VII SA/Wa 80/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-28
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bożena Więch-Baranowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z rażącym naruszeniem prawa (np. niezgodność z warunkami zabudowy, brak prawa do dysponowania nieruchomością), może zostać uznana za nieważną, nawet jeśli na jej podstawie zrealizowano inwestycję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że realizacja inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności tej decyzji. Rażące naruszenie prawa, takie jak niezgodność projektu budowlanego z warunkami zabudowy lub brak prawa do dysponowania nieruchomością, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli inwestycja została już zrealizowana. Sąd uznał uchwałę Sądu Najwyższego w tej kwestii za nieaktualną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z 1999 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego. Powodem stwierdzenia nieważności było m.in. zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z warunkami zabudowy (przewidującego podpiwniczenie, podczas gdy warunki zakładały budynek niepodpiwniczony) oraz wydanie pozwolenia na budowę na działkach nieobjętych decyzją o warunkach zabudowy i bez wykazania prawa do dysponowania nieruchomością. Skarżące spółki kwestionowały dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując m.in. na realizację inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w P. oraz "I." Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania G. Sp. z o. o. reprezentowanej przez adwokata J. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, z którego wynika, iż Prezydent Miasta G. ww. decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. zmienił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 1999 r., znak: [...] wydaną G. Sp. z o.o. z P., udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w G., w zakresie objętym zamiennym projektem budowlanym, zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych.
Po wszczęciu postępowania na wniosek K. K. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r., wskazując w uzasadnieniu, iż wywołała ona nieodwracalny skutek prawny, jednakże Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. K. decyzją z dnia [...] maja 2001 r. uchylił przedmiotową decyzję oraz stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2003 r. sygn. akt IV SA 2139/01.
W wyniku ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., znak: [...].
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2457/03, ze względu na uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W wyniku powyższego organ ten decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r., znak: [...] zmieniającej własną decyzję z dnia [...] kwietnia 1999 r. wydaną G. Sp. z o.o. z P., udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w G.
Odnosząc się do meritum sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...], ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej inwestycji w pkt 4 odnoszącym się do charakterystyki techniczno-użytkowej inwestycji przewiduje, iż budynek ma być niepodpiwniczony. Tymczasem, zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany przewiduje częściowe podpiwniczenie budynku. Organ podniósł zatem, że zatwierdzony badaną decyzją projekt budowlany jest niezgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
W ocenie organu powyższa okoliczność stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.), w myśl którego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139) stanowiącym, że warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę.
Ponadto organ zauważył, że weryfikowana decyzja udzieliła pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego na działkach o nr ew. gr [...] w G. Tymczasem znajdująca się w aktach sprawy decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] kwietnia 1997 r. ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu tylko w obrębie działki nr [...] w G. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że działka o nr [...] położona przy ul. [...] w G. uległa podziałowi w roku 1997 na działki o nr [...] i [...]. Następnie działka o nr [...] otrzymała nr ewidencyjny [...], zaś działka o nr [...] otrzymała nr [...]. Działka o nr ew., [...] uległa podziałowi na działki o nr ew. [...] (teren niezabudowany) i [...] (pas drogowy).
Zdaniem organu przewidziany badaną decyzją obiekt budowlany zaprojektowany został poza obszarem działki nr [...], na działkach [...], co oznacza, że w stosunku do tych działek udzielono pozwolenia na budowę mimo braku odnośnie ww. działek wymaganej prawem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stanowi to rażące naruszenie cytowanego art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego stanowiącego, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor winien dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ podał, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny nr repertorium [...] będący umową przeniesienia prawa własnością działki położonej w G. przy ul. [...]i [...], oznaczonej nr [...]. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się umowa użyczenia z dnia [...] października 1999 r. dotycząca gruntu położonego w G. stanowiącego część pasa drogowego ul. [...], oznaczonego nr ew. [...], jak również umowa dzierżawy z dnia [...] listopada 2000 r. (zawarta po dacie wydania badanej decyzji o pozwoleniu na budowę) odnosząca się do działki o pow. 10,75 m2 , oznaczonej nr ew. [...], z przeznaczeniem ujętej w nim części działki na schody i wejście do budynku przy ul. [...] – [...].
