VI SA/Wa 38/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. decyzja o której mowa w punkcie 1 nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości uchylił § 1 uchwały nr [...] Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i ustalił, że P. M. uzyskał podczas egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 188 punktów, a w pozostałym zakresie zaskarżoną uchwałę utrzymał w mocy. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] lipca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna /zwana dalej Komisją/ przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Okręgowej Izby Adwokackiej w W. zorganizowała egzamin konkursowy na aplikację adwokacką. Do egzaminu tego zgłosił się P. M., który uiścił stosowną opłatę i złożył wymagane dokumenty. W kwestionariuszu osobowym podał swój adres do korespondencji. Początkowo Komisja na adres ten kierowała korespondencję do kandydata. Jednak już zawiadomienie o terminie egzaminu skierowała do kandydata na mylny adres i wezwanie to pozostaje w aktach sprawy. P. M. przystąpił do egzaminu. Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna nr [...] ds. Aplikacji Adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości ustaliła wynik egzaminu P. M. i stwierdziła w § 1, że kandydat uzyskał łącznie 186 punktów oraz w § 2, że uzyskał wynik negatywny z testu konkursowego. Jako podstawę prawną uchwały Komisja powołała art. 75j i 75i ust.3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 123 z 2002 r. poz.1058 z późn. zmianami dalej cytowana jako pr.adw./. Komisja pouczyła kandydata o prawie wniesienia odwołania od tej uchwały do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni od daty doręczenia. Uchwała została wysłana na wadliwy, odmienny niż podany przez kandydata adres i po dwukrotnym awizowaniu wróciła do akt jako nie podjęta w terminie. Znajduje się ona w aktach z adnotacją "pozostawić w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu [...] sierpnia 2006 r.". Kandydat dowiedział się o wyniku swego egzaminu z list wywieszonych w siedzibie ORA w W., a następnie zapoznał się ze swoimi aktami i wynikiem testu. Dnia [...] lipca 2006 r. P. M. wniósł odwołanie od uchwały Komisji. Zarzucił błąd rachunkowy w obliczeniu punktów, brak precyzji w pytaniach nr 129, 128, 116 i 79 oraz błąd w pytaniu 102. Zarzucił też brak zgodnego z ustawą powiadomienia o terminie egzaminu, co wywołało jego dodatkowe zdenerwowanie i niepewność. Minister Sprawiedliwości rozpoznał odwołanie merytorycznie i decyzją z dnia [...] września 2006 r. uchylił § 1 uchwały i ustalił, że P. M. uzyskał 188 punktów, a w pozostałym zakresie uchwałę nr [...] utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 p. 1 i p. 2 kpa oraz art. 75j pr.adw. W uzasadnieniu wskazał, że obliczenie liczby punktów zawierało błąd rachunkowy polegający na niezaliczeniu jednego punktu. Przyznał rację odwołującemu się, że pytanie nr 102 zawierało błąd bowiem, dwie odpowiedzi na to pytanie były prawidłowe, choć test był jednokrotnego wyboru. W tym stanie rzeczy Minister do wyniku egzaminu dodał dwa punkty, co spowodowało zmianę wyniku na 188 punktów. Minister nie podzielił zastrzeżeń kandydata co do pytań 79, 116, 128 i 129. Wyjaśnił, że wadliwość powiadomienia o terminie egzaminu nie ma wpływu na jego wynik. Na powyższą decyzję P. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej zmianę i wpisanie go na listę aplikantów. W uzasadnieniu wywodził, że Minister wadliwie ocenił pytania 79, 116, 128 i 129 a udzielone przez skarżącego odpowiedzi powinny zostać ocenione jako prawidłowe. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji. Na rozprawie skarżący ograniczył zarzuty skargi do wadliwości pytań 79, 116 i 129. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona, choć z przyczyn innych niż wskazane przez skarżącego. Z akt sprawy wynika, że uchwała Komisji - decyzja I instancji nigdy nie została skarżącemu skutecznie doręczona i nadal pozostaje w aktach sprawy. Decyzja ta została wysłana na wadliwy adres, zatem znajdująca się na kopercie adnotacja "pozostawić w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu [...] sierpnia 2006 r." jest nieuzasadniona w świetle w art. 44 § 4 k.p.a. Fikcja prawna doręczenia pisma nie podjętego z poczty przez adresata może mieć miejsce tylko wtedy, kiedy przesyłka była zaadresowana prawidłowo. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2000 r. /III RN 141/99, OSNCP 2001/1 p.6/ wyjaśnił, że "Domniemanie doręczenia z art. 44 kpa nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego". W tym stanie rzeczy uznać należy, że decyzja nie została skarżącemu doręczona i nie nastąpiły skutki prawne związane z jej doręczeniem, nie weszła ona do obrotu prawnego i nie zaczął biec termin do jej zaskarżenia. NSA w wyroku z dnia 27 czerwca 1989 r./ IV SA 455/89, PiŻ 1990/2, s.15/ wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że decyzja administracyjna wywiera skutki od daty jej doręczenia lub ogłoszenia", a w orzeczeniu z dnia 8 sierpnia 1994 r. /II SA 1779/83 zamieszczonym w pracy "Kodeks Postępowania Administracyjnego z orzecznictwem" wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2003, s.438/ NSA wskazał, że "Datą od której rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania, jest dzień doręczenia stronie decyzji, niezależnie od tego pod jakim adresem to nastąpiło" /por. też M.Jaśkowska A.Wróbel "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2005 kom. do art.129. Wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu [...] lipca 2006 r. miało miejsce przed doręczeniem mu decyzji /a nawet przed datą [...] sierpnia 2006 r. tj. datą wadliwej zresztą adnotacji o skutku doręczenia/. W doktrynie jest niesporne, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a więc pomimo, że została wydana, nie została doręczona stronie /por. B.Adamiak/J.Borkowski "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003, s. 575 i A.Wróbel op.cit. komentarz do art.134 teza 4/. Rozpoznanie merytoryczne odwołania od decyzji, która nie została doręczona stronie i nie weszła jeszcze do obrotu prawnego stanowi rażące naruszenie prawa i powoduje, że wydana w takich warunkach decyzja II instancji dotknięta jest nieważnością. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, działając w zgodzie z kpa orzeknie o przedwcześnie wniesionym i przez to niedopuszczalnym odwołaniu i zastosuje właściwe rozwiązanie procesowe, wskazując jednocześnie organowi I instancji konieczność dokonania prawidłowego doręczenia decyzji na właściwy adres. Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 p. 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd nie orzekł z uwagi na brak wniosku w tej kwestii.