IV SA/Gl 13/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na działanie Wojewody [...] w przedmiocie sposobu rozpatrzenia sprawy z wniosku o realizację lokalnego programu pomocy społecznej postanawia : odrzucić skargę Pismem z dnia 14 grudnia [...] r. L. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działanie Wojewody [...]. Jak wynika z treści tej skargi skarżący kwestionował skuteczność działań Wojewody [...] w zakresie unieważnienia uchwały Rady Miasta K. Nr [...] z dnia [...]r. w przedmiocie zaniechania i odmowy realizacji przez Gminę K. programu dla zapobiegania bezdomności dla mieszkańców K.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, podnosząc, iż wniosek skarżącego załatwiony został w trybie przewidzianym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli w trybie skargowym, które nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, a zatem nie jest dopuszczalne wniesienie w takiej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejsza sprawę, zważył co następuje : Z treści art. 221 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż ustawodawca zagwarantował w tej normie prawnej konstytucyjne prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych określając, iż petycje, skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej i można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż skargę złożoną przez L. B. należy uznać jako złożoną w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak stanowi powołany powyżej art. 227 przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, o której mowa w tym artykule jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwione w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się nie decyzją administracyjną lecz czynnością materialnotechniczną - zawiadomienie skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Dlatego też, koniecznym stało się rozstrzygnięcie, czy tego typu skargi objęte są kognicją sądów administracyjnych. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), poprzez stwierdzenie, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Z kolei ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określa właściwość sądu administracyjnego, stanowiąc w art. 3 ustawy, iż właściwość ta obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działania administracji publicznej oraz inne sprawy z zakresu działalności administracji publicznej, jeżeli ustawa tak stanowi ( § 2 i § 3 tego artykułu) oraz w innych sprawach, jeżeli ustawa szczególna tak stanowi, a w art. 5 tej ustawy wskazane zostały sprawy, w których wyraźnie wyłączona została właściwość sądu administracyjnego. W ramach prawnych form działania administracji, po myśli wskazanego powyżej art. 3 § 2 cytowanej ustawy ustawodawca wskazał decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż określone wcześniej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz bezczynność organów w zakresie spraw, w których winny być wydane decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo postanowienia kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, jeżeli służy na nie zażalenie. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 –3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, występuje wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (lub czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Analizując natomiast treść art. 3 § 2 pkt 4 powyżej wymienionej ustawy, który stanowi, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, należy uznać, iż przepis ten dotyczy prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Jednakże i w tym przypadku chodzi o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego ( zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r. sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/30 ). Rozpatrzenie skargi wniesionej do organu – w tym przypadku do Wojewody - w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest objęte przytoczonym powyżej zakresem przedmiotowym, a zatem do postępowania skargowego określonego w przepisach działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania art. 52 ustawy - Prawo u postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie skarg i wniosków z tego działu nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, co skutkowało jej odrzuceniem w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.