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomościami o nr [...] i [...] na cele budowlane, a pomimo tego organ wydał pozwolenie na budowę na tych działkach, co stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu G. Sp. z o. o. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. organ wskazał, że zgodnie z § 26 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla zespolonej administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2000 r. Nr 161, poz. 1109) pismo załatwiające sprawę powinno być pod względem formy zewnętrznej dostosowane do blankietów korespondencyjnych określonych w załączniku rozporządzenia. W załączniku nr 5 (wzór IV) określono "wzór blankietów korespondencyjnych i pieczęci nagłówkowych w sprawach załatwianych z upoważnienia organu rządowej administracji zespolonej oraz pracowników tego samego urzędu". Zaskarżona decyzja została zatem wydana zgodnie z tym wzorem.
Ponadto, decyzja organu I instancji zawiera prawidłową podstawę prawną z powołaniem się na art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zaś w uzasadnieniu przytoczono przepisy, które zdaniem organu wojewódzkiego zostały rażąco naruszone.
Organ wskazał również, że K. K. jest użytkownikiem wieczystym lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., bezpośrednio przylegającym do przedmiotowego obiektu handlowo-usługowego. Stroną postępowania nadzwyczajnego może zaś być nie tylko strona zwykłego postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę oraz przepisy Prawa budowlanego dotyczące stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ stwierdził, iż K. K. będący użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego posiada interes prawny i może skutecznie domagać się tego interesu.
Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że do przeszkód w dokonaniu stwierdzenia nieważności decyzji zaliczone zostało w myśl art. 156 § 2 kpa wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych. A zatem konieczną przesłanką jest prawny charakter tych skutków. Samo wybudowanie obiektu budowlanego, jak w niniejszym przypadku, jest tylko czynnością fizyczną o skutkach materialnych nie dającą podstawy do powoływania się na art. 156 § 2 kpa.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stała się przedmiotem skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 w zw. z art. 16 oraz art. 8 kpa oraz naruszenie art. 107 kpa w związku z art. 8 tej ustawy. Wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżące Spółki, iż nie można twierdzić, iż decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r. rażąco narusza prawo, albowiem nie można było skutecznie powoływać się na nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa z tego powodu, że zawarte w niej rozstrzygnięcie sprzecznej jest z ustalenia innej decyzji.
Ponadto, o ile przedmiotowa inwestycja mogła być uznana za sprzeczną z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o tyle nie był sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewidywał żadnych zastrzeżeń do podpiwniczenia budynków oraz liczby kondygnacji, bądź wysokości obiektu oraz linii zabudowy.
Skarżące wskazały także, iż nawet stwierdzenie, że co do gruntu wykorzystanego do pozostawienia obiektu budowlanego nie została wydana żadna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to nie można twierdzić, że takie naruszenie ma charakter rażący. Podniosły, że nawet całkowity brak decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotknięta jest wadą nieważności. Powołały się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1997 r. sygn. akt IV 1346/95 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 1997 r. sygn. akt IV SA 1589/95.
