I SA/Wa 1823/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie : asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy L., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku Gminy Miasta L. z dnia 27 maja 2005 r. o potwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się we władaniu Instytucji [...] w Łodzi, co oznacza że służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, co zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wyklucza komunalizację. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta L., utrzymała powołaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. w mocy. Uzasadniając odmowę organ pierwszej instancji wskazał, że sporna nieruchomość służyła w dniu 27 maja 1990 r. wykonywaniu zadań publicznych należących do organu administracji rządowej - Instytucji [...] i w związku z tym nie mogła być skomunalizowana z mocy prawa z uwagi na wyłączenia wynikające z powołanego wcześniej przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Stosownie bowiem do tego przepisu, mienie ogólnonarodowe (państwowe), o którym mowa w cytowanym wcześniej art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym jeżeli składniki tego mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, oraz organów władzy państwowej. Służenie w rozumieniu tego przepisu oznacza stan faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. na który nie ma wpływu posiadanie lub nieposiadanie tytułu prawnego do korzystania z mienia, oraz charakter korzystania (stały lub przejściowy). Natomiast w ocenie organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że mienie będące w dniu 27 maja 1990 r. w użytkowaniu Instytucji [...], podporządkowanej bezpośrednio centralnemu organowi administracji państwowej jakim był wówczas Przewodniczący Komitetu Kinematografii, służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości tego organu administracji rządowej. Przedmiotowa nieruchomość pierwotnie (tzn. od 1945 r.) wchodziła w skład przedsiębiorstwa państwowego "[...]", a następnie majątek tego przedsiębiorstwa przejęło na mocy zarządzenie nr [...] Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] grudnia 1950 r. przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "[...]". Z kolei na mocy zarządzenie nr [...] Ministra Kultury z dnia [...] maja 1960 r. z tego przedsiębiorstwa wydzielono kina położone w mieście L., tworząc przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w L. W drodze zarządzenia nr [...] Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] grudnia 1975 r. w sprawie utworzenia i organizacji okręgowych przedsiębiorstw rozpowszechniania filmów utworzone zostało [...] w L., które zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii (Dz. U. Nr 22, poz. 127) z dniem 1 września 1987 r. stało się instytucją filmową. Na podstawie zarządzenie nr [...] Przewodniczącego Komitetu Kinematografii z dnia [...] kwietnia 1990 r. w sprawie połączenie Okręgowych [...] oraz zmian w kacie utworzenia tych instytucji - Instytucję [...] w L. przekształcono w Instytucję [...] w L., która to właśnie w dniu 27 maja 1990 r. władała przedmiotową nieruchomością. Przy czym organ przywołał treść art. 59 ust. 1 ustawy o kinematografii, stanowiącego, że "przedsiębiorstwa państwowe prowadzące produkcję lub opracowywanie filmów oraz dystrybucję i rozpowszechnianie filmów (...), stają się z dniem wejścia ustawy w życie instytucjami filmowymi w rozumieniu ustawy". Natomiast zgodnie z art. 5 tej ustawy utworzony został Komitet Kinematografii, który był centralnym organem administracji państwowej do spraw kinematografii. W konsekwencji mienie takie jako służące faktycznie i bezpośrednio celom realizowanym przez instytucję podporządkowaną centralnemu organowi administracji państwowej, spełniało zdaniem organu drugiej instancji, wymogi wynikające z treści cyt. art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bez potrzeby stosowania rozszerzającej interpretacji tego przepisu. Gmina L. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., ponieważ sporne mienie nie służyło w dniu 27 maja 1990 r. realizacji zadań należących do właściwości organów administracji rządowej. Działka nr [...] stanowi niezabudowany grunt, który tylko graniczył z Kinem "[...]" i organy w żaden sposób nie wykazały, żeby jakieś zadania były realizowane na tej działce. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowi, że "jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin". W świetle tego przepisu decydujące znaczenie dla nabycia mienia komunalnego ma więc stan prawny i faktyczny mienia ogólnonarodowego, istniejący w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. Niezbędne jest przede wszystkim ustalenie, czy mienie podlegające komunalizacji należało w tej dacie do podmiotu wymienionego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Ustalenie tej okoliczności nie przesądza jednak jeszcze o komunalizacji, ponieważ ustawa ta w przypadkach określonych w art. 11 ust. 1 wyłącza możliwość komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa na podstawie przepisów art. 5 ust. 1-3. Organy orzekające w sprawie komunalizacji z mocy prawa muszą więc badać, czy na dzień wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., tj. 27 maja 1990 r., zaistniały zarówno przesłanki zawarte w art. 5 ust. 1, jak również, czy nie ma przeszkód do komunalizacji, określonych w art. 11 ust. 1 tej ustawy. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy, a w szczególności karty inwentaryzacyjnej wynika, iż w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa, a użytkownikiem Instytucja [...] w L. Zgodnie z art. 59 ust.1, 14, 15 ust.1 pkt 1 i 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii przedsiębiorstwa państwowe prowadzące produkcję i opracowanie filmów oraz dystrybucję i rozprowadzanie filmów stały się w dniu wejścia w życie tej ustawy tj. w dniu 1 września 1987 r. instytucjami filmowymi, dla których organem założycielskim jest minister właściwy do spraw kultury. Przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej muszą wystąpić łącznie, a tymczasem w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, aby mienie "należało" do jednostek wymienionych w tym przepisie. Ponadto uznać należy, że nie wystąpiła przesłanka do komunalizacji mienia również dlatego, że należało ono do instytucji, dla której organem założycielskim jest minister. Organy obu instancji zasadnie przyjęły więc, że nie ma w tym stanie faktycznym i prawnym możliwości wydania pozytywnej decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej przejście własności nieruchomości na rzecz Gminy Miasta L. Z tych względów Sąd uznał, że tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.