I SA/Wa 1266/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi L. N. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego oraz zwrotu budynku 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ul. [...] [...] m.[...], kwotę [...] [...] złotych oraz kwotę [...] [...] złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Wa 1266/06 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2006 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. i L. N. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...], orzekającej o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 działka nr ewidencyjny [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego w W. przy ul. [...] [...] oraz zwrocie własności budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowym gruncie na rzecz A. J. do udziału wynoszącego [...] części, M. J. do udziału wynoszącego [...] - części oraz T. J. do udziału wynoszącego [...] części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku z dnia 6 lipca 1965 r. złożonego przez następców prawnych dawnego właściciela hipotecznego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu oraz zwrot własności budynku mieszkalnego, znajdującego się w W. przy ul [...] [...] stanowił art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Na gruncie przy ul. [....] [...] znajduje się mały dom mieszkalny (spełniający warunki z art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) wybudowany w okresie przedwojennym i odbudowany przez dawnych właścicieli. W budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne, które zajmują najemcy. Na terenie działki przy ul. [...] [...] znajdują się także dwa garaże samochodowe, wybudowane po 1945 r. z własnych środków najemców tych garaży i pozostają w ich użytkowaniu od 1974 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji uznał za prawidłowe stanowisko zajęte przez organ I instancji, że przy zbiegu żądania oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, zgłoszonego przez byłego właściciela lub jego następców prawnych, z żądaniem innego podmiotu oddania tego samego gruntu w użytkowanie wieczyste lub użytkowanie na zasadach ogólnych, ten drugi wniosek może być uwzględniony tylko wówczas, gdy nie ma przesłanek do ustanowienia wieczystego użytkowania na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych. Na poparcie swojego stanowiska przywołał stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 1989 r. IV SA 1191/88 (ONSA 1989/1/30). Wskazał ponadto, że wszelkie roszczenia czy to o zwrot poczynionych nakładów, czy zobowiązanie osoby trzeciej do zawarcia umowy użytkowania ma charakter cywilnoprawny i są rozpoznawane przez sądy powszechne i w tym zakresie brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej. Skoro następcy prawni dawnych właścicieli hipotecznych nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] spełniali przesłanki określone w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, brak było podstaw prawnych do wydania decyzji odmownej. Organ podkreślił ponadto, że od dnia [...] lutego 2006 r. M. K. jest osobą pełniącą obowiązki Prezydenta W. Tym samym osoby upoważnione przez niego działają w imieniu Prezydenta .W., jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Uznał również , że tocząca się w sądzie powszechnym sprawa o zasiedzenie gruntu pod garażami nie ma wpływu na niniejsze postępowanie, albowiem wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej został złożony w 1965 roku i on w pierwszej kolejności podlega rozpoznaniu. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. i L. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, nie podając jednocześnie uzasadnienia swojej skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzkie sądy administracyjne, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie takiej ocenie została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 roku nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...], orzekającą o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 działka nr ewidencyjny [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego w W. przy ul. [...] [...] oraz zwrocie własności budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowym gruncie na rzecz A. J. do udziału wynoszącego [...] części, M. J. do udziału wynoszącego [...] części oraz T. J. do udziału wynoszącego [...] części. Decyzje organów obu instancji zostały oparte na uregulowaniu zawartym w art. 214 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami , który głosi w ust. 1 i 2, że poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość. Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że przesłanki warunkujące zwrot nieruchomości na rzecz A. J. , M. J. i T. J. (następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej) zostały spełnione. Uprawnienie z art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zobowiązuje on właściwy organ do przyznania wieczystego użytkowania i zwrotu budynków osobom uprawnionym, o czym świadczy jego redakcja ( zwrot nieruchomości przysługuje ). Oznacza to, że w wypadku zaistnienia po stronie byłych właścicieli ustawowych przesłanek z art. 214 ust. 2 omawianej ustawy, wyłączone jest swobodne uznanie właściciela gruntu co do rozporządzania nim. Dodatkowym argumentem za takim stanowiskiem jest treść art. 214 ust. 5 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku. Przepis ten mianowicie wyłącza oddanie określonego gruntu w użytkowanie wieczyste byłemu właścicielowi lub jego następcom prawnym tylko wówczas , gdy grunt ten został oddany innej osobie w użytkowanie wieczyste lub użytkowanie. Taka sytuacja jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Przedstawione przez sąd stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 1989 roku IV SA 1191/88 ONSA 89/1/30, który wprawdzie dotyczy art. 89 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości , ale konstrukcję tego artykułu przejął art. 214 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ). W świetle powyższych rozważań złożona skarga nie może zostać uwzględniona. Skarżący K. S. i L. N. są bowiem najemcami garaży znajdujących się na działce o nr [...] położonej w W., złożyli również wnioski w trybie art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy ul. [....] [...] o ich nieodpłatne nabycie na własność oraz ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu. Jednak ustawodawca przyznał osobie, która wybudowała garaż jedynie roszczenie o nabycie garażu i ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu, na którym jest pobudowany. Roszczenie to ma charakter cywilnoprawny, a zatem nie może być rozpoznawane w postępowaniu administracyjnym, prawo to takich roszczeń nie stoi zatem na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku byłych właścicieli zgłoszonym w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 1999 roku I SA 1575/98 LEX nr 48528). Reasumując powyższe należy stwierdzić, że skoro organ I instancji uznał za spełnione przesłanki z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jego obowiązkiem był zwrot nieruchomości i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej. Przeszkodą do uwzględnienia takiego wniosku nie mogą być natomiast roszczenia najemców garaży wybudowanych na przedmiotowym gruncie. Dodatkowo bowiem należy zauważyć, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 roku ustanawia na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul [...] [...] oraz zwraca własność budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowym gruncie w odpowiednich udziałach na rzecz A. J., M. J. i T. J. , zwrot nie dotyczy natomiast garaży znajdujących się na gruncie. Tym samym treść tej decyzji nie ingeruje w prawa skarżących K. S. i L. N. do zaspokojenia ich roszczeń związanych z wybudowaniem garaży w trybie cywilnoprawnym. Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi – Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.