Również nie zgodziły się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącego przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ze względu na niewykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli bowiem inwestor otrzymał stanowisko organu ds. ochrony zabytków wymagane do wydania pozwolenia na budowę już po jego uzyskaniu, to i tak nie można stwierdzić nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Spółki zarzuciły także, iż w niniejszej sprawie w ogóle nie można twierdzić o dopuszczalności stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy na jego podstawie została już zrealizowana inwestycja w postaci budynku, który następnie został oddany do użytku. Zrealizowanie bowiem inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III AZP 23/93 publ. OSNC 19994/5/108.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy stwierdzić, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Służy on wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć sytuację, gdy decyzja administracyjna ze względu na naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest możliwa do pogodzenia z porządkiem prawnym.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno Wojewoda [...], jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdzili nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1999 r., zmieniającej decyzję z dnia [...] kwietnia 1999 r., znak: [...] wydaną G. Sp. z o.o. z P., udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w G., w zakresie objętym zamiennym projektem budowlanym, zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych, gdyż wzruszona w trybie nadzorczym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa obowiązującego w dniu jej wydania.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ architektoniczno-budowlany zobowiązany był sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie ulega zatem wątpliwości, że wspomniana zgodność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiła jeden z podstawowych elementów przesądzających o możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca postanowił na gruncie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, że w razie stwierdzenia naruszenia m. in. właśnie we wskazanym zakresie właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że organ w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przedmiocie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obligatoryjnie powinien wezwać do ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wydać decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej inwestycji w pkt 4 odnoszącym się do charakterystyki techniczno-użytkowej inwestycji przewidywała, że budynek ma być niepodpiwniczony. Tymczasem, zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany przewiduje częściowe podpiwniczenie budynku. W świetle powyższego należy stwierdzić, że decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany niezgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Oczywistość powyższej sprzeczności oraz fakt, że organ – zamiast wydania decyzji o pozwolenia na budowę zobowiązany był wezwać inwestora do usunięcia nieprawidłowości – powoduje, iż decyzja z dnia [...] listopada 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodzić się należy również z uwagą organu, że powyższa okoliczność stanowi rażące naruszenie art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139) stanowiącym, że warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę.
Nie można podzielić poglądu skarżących, że weryfikowana decyzja Prezydenta Miasta G. jest zgodna z prawem, ponieważ przedmiotowa inwestycja nie była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem obowiązkiem organu było dokonanie sprawdzenia zgodności projektu nie tylko z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b), ale właśnie również z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego właściwie zakwalifikował także do kategorii rażących naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do terenu nieobjętego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stanowi to rażące naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy także wskazać, że skoro Prezydent Miasta G. zobowiązany był m.in. do zbadania zgodności projektu zamierzenia inwestycyjnego z wspomnianą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to nie mógł zatwierdzić tego projektu w stosunku do gruntu nieobjętego tą decyzją. Argumenty skarżących, iż nawet całkowity brak decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotknięta jest wadą nieważności należy uznać za chybiony. W tym zakresie Sąd nie podzielił także oceny wyrażonej w powołanych przez skarżące Spółki orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem Sądu należy również zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku o pozwolenie na budowę powinien bowiem dołączyć dowód stwierdzający to prawo stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Natomiast znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, nie mogą zostać uznane za wystarczające dowody wykazania wspomnianego prawa do dysponowania nieruchomościami w odniesieniu do działek o nr ew. [...] i [...]. Ustosunkowując się w tym zakresie do argumentu skarżących wskazującego na fakt dokonania uzgodnienia z określonym organem (w tym przypadku ds. ochrony zabytków) nie może w żadnym przypadku powodować domniemania, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością.
Odnosząc się do zarzutu skarżących Spółek, iż w niniejszej sprawie w ogóle nie jest możliwe stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, należy zaznaczyć, że oceny tej nie można uznać za uzasadnioną. Fakt realizacji inwestycji w postaci budynku i oddania go do użytku w sytuacji oczywistej i rażącej sprzeczności decyzji z obowiązującymi przepisami prawa nie może stanowić przeszkody do wzruszenia tej decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego określonego w art. 156 kpa. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby w istocie do uznania za dopuszczalne usankcjonowanie każdego, nawet rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącznie w oparciu o przesłankę realizacji inwestycji. Nie można zatem uznać za uzasadnione stanowisko, iż zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Sąd nie podzielił w tym zakresie oceny wyrażonej w zacytowanej przez skarżące Spółki uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III AZP 23/93 publ. OSNC 1994/5/108, którą należy uznać za nieaktualną.
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że stosownie do treści art. 156 § 2 kpa nie można stwierdzić nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki, jednakże skutki te muszą mieć charakter prawnych, a nie faktycznych. Dodatkowo wyłączenie to nie ma zastosowania w przypadku stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
W ocenie Sądu Wojewoda [...] rozstrzygając niniejszą sprawę w I instancji właściwie podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowo i wyczerpująco zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Należy także podkreślić, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, realizując wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2457/03 prawidłowo rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło