VII SA/Wa 681/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził postępowanie na wniosek Gminy K. w sprawie wybudowanego ogrodzenia na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w K. przy ulicy [...] i [...] będącej współwłasnością M. B. i M. B . Postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego zakończyło się wydaniem w dniu [...] lipca 2001 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nakazującej M. B. i M. B. rozbiórkę ogrodzenia wspomnianej działki wbudowanego bez wymaganego zgłoszenia a składającego się z [...] przęseł prefabrykowanych od strony ulicy [...] i [...] przęseł od strony ulicy [...] . Od decyzji tej odwołała się M. B. i po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] września 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach na powyższą decyzję złożyli M. B. i M. B. Sąd po rozpatrzeniu skargi w sprawie o sygn. II SA / Ka 3009 /Ol wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r. skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał , że nie jest zasadnym zarzut skarżących jakoby wykonane przez nich prace mieściły się w pojęciu remontu a skoro wybudowane ogrodzenie położone było od strony miejsca publicznego -ulicy to wymagało wcześniejszego zgłoszenia . Z kolei brak zgłoszenia skutkować musiał orzeczeniem nakazu rozbiórki. Stanowisko Sądu zostało potwierdzone wyrokiem Sądu II instancji to jest Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. OSK 375/04 , który oddalił skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji. W dniu 7 października 2004 r. M. B. wniosła na podstawie art. 161 § 1 kpa do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia . Jako uzasadnienie faktyczne wniosku wskazała , iż ogrodzona działka stanowiąca aktualnie jej współwłasność nie graniczy z drogą publiczną gdyż teren drogi publicznej stanowił poprzednio część nieruchomości jej rodziców i został bezprawnie wywłaszczony ( zagarnięty) przez Państwo w 1976 roku . Z okoliczności tej wywiodła , że droga nadal jest własnością jej i M. B. oraz , że stanowi ich drogę wewnętrzną a nie miejsce publiczne . W tej sytuacji zdaniem wnioskodawczyni nie mogło być mowy o konieczności zgłoszenia albowiem wybudowano ogrodzenie o wysokości 2 metrów nie sąsiadujące z terenem publicznym , a ty samym nie popełniła samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu wniosku o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działki przy ulicy [...] w K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. wydaną na podstawie art. 161 § 1 kpa w zw. z art. 5 § 2 kpa odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu podniósł , że art. 161 § 1 kpa przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Przepis ten stanowi odstępstwo od podstawowej zasady stabilności decyzji ostatecznych . W postępowaniu prowadzonym w powołaniu się na ten przepis należałoby wykazać , że istotnie zachodzi sytuacja (stan zagrożenia) w nim określona. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał , że podnoszone przez wnioskodawców okoliczności nie dowodzą aby wystąpił stan zagrożenia o jakim mowa w art. 161 § 1kpa . Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie potwierdziły , że decyzja rozbiórkowa jest zgodna z prawem a fakt iż aktualnie przepisy dopuszczają możliwość legalizacji samowoli budowlanych nie wpływa na prawidłowość dawniej stwierdzonego obowiązku rozbiórki. Odwołanie od tej decyzji w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła M. B. wskazując, iż jeśli skieruje sprawę przedmiotowego nakazu rozbiórki do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu to zasądzone przez ten Trybunał odszkodowanie będzie wysokie i Państwo Polskie poniesie poważną szkodę majątkową. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą uchylenia na podstawie art. 161 § 1 kpa decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działki przy ulicy [...] w K. W uzasadnieniu ponowił argumentację , iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 161 § 1 kpa mogące spowodować uchylenie kwestionowanej decyzji rozbiórkowej . Odnosząc się do zarzutów wskazał , że zarzut dotyczący nieuzasadnionej odmowy legalizacji przedmiotowego ogrodzenia jest bezzasadny gdyż w dacie wszczęcia i zakończenia postępowania prawo nie przewidywało możliwości legalizacji samowoli budowlanych . Natomiast zarzut wskazujący na możliwość zasądzenia od Państwa Polskiego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu odszkodowania za bezpodstawnie orzeczony nakaz rozbiórki , organ uznał za nie mający wartości dowodowej w tej sprawie . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygniecie złożyła M. B. i zarzuciła organowi naruszenie art. 161 § 1 kpa polegające na nie rozważeniu , czy istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego . Argumentowała , że w razie dokonania rozbiórki ogrodzenia odsłonięty zostanie budynek a sąsiadująca droga nie posiada chodnika co może spowodować, iż wystąpi zagrożenie wypadkami samochodowymi tak dla budynku jak i ludzi .W konsekwencji domagała się uchylenia zaskarżonej . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę leżało oddalić albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa . Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane wobec ustalenia , że żądanie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działki przy ulicy [...] w K. nie znajduje oparcia w przepisie art. 161 § 1 kpa . Przewidziana w art. 161 § 1 kpa możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania. W ocenie sądu zasadnie organy uznały , iż w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego , który miałby wyniknąć z faktu , iż dojdzie do wykonania prawomocnego nakazu rozbiórki ogrodzenia . Podnoszona argumentacja związana z możliwością zaistnienie wypadków drogowych wydaje się być nieporozumieniem skoro nie ma żadnych przeszkód do legalnego wybudowania ogrodzenia po wykonaniu nakazu rozbiórki. Nadto nie można uznać za wynikającą z zasad logicznego rozumowania argumentację wskazaną przez skarżącą , iż dojdzie do poważnej szkody w gospodarce narodowej bowiem Europejski Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu może zasądzić od Państwa Polskiego odszkodowanie na rzecz skarżącej z tytułu nieuzasadnionego orzeczenia nakazu rozbiórki. Wprawdzie pojęcie "poważnej szkody w gospodarce narodowej", należy do pojęć niedookreślonych (nieostrych) ale z pewności nie ma relacji pomiędzy ewentualnym odszkodowaniem na rzecz skarżącej a stanem polskiej gospodarki narodowej i możliwością powstania w niej poważnej szkody . Przepis art. 161 § 1 kpa stanowi odstępstwo od podstawowej zasady stabilności decyzji ostatecznych, wobec czego organ podejmujący decyzję o zmianie lub uchyleniu innej decyzji ostatecznej z powołaniem się na ten przepis ma obowiązek ustalić , że istotnie zachodziła w sprawie sytuacja (stan zagrożenia) w nim określona. Przesłanki z art. 161 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, lecz tylko ścisłej. Podstawę zastosowania tego przepisu stanowią skutki faktyczne decyzji istotne dla stanów opisanych w tym przepisie , które w sprawie nie występują. Skoro bezpodstawne okazały się zarzuty skarżącej a zaskarżona decyzja odpowiada prawu to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną – oddalił.