II SA/Wa 1797/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-02

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Joanna Kube, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który przeszedł na emeryturę lub rentę, przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeśli prawo do tego świadczenia było przyznawane na podstawie uchylonego zarządzenia organu?
Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który przeszedł na emeryturę lub rentę, nie przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prawo do tego świadczenia przysługuje wyłącznie czynnym funkcjonariuszom, a przepisy ustawy o ABW oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie przewidują przyznawania tego świadczenia emerytom i rencistom. Zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z 1997 r., które przyznawało to świadczenie również emerytom i rencistom, wykroczyło poza upoważnienie ustawowe.
Stan faktyczny
Skarżący A.L. złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, a następnie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że emerytom i rencistom nie przysługuje takie świadczenie. Skarżący zarzucił organowi błędne zastosowanie przepisów k.p.a. i naruszenie terminów postępowania, podnosząc, że prawo do równoważnika jest prawem nabytym na podstawie uchylonego zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oddala skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.L., uchylił w całości decyzję z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu od [...] stycznia 2006 r. wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 105 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie. Uzasadniając decyzję ostateczną organ wskazał, że ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego jak też wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszom ABW za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000) obowiązujące od 15 maja 2004 r. przyznaje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom pozostającym w służbie. Emerytom i rencistom nie przysługuje równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, gdyż z chwilą zwolnienia ze służby emeryt nie pełni tej służby. Uznano, że podstawą do przyznania powyższego świadczenia dla emerytów i rencistów nie jest również ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004. Nr 8, poz.67 ze zm.). Według organu, regulacja ta przyznaje emerytom i rencistom jedynie prawo do lokalu mieszkalnego lub pomoc w budownictwie mieszkaniowym. Wyjaśniono, że powołane rozporządzenie w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszom ABW za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego uchyliło zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza UOP do lokalu mieszkalnego (MP Nr 87, poz. 755) przyznające to świadczenie emerytom i rencistom. Szef ABW stwierdził, że nie można przyjąć, ze prawo do równoważnika ma charakter prawa nabytego, ponieważ prawo do tego świadczenia ustalane jest corocznie na dzień 12 stycznia, co oznacza, że zarówno świadczenie jak i jego wysokość może ulec zmianie. Wskazano, że przyczyną zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa był brak podstawy prawnej decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. W skardze do Sądu A.L. zarzucił zaskarżonej decyzji błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w części dotyczącej umorzenia postępowania. Podał, że w toku postępowania organ przekroczył terminy postępowania z kpa. Skarżący wskazuje, że prawo do otrzymania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego jest prawem nabytym, ponieważ w momencie zwolnienia ze służby tj. [...] stycznia 2000 r. obowiązywało zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza UOP do lokalu mieszkalnego, na podstawie którego przyznano mu prawo do otrzymania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Zatem uważa, że powyższe zarządzenie winno stanowić podstawę prawną przyznania przedmiotowego świadczenia tym, którzy przeszli na emeryturę bądź rentę w czasie jego obowiązywania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 105 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny, oraz jego uprawnień wynikających z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 111. Jednoznaczna treść powołanego przepisu ogranicza prawo do tego równoważnika wyłącznie do czynnych funkcjonariuszy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi bądź renciście tej formacji. Natomiast przepis art. 106 upoważnia Prezesa Rady Ministrów jedynie do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, uwzględniając sposób obliczania wysokości tych równoważników oraz przypadki, w których świadczenia te są przyznawane a także gdy podlegają zwrotowi. Także przepisy ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin nie dają podstaw do odmiennego wniosku, co potwierdza przepis art. 29 tej ustawy stanowiący jedynie o prawie tychże do lokalu mieszkalnego, a także przepis art. 30 o prawie do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Sąd zauważa jednocześnie, że również z przepisu art. 78 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U z 1999 Nr 51, poz. 526 ze zm.) jednoznacznie wynikało, że ustawodawca prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu przyznał wyłącznie czynnym funkcjonariuszom. Zaś przepis art. 78 ust. 2 tej ustawy zawierał upoważnienie Szefa Urzędu Ochrony Państwa jedynie do określenia szczegółowych zasad przyznawania i zwracania tego równoważnika, oraz jego wysokości. Wobec tego zdaniem Sądu, wydane na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy o UOP zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa do lokalu mieszkalnego (M. P. Nr 78, poz. 755), przyznające w § 11 prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu emerytom i rencistom tej formacji wykroczyło poza upoważnienie ustawowe. Jednakże wbrew twierdzeniom organu, nie można przyjąć, że decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2006 r. została wydana bez podstawy prawnej, gdyż niewątpliwie w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania obowiązywały przepisy prawne regulujące kwestię przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Istnienia tej podstawy prawnej nie podważa fakt, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w tych przepisach. Tak więc organ wydając w dniu [...] lipca 2006 r. decyzję o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2006 r. i umarzając postępowanie przed organem I instancji naruszył przepis stanowiący podstawę prawną jej wydania. Jednakże w ocenie Sądu to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno przedmiotowe rozstrzygnięcie o umorzeniu, jak i odmowa przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu sprowadzają się do tego, że skarżący, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie może tego równoważnika otrzymać (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1539/99, Lex 54727). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło