I SA/Ol 501/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 1 lutego 2007r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych, po wznowieniu postępowania. Decyzją z dnia "[...]" Urząd Skarbowy określił A. K. i W. W. zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych od dwóch umów pożyczek zawartych w dniu 18 października 2001r., zaległość w podatku od czynności cywilnoprawnych oraz odsetki za zwłokę. Decyzja została stronom doręczona w trybie doręczenia zastępczego, uregulowanego w art.150 Ordynacji podatkowej – A. K. w dniu 27 maja 2002r., a W. W. w dniu 9 lipca 2002r. Wobec nie złożenia odwołania od tej decyzji, stała się ona ostateczna. Pismem z dnia 14 marca 2006r. A. K. wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia "[...]". W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż w czasie postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od czynności cywilnoprawnych nie mieszkała w M. przy ul. "[...]", ale w E. przy ul."[...]". Na potwierdzenie tych okoliczności dołączyła do wniosku kserokopię strony dowodu osobistego, z której wynika, że od 22 października 1999r. była zameldowana na pobyt stały pod wskazanym adresem w E. Zdaniem A. K. "błąd co do zameldowania skutkował w dalszej części postępowania fikcją doręczenia decyzji i brakiem możliwości złożenia w terminie środka zaskarżenia". Podstawą do wznowienia postępowania jest zatem okoliczność, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego wznowił postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie. Wobec nie stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art.240§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia "[...]", organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia "[...]". Organ ten wskazał, iż A. K. podała w zgłoszeniu NIP-3 adres zamieszkania: M. ul. "[...]" i z dniem 6 czerwca 2001r. została wpisana do rejestru podatników prowadzonego przez Urząd Skarbowy w M. Dlatego też doręczenia dokonywane w sprawie zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywane były pod wskazany adres zamieszkania strony. Zaznaczył, że w toku postępowania strona nie informowała o zmianie swojego adresu, do czego zobowiązywał ją art.146 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu A. K. podkreśliła, iż decyzja w sprawie wymiaru podatku od czynności cywilnoprawnych nie została jej doręczona pod właściwy adres, gdyż w M. była zameldowana na pobyt czasowy jedynie przez pięć miesięcy 1999r. Później zaś mieszkała i była zameldowana w E. Jednocześnie wniosła o przesłuchanie świadków na okoliczność ustalenia miejsca jej zamieszkania i zameldowania w czasie trwania postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji z dnia "[...]". Zaznaczyła też, iż nie wiedziała o toczącym się postępowaniu i dlatego nie musiała zawiadamiać organu o zmianie swojego adresu. W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej odmówił dopuszczenia dowodu z zeznań świadków wskazanych w odwołaniu. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy podatkowej, lecz ustalenie, czy decyzja ostateczna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.240 Ordynacji podatkowej. Podstawa wznowienia postępowania określona w art.240§1 pkt 4 Ordynacji opiera się na dwóch przesłankach, po pierwsze - fakcie nie brania udziału przez stronę w postępowaniu, a po drugie - braku winy strony. Dyrektor Izby Skarbowej za bezpodstawne uznał twierdzenie strony, iż decyzja Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", doręczona była pod niewłaściwy adres. Decyzja ta została bowiem doręczona A. K. w dniu 27 maja 2002r., za pośrednictwem poczty, w trybie doręczenia zastępczego, z wypełnieniem ustawowych przesłanek tego trybu. Stwierdził, iż z dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania kserokopii strony dowodu osobistego wynika, iż A. K. była zameldowana w E. ul. "[...]" w okresie od 11 marca 1983r. do 14 maja 1999r. oraz od 22 październik 1999r. Zameldowanie nie jest jednakże tożsame z zamieszkaniem, o którym mowa w art.150 Ordynacji podatkowej i innych przepisach Działu IV Rozdziału 5 tej ustawy. Potwierdzeniem prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji A. K. są informacje uzyskane z Bazy Poltax Urzędu Skarbowego w formie notatki służbowej z dnia 6 marca 2002r. ("[...]") oraz informacje uzyskane z Urzędu Skarbowego w M. z dnia 6 marca 2002r. zawierające dane o jej zamieszkaniu w M. przy ul. "[...]". Za istotne uznał także organ zgłoszenie aktualizacyjne A. K. z dnia 8 lipca 2004r., wskazujące nowy adres zamieszkania: E. ul. "[...]" od dnia 22 października 1999r. "[...]". Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego zaewidencjonował zmianę miejsca zamieszkania strony, ważną od dnia 12 lipca 2004r. "[...]". Stwierdził, iż strona nie dopełniła w terminie obowiązku aktualizacji danych, zgodnie z art.9 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. nr 142, poz.702 ze zm.), obowiązujących w dacie powstania obowiązku podatkowego, czyli aktualizacji miejsca zamieszkania w terminie do złożenia zeznania rocznego wraz z tym zeznaniem. Organ odwoławczy stwierdził, iż tym samym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie A.K., że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu podatkowym i nie musiała zawiadamiać organu o zmianie adresu. Organ stwierdził, iż to z winy strony korespondencję doręczono w trybie zastępczym, określonym w art.150 Ordynacji podatkowej W skardze A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie wznowionego postępowania podatkowego przy udziale stron oraz uchylenie decyzji określającej zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżąca opisała stan faktyczny sprawy, a także podniosła zarzuty dotyczące postępowania w sprawie wymiaru podatku od czynności cywilnoprawnych. Podkreśliła, iż nie jest trafny argument, iż dopiero w dniu 12 lipca 2004r. złożyła zgłoszenie aktualizujące adres zamieszkania, gdyż wcześniej w Urzędzie Skarbowym w M. złożyła zgłoszenie o zmianie adresu. W M. była zameldowana na pobyt czasowy jedynie przez okres pięciu miesięcy w 1999r. Później mieszkała i była zameldowana w E. Na tę okoliczność, w toku postępowania, wnosiła o przesłuchanie świadków. Po przemeldowaniu złożyła stosowne oświadczenie w Urzędzie Skarbowym. Zaznaczyła, iż nie wiedziała o toczącym się postępowaniu podatkowym i w związku z tym nie musiała zawiadamiać organu o zmianie swego adresu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępnie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.). Z tych też względów sąd nie może rozstrzygać o zasadności wniosku skarżącej w przedmiocie przeprowadzenia wznowionego postępowania podatkowego przy udziale stron. Zaznaczyć również należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia "[...]" określającej A. K. i W. W. zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umów pożyczek. Sąd nie bada natomiast zgodności z prawem wymienionej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", która jest ostateczna. Możliwe to byłoby tylko wtedy, gdyby podatnik wniósł odwołanie od tej decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art.134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W rozpoznanej sprawie granicę zakreśla wniosek skarżącej z dnia 14 marca 2006r. o wznowienie postępowania podatkowego. Stąd brak jest podstaw do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie żądania zawartego w skardze o uchylenie opisanej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Przedmiotem kontroli w rozpoznanej sprawie jest zatem wyłącznie zgodność z obowiązującym prawem decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, po wznowieniu podstępowania. Jak podkreślił organ odwoławczy wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, którego celem jest umożliwienie ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym dotknięte było kwalifikowana wadą procesową, wymienioną w art.240 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej, merytorycznej kontroli decyzji, gdyż nie jest kontynuacją postępowania zwykłego. Podstawą uchylenia w całości lub w części decyzji dotychczasowej jest stwierdzenie, przez organ podatkowy, istnienia przesłanek określonych w art.240§1 Ordynacji. Jedną z nich jest niezawinione nieuczestniczenie strony w postępowaniu (art.240§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Do wznowienia postępowania niewystarczające jest zatem stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest też wykluczenie zawinienia strony. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest właśnie stwierdzenie, czy A. K. nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Z materiałów sprawy wynika, że zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych, jak i decyzja w przedmiotowej sprawie, zostały doręczone skarżącej w trybie zastępczym określonym w art.150 Ordynacji podatkowej, na adres: M. ul. "[...]". Taki bowiem adres zamieszkania skarżącej, na dzień 6 marca 2002r., organy ustaliły na podstawie danych z Bazy Poltax oraz informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego w M. Dopiero w dniu 12 lipca 2004r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zgłoszenie aktualizacyjne A. K., w którym wykazała ona zmianę adresu od dnia 22 października 1999r. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przesłanki przewidziane w art.150 Ordynacji podatkowej decydujące o skuteczności doręczenia dokonywanego w tym trybie, zostały spełnione. Pisma (postanowienie o wszczęciu i decyzja) złożone zostały na okres 7 dni w placówce pocztowej, a o pozostawieniu przesyłki umieszczono na drzwiach mieszkania adresata zawiadomienie ("[...]"). Zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 sierpnia 2002r., podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązani są do składania zgłoszeń aktualizacyjnych (w tym również dotyczących zmiany miejsca zamieszkania) wraz z zeznaniem rocznym. Tego obowiązku skarżąca nie spełniła. Obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, nie wynikał więc z art.146 Ordynacji podatkowej, lecz z art.9 ust.1 pkt 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącej, iż nie musiała zawiadamiać organu o zmianie adresu, gdyż nie wiedziała o toczącym się postępowaniu. W ocenie sądu, nie spełnienie przez skarżącą obowiązku wynikającego z art.9 ust.1 pkt 3 ww. ustawy skutkuje stwierdzeniem, że nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art.240§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a mianowicie że nie branie udziału w postępowaniu nie wynikało z winy strony. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, iż zgłoszenie aktualizujące adres zamieszkania złożyła wcześniej w Urzędzie Skarbowym w M.. Okoliczność ta nie jest niczym poparta. Sam fakt zaś zameldowania skarżącej w E. od dnia 22 października 1999r., nie przesądza o miejscu jej zamieszkania, tym bardziej, że jak ustalił organ podatkowy I instancji, zeznanie roczne PIT-36 za 2000r. skarżąca złożyła w Urzędzie Skarbowym w M. Odnosząc się do wniosku dowodowego A. K., złożonego w toku postępowania, stwierdzić należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]", odmówił dopuszczenia dowodu z zeznań wskazanych świadków. W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał treść art.188 Ordynacji podatkowej i podkreślił, iż zeznania świadków nie mają istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ fakt zamieszkania i zameldowania skarżącej został udowodniony na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które nie budzą żadnych wątpliwości. W świetle przedstawionych powyżej wywodów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.