałów, z którymi skarżąca miała kontakt na stanowisku pracy. Pracodawca nadesłał próbki substancji jak: olej konserwacyjny Castrol DW-23x, benzyna ekstrakcyjna, tektura, karton, a jednocześnie poinformował, że z uwagi na likwidację Wydziału Produkcji Elektronicznej nie dysponuje próbkami substancji i materiałów, z którymi skarżąca miała kontakt na stanowisku monter urządzeń elektronicznych. W orzeczeniu lekarskim z dnia 26 marca 2004 r. oraz w wyniku badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w orzeczeniu z dnia 3 września 2004 r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Jak wskazano w orzeczeniu lekarskim narażenie zawodowe występowało w latach 1978-2003 i było ono związane z metalami, cyną, topnikiem lutowniczym, środkiem antykorozyjnym - olejem Castrol. W czasie pobytu skarżącej w Klinice nie stwierdzono u niej klinicznych i spirometrycznych objawów obturacji oskrzeli. Wyniki przeprowadzonych testów skórnych punktowych z alergenami powszechnie występującymi oraz z chromem, niklem, glinem i wanadem wypadły ujemnie. Wykonano wziewną próbę prowokacyjną z olejem Castrol, kalafonią i cyną na ciepło, w czasie której nie obserwowano klinicznych i spirometrycznych cech obturacji oskrzeli, klinicznych objawów nieżytu nosa ani napływu do błony śluzowej nosa komórek charakterystycznych dla reakcji alergicznej. Przed i po prowokacji nie obserwowano cech nadreaktywności oskrzeli. W ocenie organów administracji nie stwierdzono związku przyczynowego między zgłaszanymi u skarżącej dolegliwościami w postaci astmy oskrzelowej oraz przewlekłego alergicznego nieżytu nosa, a pracą zawodową. Wykonane testy alergiczne wykazały uczulenie na zboża i chwasty. Organy administracji wydający w przedmiotowej sprawie decyzję orzekły o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa, wymienionych w poz. 6 i 12 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Skarżąca kwestionując w toku postępowania administracyjnego wyniki badań lekarskich, jak i decyzję organu I i II instancji podkreślała, iż do prowokacji nie zostały użyte odpowiednie materiały, bowiem benzyna ekstrakcyjna nie jest alergenem, a olej Castol Safecoat DW23X zastosowany przy prowokacji, był używany w zakładzie pracy już po czasie, gdy u niej pojawiły się ataki astmatyczne. Do tego czasu używano oleju Castrol Rustilo DWX32AIII. Nie przysłano też chłodziwa, które jest powszechnie używane w zakładzie pracy, płynu Gardoclean, topniku Circues Standard L-3 oraz spoiwa lutowniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający wniesioną skargę stwierdził, iż organy administracji zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji wydały z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy administracji z uchybieniem art. 107 § 3 kpa nie odniosły się do zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń co do materiałów użytych do badań, mimo zarzutów dotyczących użycia niewłaściwych materiałów i mimo dokładnego określenia przez skarżącą substancji jakie były stosowane w okresie, gdy ona pracowała na swoich stanowiskach pracy, a także nie podjęły czynności zmierzających do i wyjaśnienia zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą. W ocenie Sądu pierwszej instancji skoro skarżąca w toku postępowania wyraźnie wskazała na czynniki, które mogły spowodować u niej powstanie choroby zawodowej, to zadaniem organu było zapewnienie tego, aby w toku postępowania wszystkie one zostały wzięte pod rozwagę i wyjaśnione. Skoro bowiem choroba zawodowa spowodowana miałaby być konkretnymi czynnikami, to oddziaływanie właśnie tych czynników należy skontrolować. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy prowadzi zaś do konkluzji, iż organy poprzestały na wyrywkowym i ograniczonym zbadaniu możliwości wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a występującymi objawami chorobowymi. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę przyznał, iż bezsporne jest to, że skarżąca pracowała w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy dla zdrowia, jednak badania nie wykazały choroby zawodowej. Skoro więc badania lekarskie prowadzono z zastosowaniem innych niż wskazywane przez skarżącą preparatów, to taka konkluzja zdaniem Sądu nie może być uznana za uprawnioną. Nie jest też wystarczające ustalenie informacja zakładu pracy, iż został zlikwidowany dział, w którym pracowała skarżąca, przez co zakład pracy nie dysponuje próbkami używanych tam substancji. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż prowadząc ponownie postępowanie właściwe organy winny zapewnić, by badania lekarskie odbywały się z użyciem tych składników, na których oddziaływanie narażona była skarżąca. