IV SA/Wa 1724/05
WyrokWSA w Warszawie2007-02-06
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Sanitarny, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ niższej instancji (wydanie postanowienia z naruszeniem właściwości), ale nie posiadając kompetencji do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia, dopuszcza się rażącego naruszenia prawa poprzez brak działania w celu wyeliminowania wadliwego aktu z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Główny Inspektor Sanitarny, dostrzegając wadliwość postanowienia organu pierwszej instancji wydanego z naruszeniem właściwości, a jednocześnie nie posiadając kompetencji do stwierdzenia jego nieważności, dopuszcza się rażącego naruszenia prawa, jeśli nie podejmuje działań w celu wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. W takiej sytuacji sąd administracyjny, stwierdzając nieważność wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji oraz postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego, działa na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Ekologiczne zaskarżyło postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Stowarzyszenie domagało się stwierdzenia nieważności obu postanowień, argumentując, że zażalenie na postanowienie PWIS przysługuje. GIS uznał, że PWIS wydał postanowienie z naruszeniem właściwości, a sam GIS nie ma kompetencji do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego oraz postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. Nakazuje ściągnąć od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego (...) z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia (...) kwietnia 2005 r. Nr (...); II. nakazuje ściągnąć od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i art. 59 § 2 k. p. a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia Stowarzyszenia "Ekologiczny (...)" w P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia (...) kwietnia 2005 r. nr (...) odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w / w organu z dnia (...) marca 2005 r. nr (...).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Inspektor Sanitarny podniósł, że postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) kwietnia 2005 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zgodnie z art. 59 § 2 k. p. a. organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia. W związku z tym, iż na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia stosownie do w / w przepisu nie przysługuje zażalenie, Główny Inspektor Sanitarny nie ma kompetencji do rozpatrzenia tego zażalenia. Organ ten nie ma jednak możliwości stwierdzenia nieważności postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia (...) kwietnia 2005 r., ponieważ stosownie do art. 126 k. p. a. przepisy o stwierdzaniu nieważności stosuje się jedynie do postanowień, na które przysługuje zażalenie. W tej sytuacji, zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) powinien skorygować pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia swojego postanowienia, które skarżący będzie mógł zaskarżyć do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W skardze na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) lipca 2005 r. Stowarzyszenie "Ekologiczny (...)" w (...) wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) kwietnia 2005 r., ponieważ Główny Inspektor Sanitarny niezasadnie uznał, że na postanowienie z dnia (...) kwietnia 2005 r. nie przysługiwało zażalenie. Tymczasem, zdaniem skarżącego, zażalenie takie przysługuje na podstawie art. 59 § 1 zdanie drugie k. p. a. Skarżący podniósł, że Główny Inspektor Sanitarny uznając, iż postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. zostało wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k. p. a., powinien stwierdzić jego nieważność.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne są obowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k. p. a. naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji lub postanowienia powoduje nieważność aktu administracyjnego bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 955/99, LEX nr 49943.). Przepis ten nie wprowadza bowiem żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności.
Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) wydając postanowienie z dnia (...) kwietnia 2005 r. dopuścił się naruszenia właściwości instancyjnej, gdyż zgodnie z art. 59 § 2 k. p. a. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia "Ekologiczny (...)" o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe tegoż organu z dnia 8 marca 2005 r. był Główny Inspektor Sanitarny jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia.
Postanowienie wydane przez organ drugiej instancji w myśl art. 59 § 2 k. p. a. jest ostateczne i przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. W takim przypadku rzeczą Głównego Inspektora Sanitarnego, po otrzymaniu zażalenia strony skarżącej, było wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, jako wydanego z naruszeniem właściwości, a więc dotkniętego kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k. p. a.
Skoro Główny Inspektor Sanitarny dostrzegł wadliwość rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (co sam stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) i nie podjął działań w celu wyeliminowania go z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym, to tym samym dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k. p.a.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 223 § 2 w / w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło