I SA/Wa 1898/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Jerzy Siegień asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Gminy O. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odszkodowawczego za nieruchomość 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty O. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania z nieruchomość położoną w O. a oznaczoną jako działki nr [...] zajętą pod ul. [...] oraz nr [...] zajętą pod ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiony został następujący stan faktyczny: Starosta O. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), ustalił na rzecz B. i J. B. odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność gminy O. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina O. Wojewoda [...] po wniesieniu odwołania – z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. zawiesił postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że zagadnieniem wstępnym dla sprawy jest rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rady Miejskiej w K. o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 73 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. (sprawa sygn. K 3/06), ponieważ rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie miało bowiem istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odszkodowawczej. Na postanowienie Wojewody [...] J. i B. B. złożyli zażalenie. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. uchylił postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Minister stwierdził, że wniesienie skargi do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ do czasu wydania przez Trybunał oceniane przepisy są wiążące dla organów administracji. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Budownictwa wniosła Gmina O. zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. K 3/06 stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki. Odpowiadając na skargi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi. W przedmiotowej sprawie kwestią kluczową jest odpowiedź na pytanie, czy toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie z wniosku Rady Miejskiej w K., a dotyczące niezgodności art. 73 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. z art. 167 ust. 1 Konstytucji RP stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty O. o ustaleniu odszkodowania i zobowiązaniu do jego wypłaty Gminy O. Przepis art. 97 § 1 Kpa stanowi, że postępowanie podlega z urzędu zawieszeniu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten nie wymienia literalnie jako przyczyny zawieszenia postępowania zależności od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny jako przyczyny zawieszenia postępowania. Na marginesie należy mieć na uwadze, że normatywna treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa (w pierwotnej wersji art. 90 § 1 pkt 4 Kpa) została ustalona w 1960 r. i od tego czasu nie została znowelizowana. Zdaniem Sądu treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa musi podlegać wykładni dynamicznej i celowościowej uwzględniającej zmiany systemu wymiaru sprawiedliwości, które nastąpiły po tej dacie, a więc powołanie Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczenie jurysdykcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Ta wykładnia prowadzi do przyjęcia, że w pojęciu "sąd" użytym w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa mieści się również postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Podobnie pogląd w doktrynie wypowiedział G. Łaszczyca, stwierdzając, że, "przepis nie zawęża pojęcia "sąd" ze względu na tryb postępowania przed nim (np. w sądowym postępowaniu cywilnym rozpoznawczym chodzić może tak o proces, czyli postępowanie sporne, jak i postępowanie nieprocesowe). Choć w analizowanym przepisie mowa o "sądach", nie można w sposób jednoznaczny wykluczyć, przede wszystkim w aspekcie teoretycznym, że pojęcie to może swoim zakresem obejmować także Trybunały" (Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego – Państwo i Prawo nr 7, poz. 2002). Należy zauważyć, iż instytucja pytań prawnych kierowanych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską ma podobny charakter do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zarówno pierwsza, jak druga forma postępowania ma na celu zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Za przyjęciem tego kierunku wykładni, który prejudycjalność rozumie szeroko, obejmując jego zakresem również sytuacje, kiedy przed właściwym Trybunałem zawisłe jest postępowanie mające na celu ocenę zgodności danej normy z aktami prawnymi wyższej rangi, przemawia dążenie do jednolitości orzecznictwa oraz pewności i praworządności prawa. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy w całości podzielić pogląd Wojewody [...] wyrażony w postanowieniu z dnia [...] lipca 2006 r., iż postępowanie przez Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie ustalenia czy zobowiązanie gminy do wypłacania odszkodowania za działki zajęte pod drogi gminne i lokalne miejskie przed 1 stycznia 1999 r. jest zgodne z Konstytucją, stanowi zagadnienie wstępne dla oceny w postępowaniu odwoławczym legalności decyzji Starosty O.. Dlatego Minister Budownictwa mylnie uchylił postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.