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła P. Spółka z o.o. w O., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie: - naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i 77 §1 kpa, polegające na interpretowaniu prawa i podejmowaniu działań w sposób bezzasadnie rygorystyczny i niekorzystny dla wnoszącego skargę, - art. 7 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie zasady szybkości postępowania. W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i rozpoznanie skargi ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do jej ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając przedstawione w kasacji zarzuty strona wskazała, że skarżąca w żaden sposób - nie przyczyniła się do obiektywnego wyjaśnienia sprawy – przez własne zawinione działanie. Przerzucanie odpowiedzialności na organ administracji publicznej czy też na pracodawcę jest nieuczciwe i godzące w podmioty dążące do ostatecznego wyjaśnienia sprawy na podstawie dostępnego materiału dowodnego. Nadto strona wnosząca kasacje stwierdziła, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 15 grudnia 2003 r. i fakt ten może w sposób istotny rzutować na aktualny stan zdrowia skarżącej i niemożność ustalenia, czy jakiekolwiek objawy chorobowe istniejące u niej dzisiaj mają swoje podstawy w jej pracy u pracodawcy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik w podstawie kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów "prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na interpretowaniu prawa i podejmowaniu działań w sposób bezzasadnie rygorystyczny i niekorzystny dla wnoszącego skargę". W zakresie tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, iż stosowanie do przepisu art. 174 ustawy P.p.s.a. jedną z podstaw skargi kasacyjnej jest naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., FSK 191/04, niepublik.). Z istoty postępowania ze skargi kasacyjnej wynika, iż przedmiotem takiego postępowania w zasadzie nie mogą być zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne. Zarzuty podnoszone przez stronę w postępowaniu ze skargi kasacyjnej powinny w zasadzie kwestionować wyrok sądu, a nie postępowanie przed organami administracyjnymi, a tym samym winny wskazywać przepisy stosowane w postępowaniu przed sądem. Sąd orzekający w sprawie podziela jednak w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OPS 4/05), w którym Naczelny Sąd Administracyjny określając podstawy skargi kasacyjnej stwierdził, że mogą one dotyczyć "zarówno przepisów, które sąd wskazał jako przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznawania sprawy, jak też przepisy, które powinny być stosowane w toku rozpoznawania sprawy, choć nie zostały przez sąd wskazane" oraz, że naruszenie przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i do przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej". Rozpatrując w takim zakresie zarzuty skargi kasacyjnej wskazać należy co następuje. W niniejszej sprawie zarzuty skarżącego przedstawione w skardze kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego sprowadzają się w głównej mierze do błędnego, zdaniem skarżącego, przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny , że postępowanie przed organami administracji dotknięte było wadami przez tenże Sąd wskazanymi. Postawiony przy tym przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczony został do zarzutu, iż uchybienie wskazanym w kasacji przepisom kodeksu postępowania administracyjnego było "bezzasadnie rygorystyczne i niekorzystne dla wnoszącego skargę" kasacyjną. Tak sformułowany i uzasadniony zarzut kasacji nie może być uznany za wystarczające wskazanie podstawy kasacyjnej, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie zważywszy na wyjątkowo niestarannie prowadzone postępowanie administracyjne uchybiające podstawowym zasadom, o jakich mowa w kodeksie postępowania administracyjnego, to zarzut rygoryzmu w stosunku do Sądu pierwszej instancji jest całkowicie pozbawiony podstaw. Wbrew odmiennym wywodom kasacji pogląd Sądu pierwszej instancji co do wadliwości postępowania przed organami administracji i to w zakresie przytoczonym przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy w pełni podzielić. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 7 P.p.s.a. W myśl bowiem art. 7 P.p.s.a. "sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu". W jaki sposób treść zaskarżonego wyroku uchybia tej normie prawnej strona wnosząca kasację nawet nie wskazała, a lakoniczne uzasadnienie powyższego zarzutu, czyni niemożliwym szczegółowe odniesienie się do tak postawionego zarzutu. Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 P.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 156 § 3 w zw. z § 1 P.p.s.a. z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w wyroku Sądu pierwszej instancji, o czym też orzeczono w punkcie 2 –gim wyroku.