II SA/Bk 51/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2005 r. i 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku oddala skargę Starosta H. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 roku – na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 207, poz. 2016 z 2003 roku z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa – zatwierdził projekt budowlany i wydał Panu A. H. pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego murowanego (wolnostanowiskowej bezciółkowej obory z boksami legowiskowymi dla krów mlecznych o obsadzie 200 DJP), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności 1211 m3 i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno - bytowe o poj. 5 m3 – na terenie działki oznaczonej nr geod. [...] położonej we wsi I. gm. N. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazywał, że przedmiotowa inwestycja nie ograniczy możliwości zagospodarowania terenów sąsiednich, a jej oddziaływanie nie będzie obejmowało nieruchomości innych niż wskazana w decyzji. Lokalizacja tejże inwestycji jest zgodna z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie oraz z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Pani J. W., Pan E. H. i Pan J. G., zarzucając, iż narusza ona prawo, poprzez: - wydaniu jej w oparciu o decyzję w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która była ostateczna dla ale nieprawomocna, - pominięcie Pani J. W. i Pana J. G., jako stron postępowania w myśl art. 28 kpa, - nie uwzględnieniu wniosku odwołujących się w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, - nie przeprowadzenie rozprawy, co narusza Prawo Ochrony Środowiska, - nie uwzględnienie faktu, iż odwołujący się są właścicielami działek znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, - wydanie decyzji w oparciu o raport, który nie wyczerpuje wszystkich zagadnień dotyczących budowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, nr [...] – umorzył postępowanie odwoławcze, uznając iż przeprowadzona analiza zgodności inwestycji z przepisami budowlanymi prowadzi do wniosku, ze obszary oddziaływania tejże inwestycji nie obejmują żadnej nieruchomości odwołujących się w sprawie niniejszej. Dlatego też żadna z tych osób nie jest stroną w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania Panu A. H. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu odwoławczego wywiodła Pani J. W., Pan E. H. i Pan J. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 3 marca 2005 roku odrzucił skargę Pana J. G. i Pana E. H. z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez nie opłacenie wpisu sądowego i nie nadesłanie 5 odpisów skargi w zakreślonym przez Sąd terminie. W obszernym zaś uzasadnieniu swojej skargi Pani J. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez: - wydanie decyzji przez organ I instancji w oparciu o nieprawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - istnienia sprzeczności pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a decyzją o pozwoleniu na budowę w postaci innych planów sytuacyjnych i rozwiązań dotyczących przedmiotowej inwestycji, - naruszenie art. 28 kpa z uwagi na pominięcie skarżącej, jako strony postępowania administracyjnego, - nie uwzględnienia wniosku o zawieszenia postępowania w sprawie, - przyjęcie, że nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania obiektu, - wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o raport zawierający nieścisłości i sprzeczności z przepisami prawa oraz bez oceny dokonanej przez Wojewodę, - nie uwzględnienie interesu skarżącej do prawa korzystania z powietrza atmosferycznego, w którym nie następują przekroczenia, dopuszczalnych przepisami ochrony środowiska, - naruszenie przez organ I instancji przepisów Prawa Ochrony Środowiska w postaci wydania decyzji o pozytywnym uzgodnieniu w zakresie ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z 2003 roku) – stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 ust. 20 wyżej wymienionej ustawy pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" – to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W konkretnej sprawie organ administracji państwowej, uznając iż przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem oddziałującym na środowisko – przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wdrożyły postępowanie wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo Ochrony Środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 roku (Dz. U. nr 62, poz. 627 z 2001 roku z późn. zm.) w przedmiocie sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Raport powyższy został sporządzony w lipcu 2004 roku przez mgr A. Ch. w trybie przewidzianym w art. 46-57 cytowanej wyżej ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Starosty H. z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] w przedmiocie pozytywnego uzgodnienia inwestycji w zakresie ochrony środowiska, z uwagi na okoliczność, iż inwestycja, po zastosowaniu środków minimalizujących oddziaływanie na środowisko, przedstawionych w tymże raporcie, nie stworzy zagrożeń dla środowiska. Następnie organ I instancji, po wprowadzeniu zmian w projekcie przez inwestora celem dostosowania tegoż projektu do wymogów wynikających z raportu - wydał w dniu [...] listopada 2004 roku decyzję nr [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania Panu A. H. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego w chwili jej wydania była zgodna z prawem. Organ zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, iż skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 28 ust. 2 w brzmieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), bowiem zgodnie z treścią raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko – jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Należy zauważyć, iż wbrew twierdzeniom skarżącej – organ odwoławczy nie naruszył przepisów ustawy o Prawie Ochrony Środowiska, ponieważ wszystkie zarzuty dotyczące treści raportu Pani J. W. winna była zgłaszać i kwestionować w trakcie postępowania organu I instancji w trybie art. 46 – 57 ustawy Prawo Ochrony Środowiska – zakończonego decyzją Starosty H. z dnia [...] sierpnia 2004 roku, nr [...], które to postępowanie poprzedzało postępowanie niniejsze w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Skarżąca z zaskarżenia wyżej wymienionej decyzji nie skorzystała – co przyznaje w skardze. Zgłoszenie wyżej wymienionych zarzutów na etapie skargi dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego – jest spóźnione. Na podkreślenie bowiem zasługuje okoliczność, że dodanie ust. 2 i 3 do art. 28 cytowanej ustawy miało na celu uproszczenie procedur związanych z przebiegiem procesu budowlanego. Skoro więc skarżąca nie podważyła treści raportu w trybie określonym przez przepisy ustawy o Prawie Ochronie Środowiska (art. 46 – 57) – to nie może tego czynić w kolejnym etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji gdy jej nieruchomość nie jest położona w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd zwraca także uwagę na fakt wskazany w orzecznictwie i doktrynie, iż art. 28 ust. 2 należy uznać za przepis szczególny w stosunku do art. 28 kpa. Nie można go zatem stosować w innych postępowaniach niż postępowanie w sprawie o pozwolenie na budowę (Zdzisław Kostka – Prawo budowlane – Komentarz – Gdańsk 2005). W myśl powyższego zarzut skarżącej o niezgodnym z prawem działaniu organu, który uznaje ją za stronę w postępowaniu o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowej inwestycji, a w postępowaniu o pozwoleniu na budowę – takich praw już nie daje – jest chybiony. Należy także podkreślić, iż organ odwoławczy dokonał analizy oceny inwestycji i jej oddziaływania na sąsiednie nieruchomości w świetle przepisów prawa budowlanego. W myśl treści § 12 i 36 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie – organ wywiódł prawidłowe wnioski, iż obszary oddziaływania wyznaczone dla poszczególnych obiektów, które są przedmiotem decyzji organu I instancji – nie obejmują nieruchomości skarżącej. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w dacie jej wydania była zgodna z prawem. Dlatego też skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku). Sąd dodatkowo podkreśla, iż zauważa, że w sytuacji gdyby doszło do zrealizowania przedmiotowej inwestycji (aktualnie większość decyzji dotyczących tejże inwestycji jest przedmiotem nadzwyczajnych postępowań) – to w związku z wyłączeniem udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przyjętym w ustawie Prawo budowlane – wyłania się powyższy problem ochrony praw tych osób, które na skutek budowy zrealizowanej na sąsiedniej nieruchomości poddane zostaną imisjom pośrednim (np sygnalizowanym przez skarżącą przemieszczeniem się zanieczyszczeń powietrza, zapachów itp.). Trzeba zaznaczyć, iż osobom wyżej wymienionym w sytuacji powyższych zagrożeń oprócz wszczęcia postępowania przez organami sanitarnymi, ochrony środowiska czy inspektoratu nadzoru budowlanego – przysługiwało będzie dochodzenie swoich roszczeń na drodze cywilnej, bowiem Europejski Trybunał Praw człowieka w orzeczeniu z dnia 11 grudnia 2001 roku, Nr 33870 stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania pozwolenia budowlanego konkretnej osobie dotyczy również ustalenia cywilnych praw sąsiada, który sprzeciwia się przyznaniu takiego pozwolenia. W postępowaniu takim może być brany pod uwagę interes majątkowy sąsiada wnoszącego sprzeciw – co skutkuje zastosowanie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. nr 61, poz. 284 z 1993 roku z poźn. zm.) – w części, w której przepis ten dotyczy praw o charakterze cywilnym (system informacji Prawnej "Lex" Nr 49866).