VII SA/Wa 1355/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-17
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące odmowy uznania za stronę postępowania i umarzając postępowanie, prawidłowo postąpił, czy też powinien był stwierdzić nieważność tego postanowienia z uwagi na uchybienia formalne?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ organ ten nie miał podstawy prawnej do wydania postanowienia o odmowie uznania za stronę postępowania w przypadku osób fizycznych, a jedynie w przypadku organizacji społecznej. Uchybienia formalne organu pierwszej instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a postępowanie zażaleniowe ma pierwszeństwo przed trybem stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta P. odmówił grupie osób uznania za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowienie to nie zawierało podstawy prawnej ani pouczenia o trybie wniesienia zażalenia. Wojewoda uchylił postanowienie Burmistrza i umorzył postępowanie, wskazując na brak podstawy prawnej do wydania takiego postanowienia wobec osób fizycznych. Skarżący zarzucili Wojewodzie nierozpoznanie merytoryczne ich zażaleń i brak stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z powodu uchybień formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Skargi oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skarg A. S., A. D., E. Z., M. K., W. C., K. G., B. S., B. K., R. P., J. C. i T. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę skargi oddala.
Burmistrz Miasta P. w dniu [...] sierpnia 2000 r. odmówił postanowieniem nr [...] J. S., P.C., G. G., A. D., P. M., I., H. i J. H., A. J., I. W., J. C., T. M., E. i M. P., J. S., J. C., U. K., A. S., M. M., K. S., J. M., I. R., H. B., M. i A. D., J. K., M., S., B. i J. K., A., M. i R. P., B. S., V., M. i K. G., E. i B. C., A. K., A. i A. S., J. i E. Z. uznania za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia [...] Zarząd Majątkiem Polska P. Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę zespołu handlowo-usługowego oraz zabudowy towarzyszącej i parkingów z dojazdami, przewidzianej do realizacji w P. przy ul. T.
Postanowienie to nie zawierało podstawy prawnej na jakiej je wydano, jak również pouczenia o trybie i terminie wniesienia zażalenia.
Wyżej wymienione osoby wniosły zażalenie do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego w art. 31 § 2 przewiduje jedynie możliwość postanowienia o dopuszczeniu do udziału organizacji społecznej, a nie osób fizycznych.
Zgodnie z art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego nie stosuje się art. 31 kpa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Z tych względów postanowienie Burmistrza P. należało uchylić. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. udzielił pozwolenia na budowę, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Obie te decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2002 r.
Postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta P., gdyż "zgodnie z zaistniałym stanem faktycznym postępowanie stało się bezprzedmiotowe". Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał wymienioną wyżej decyzję w mocy.
Od postanowienia Wojewody . skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A. D., B. S., E. Z., K. G., W. C., A. S., M. i B. K., a także R. P., J.C.i T. M.
Skarżący podnieśli, że Wojewoda [...] nie rozpoznał merytorycznie ich zażaleń, a skoro postanowienie zaskarżone było dotknięte istotnymi uchybieniami formalnymi, to należało stwierdzić jego nieważność.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności decyzji z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie organ pierwszej instancji Burmistrz Miasta P. dopuścił się uchybień proceduralnych, bowiem nie wskazał podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] sierpnia 2000 r., jak też nie pouczył stron o trybie i terminie wniesienia zażalenia, to jednak uchybienia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Wniesione zażalenia zostały przez organ odwoławczy rozpoznane, który to organ postanowienie organu pierwszej instancji uchylił i postępowanie umorzył.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, jedynie dopuszczenie do udziału w sprawie lub też odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej wymaga wydania przez organ postanowienia (art. 31 § 2 kpa).
Natomiast z treści art. 28 kpa nie można wyprowadzić właściwości organu administracji do wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału w charakterze strony innego podmiotu. Nie ma więc podstaw w innych przypadkach poza organizacją społeczną do orzekania o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.09.1998 r., sygn. akt IV SA 2027/96, Lex nr 43794). W tej sytuacji organ odwoławczy miał uzasadnione podstawy aby na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 144 kpa uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że organ odwoławczy, wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, winien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, iż postępowanie zażaleniowe, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa dotyczące odwołań, ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym także stwierdzenie nieważności decyzji, czy też postanowienia. Jeżeli strona korzysta z postępowania zażaleniowego (odwoławczego) to w jego trakcie nie powinny być podejmowane działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości w postanowieniu środkami nadzoru, w tym w drodze stwierdzenia jego nieważności. Uprawnienia organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności są znacznie węższe zakresowo niż uprawnienia organu odwoławczego (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie sygn. akt 3104/99).
Z powyższych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło