I SA/Wa 275/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-29
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Anna Łukaszewska – Macioch, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy z powodu braku protokołu oszacowania szkody sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, mimo złożenia wniosku w ustawowym terminie, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu niedostarczenia przez rolnika protokołu oszacowania szkody nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. Brak jest przepisu nakładającego na rolnika obowiązek zgłoszenia szkody przed jej oszacowaniem przez komisję wojewody. Właściwym organem do ustalenia szkody na podstawie protokołu jest kierownik ośrodka pomocy społecznej, a nie rolnik.Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak protokołu oszacowania szkód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że protokół jest niezbędny do ustalenia średniej wysokości szkód. J. G. podniósł, że nie mógł uzyskać protokołu przed zebraniem plonów, a po zebraniu upłynął termin zgłaszania strat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmawiającej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy, utrzymało tę decyzję w mocy.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Powołaną decyzją z dnia [...] października 2006 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmówił przyznania J. G. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:
1) co najmniej jedna osoba w rodzinie rolniczej jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy,
2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz.82 z późn. zm.) wynoszą średnio powyżej 30 %.
W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawca nie spełnia powyższych warunków, ponieważ nie posiada protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, na podstawie którego kierownik ustala średnią wysokość szkód w gospodarstwie rolnym.
Od powyższej decyzji odwołał się J. G. podnosząc, że nie mógł podać strat, jakie poniósł, ponieważ nie miał "pokombajnowanych" zbiorów z powodu niesprzyjającej pogody. Kiedy zaś "skombajnował", to już upłynął termin zgłaszania strat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że protokół szacowania strat jest dokumentem, na podstawie którego kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w gospodarstwie rolnym. Brak tego protokołu uniemożliwia ustalenie średniej kwalifikującej do wydania pozytywnej decyzji. J. G. nie spełnia zatem pierwszej obligatoryjnej przesłanki określonej w § 2 pkt 1 rozporządzenia warunkującej udzielenie mu pomocy. Zarzuty odwołania mogą się odnosić do ustawodawcy, nie zaś do organu administracji, który nie jest władny kwestionować przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której nie zgadza się z odmową przyznania pomocy z uwagi na fakt, iż nie był w stanie stwierdzić strat przed zebraniem zbiorów z pola. Niezgłoszenie strat we właściwym czasie nastąpiło więc z przyczyn niezależnych od niego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że samo zgłoszenie przez rolnika wniosku, bez uprzedniego zgłoszenia strat w gospodarstwie nie jest dostateczną podstawą otrzymania pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Z treści § 3 ust. 1 i § 4 wynika, że pomoc dla gospodarstw rolnych dotkniętych suszą w 2006 roku, przewidziana w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), ma formę zasiłku celowego i zgodnie z § 4 rozporządzenia jest przyznawana na wniosek zainteresowanej osoby złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkody w gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...). Zgodnie z § 5 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. wojewodowie, w terminie do 15 września 2006 r., przekażą właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokoły oszacowania szkód sporządzone przez komisje. Oznacza to, iż rzeczą wojewody jest spowodowanie dokonania przez komisję czynności oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych na obszarze dotkniętym suszą i dostarczenia sporządzonych przez komisję protokołów właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). Potwierdza to przyjęty w rozporządzeniu terminarz czynności, który zakłada, iż przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało do dnia 15 września 2006 r., natomiast upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy ustalony został na dzień 15 października 2006 r. Wynika stąd, że przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało jeszcze przed ustaleniem, który z poszkodowanych wskutek suszy rolników wystąpi o udzielenie mu pomocy. Z żadnego natomiast przepisu rozporządzenia nie wynika obowiązek zgłoszenia przez rolnika szkody w gospodarstwie rolnym, czy to do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), czy do wojewody, czy też do komisji powołanej przez wojewodę. W szczególności obowiązku tego, zdaniem Sądu, nie można wyprowadzać z treści wzorca wniosku stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w którym składający wniosek oświadcza, że szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę.
Jak wynika z akt sprawy, J. G., w dniu 28 września 2006 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w rozporządzeniu (15 października 2006 r.), złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w W. wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu przez Kierownika tego Ośrodka w oparciu o protokół szacowania szkody przekazany wójtowi wcześniej (do 15 września 2006 r.) przez wojewodę.
Odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego z powodu niedostarczenia przez niego protokołu oszacowania szkody w jego gospodarstwie rolnym, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r., a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji polega na niewłaściwej interpretacji § 4 i § 6 ust. 3 tego rozporządzenia.
Powyższa wada rozstrzygnięcia podjętego w sprawie wniosku J. G., jako mająca istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowała koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku J. G. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r.
Z przedstawionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło