IV SA/Wa 1899/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-05

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, gdy postępowanie zostało wznowione z powodu wadliwego doręczenia decyzji stronie, a zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron?
Ratio decidendi
Organ administracji naruszył art. 146 § 2 k.p.a., odmawiając uchylenia decyzji w sytuacji, gdy postępowanie zostało wznowione z powodu wadliwego doręczenia decyzji stronie. Zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich stron, a nie można domniemywać zgody strony, która kwestionuje zasadność wydania decyzji o identycznej treści po jej uchyleniu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Wójt Gminy M. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji. Następnie zmienił tę decyzję na podstawie art. 155 k.p.a. M. S., która twierdziła, że nie otrzymała odpisu decyzji i nie mogła uczestniczyć w postępowaniu, wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania. Wójt wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta. M. S. złożyła skargę do WSA, zarzucając błąd organów w procedurze.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku, Nr [...] Wójt Gminy M. ustalił M. i A. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego i wagi na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości B.. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] Wójt Gminy M. na podstawie art. 155 kpa zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...] lipca 2005 roku w ten sposób, że ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku garażowo - usługowego i wagi na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości B.. Pismem z dnia 22 lutego 2006 roku M. S. wystąpiła z wnioskiem 0 wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy M. decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku M. S. stwierdziła, że nie otrzymała odpisu wymienionej wyżej decyzji i nie mogła uczestniczyć w postępowaniu jako strona. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] Wójt Gminy M. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem własnej decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku, Nr [...] Wójt Gminy M. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] uznając, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. S. podnosząc zarzut, iż jest właścicielką działki o ew. nr [...] położonej w miejscowości B., którą nabyła w 2002 roku, na której znajduje się budynek dawnej zlewni mleka. Na działce tej poczyniła określone inwestycje. Działka ta przylega bezpośrednio do działki należącej do M. i A. B.. W odwołaniu opisała też dotychczasowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] czerwca 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołując się nie wskazała na żadną sprzeczność planowanej inwestycji z przepisami prawa materialnego. Zarzuty w postaci negatywnych skutków inwestycji, podniesione we wcześniejszych pismach, takie jak zwiększony hałas, zwiększone wydzielanie spalin, zanieczyszczenie powietrza zdaniem Kolegium traktować należy jako obawy hipotetyczne. Punkt 5 decyzji zawierający wymagania dotyczące ochrony środowiska i interesów osób trzecich nakłada na inwestora m. in. obowiązek ochrony przed uciążliwościami spowodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie oraz przed zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby. Projekt decyzji został pozytywnie uzgodniony m. in. przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. S. podnosząc zarzut, iż organ administracji błędnie zasugerował jej złożenie wniosku o wznowienie postępowania zamiast rozpoznać złożone przez nią odwołanie. Organ odwoławczy nie będąc związany granicami odwołania powinien zbadać całość sprawy, w której błędność doręczeń ma kluczowe znaczenie. Zdaniem skarżącej decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz poprzedzające ją postępowanie naruszają prawo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 146 § 2 kpa. Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przy dokonywaniu oceny, czy w ponownym postępowaniu mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej organy administracji pominęły fakt, iż decyzja, której dotyczy postępowanie wznowieniowe wydana została na podstawie art. 155 kpa. Warunkiem zmiany w tym trybie ostatecznej decyzji jest zgoda wszystkich stron postępowania. W wyroku z dnia 23 maja 2000 roku, sygn. akt IV SA 890/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Przez zgodę strony w rozumieniu przepisu art. 155 kpa, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, uznaje się nie wyłącznie zgodę strony wszczynającej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja podlegająca uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa. Odrębnej i wyraźnej zgody wszystkich stron na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nie może przy tym zastąpić zgoda stron wyrażona w postępowaniu pierwotnym, zakończonym decyzją ostateczną, podlegającą weryfikacji w trybie art. 155 kpa". Z akt sprawy wynika, iż skarżąca kwestionuje zasadność wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...]. Nie można więc domniemywać, iż po uchyleniu tejże decyzji wyraziłaby zgodę na wydanie decyzji o identycznej treści. Zdaniem Sądu organ administracji winien uzyskać jednoznaczne stawisko skarżącej w tej kwestii. Na marginesie zauważyć należy również, że organ pierwszej instancji wskazał błędną podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Skoro jak twierdzi Wójt Gminy M. uzasadnieniem odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] było stwierdzenie, iż w wypadku jej uchylenia zapadłaby w istocie taka sama decyzja, to należało wskazać jako podstawę rozstrzygnięcia art.151 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 2 kpa, który dotyczy właśnie takiej sytuacji, a nie art. 151 § 1 kpa. Uchybienie to samo w sobie nie mogłoby stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji nie mniej jednak należało je wskazać, aby w przyszłości organy administracji wyeliminowały w swoim orzekaniu tego typu błędy. Odnośnie zarzutów skarżącej, iż organy administracji wprowadziły ją w błąd sugerując jej złożenie wniosku o wznowienie postępowania stwierdzić należy, iż są one nieuzasadnione. Nie ulega wątpliwości, iż odpis decyzji został przesłany skarżącej na adres, pod którym nigdy nie przebywała. Tym samym uznać należy, iż nie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącej odpisu tej decyzji. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia poglądu, iż termin do wniesienia odwołania winien być liczony od daty faktycznego dowiedzenia się przez skarżącą o wydaniu decyzji. Dowiedzenie się o wydaniu decyzji przez stronę postępowania może spowodować skuteczne wniesienie odwołania tylko wówczas, gdy nastąpi to w terminie biegnącym dla stron, którym odpisy decyzji doręczone zostały prawidłowo. Doręczenie może być uznane za skuteczne tylko wówczas, gdy nastąpiło w sposób przewidziany w kpa. Jeśli wymogi związane z doręczeniem decyzji określone w kpa nie zostaną zachowane należy uznać, iż doręczenie nie zostało dokonane skutkiem czego strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Jeśli z kolei innym stronom postępowania odpis decyzji został doręczony prawidłowo i nie została ona przez te strony skutecznie zaskarżona, to decyzja taka staje się ostateczna. W wyroku z dnia 16 lipca 2002 roku, II SA 2230/00 (Monitor Prawniczy 2002/20/16) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa". Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Informacja organu administracji, iż skarżąca może złożyć wniosek o wznowienie postępowania z powodu uniemożliwienia jej udziału w postępowaniu była więc prawidłowa. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca złożyła zarówno odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] jak wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tejże decyzji. Odwołanie mimo tego, że złożone zostało po terminie winno być przekazane organowi odwoławczemu, gdyż tylko organ odwoławczy uprawniony jest do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia (art. 134 kpa). Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło