I SA/Wa 1591/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-01

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Anna Łukaszewska-Macioch, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości w celu wydzielenia "drogi osiedlowej" jest dopuszczalne na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości w celu wydzielenia "drogi osiedlowej" jest niedopuszczalne, ponieważ droga osiedlowa nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym nie stanowi celu publicznego, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym, organy administracji naruszyły prawo, wszczynając i prowadząc postępowanie w tym trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta M. opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie działek pod drogi gminne, w tym "drogi osiedlowej", zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podniósł, że postanowienia naruszają jego interes prawny i prawa człowieka. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz postanowienie Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2006 r., a także stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. S. na postanowienie Burmistrza Miasta M. z dnia [...]marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii o projekcie podziału nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Ostateczne rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Burmistrz Miasta M. postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonej w M. oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 , uregulowanej w KW nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 , uregulowanej w KW nr [...] polegający na tym, że w wyniku podziału powstaną działki gruntu według oznaczenia na mapie w naniesionych granicach wraz ze wskazanymi tam liniami rozgraniczającymi. Uzasadniając postanowienie organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowe działki znajdują się na terenie, gdzie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Milanówka nr 88/X/03 z dnia 28.10.2003 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 29, poz. 910 z dnia 12.02.2004 r.). W ww. planie działki przeznaczone do podziału oznaczone są następującymi symbolami: [...] – ulica osiedlowa, adaptacja istniejącej ulicy [...] oraz budowa pętli po zachodniej i południowej stronie, [...] – obszar budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego w otoczeniu parkowo-ogrodowym, [...] – obszar budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego oraz nieuciążliwych usług i handlu, [...] – obszar budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego z dopuszczeniem lokalizowania nieuciążliwych usług i handlu, [...] – obszar budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego w otoczeniu parkowo-ogrodowym, [...] – istniejący las – do adaptacji na zieleniec miejski – centrum osiedla, [...] – ciąg drogi wojewódzkiej nr [...] – obwodnica M. Organ wskazał, że projektowany podział ma na celu wydzielenie działek pod drogi gminne zgodnie z ustaleniami ww. planu zagospodarowania przestrzennego. Proponowany podział jest zgodny z planem miejscowym. Na postanowienie Burmistrza Miasta M. A. S. (według treści wypisu z rejestru gruntów współwłaściciel nieruchomości) złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż zażalenie jest niezasadne. Kwestionowane postanowienie zostało oparte na przepisach art. 93 i art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz na ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Według zaś art. 6 tej ustawy celami publicznymi są m. in.: wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczenia ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Opierając się na dokumentach zgromadzonych w sprawie należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji miał prawo wszcząć postępowanie w wymienionym trybie. Podział nieruchomości w celu zrealizowania dróg wskazanych w planie jako "droga osiedlowa", jest możliwy, uzasadniony i zgodny z przepisami prawa, w tym także z prawem miejscowym, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Milanówka nr 88/X/03 z dnia 28.10.2003r. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że narusza ono interes prawny skarżącego i prawa człowieka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Organ wskazał ponadto, że podział nie spowoduje niemożności korzystania z działek, które zostaną uszczuplone przez wydzielenie gruntu pod drogi, ponieważ dopuszczalne jest według postanowień planu miejscowego zagospodarowanie działek mniejszych niż normatyw 1500 m2 . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i kontroli tej dokonuje na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga A. S. zasługiwała na uwzględnienie. Z brzmienia art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż zasadą jest, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Za osoby takie, zgodnie z jednolicie przyjętym stanowiskiem w orzecznictwie, uważa się właściciela nieruchomości bądź jej użytkownika wieczystego. Niemniej, w przypadkach określonych w dalszych postanowieniach powołanego artykułu, podziału nieruchomości można także dokonać z urzędu, a więc bez inicjatywy właściciela nieruchomości bądź jej użytkownika wieczystego. Zgodnie z art. 97 ust. 3 podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych, a także gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości wszczęte zostało z urzędu, co wynika z pisma Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lutego 2006 r. zawiadamiającego o wszczęciu postępowania. W zawiadomieniu podano także, iż wszczęte z urzędu postępowanie ma na celu wydzielenie dróg gminnych – [...]. Analogicznym argumentem posłużył się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia pozytywnie opiniującego projekt podziału. Nie jest to zgodne z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla obszaru, na którym znajdują się działki objęte projektowanym podziałem. Jak bowiem wynika z ustaleń szczegółowych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu "[...]" symbol [...] to "Ulica osiedlowa – adaptacja istniejącej ulicy [...] oraz budowa pętli po zachodniej i południowej stronie. Szerokość w liniach rozgraniczających – 10 m. W północnym odcinku (przy wlocie do ul. [...]) w poszerzonej przestrzeni ulicy dopuszcza się lokalizację obiektów usługowo-handlowych. Linie przesyłowe – w pasie drogowym – zalecane jest prowadzenie infrastruktur pod ziemią". Nie wynika z tego, że grunty wydzielone w przedmiotowej nieruchomości są przeznaczone dla realizacji celu publicznego, o jakich mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Droga osiedlowa nie mieści się bowiem w pojęciu drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie należy do żadnej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086). W świetle art. 8 tej ustawy drogi w osiedlach mieszkaniowych są drogami wewnętrznymi, a zatem przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć do nich zastosowania. Nie mogło zatem dojść do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że Burmistrz Miasta M. z naruszeniem powołanego przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 wszczął z urzędu i prowadził postępowanie opiniodawcze wydając postanowienie opiniujące projektowany podział. Wadliwe jest również postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r., które uznało podział nieruchomości w celu zrealizowania dróg wskazanych w planie jako "droga osiedlowa", za "możliwy, uzasadniony i zgodny z przepisami prawa, w tym także z (...) planem zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta M. nr [...] z dnia [...]10.2003 r.". Naruszenia te, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowały uchyleniem orzeczeń wydanych w obu instancjach. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło