II SA/Rz 855/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-03-28
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki dystrybutora na stacji benzynowej, wybudowanego samowolnie w 1986 r., może być wydany na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., jeśli jego wymiana nastąpiła w 1995 r. pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowolne wykonanie dystrybutora w 1986 r. podlega przepisom Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli jego wymiana nastąpiła w 1995 r. pod rządami nowego prawa. Ponieważ obiekt ten powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, co zostało potwierdzone opinią sanitarną i wyrokiem NSA, legalizacja samowoli jest niedopuszczalna, a nakaz rozbiórki jest zgodny z prawem.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę dystrybutora na stacji benzynowej. Organ uznał, że dystrybutor został wybudowany samowolnie w 1986 r. i powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Spółka A. S.A. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie przepisów z 1974 r. zamiast z 1994 r., gdyż dystrybutor został wybudowany we wrześniu 1995 r.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] lutego 2006 r., [...] nakazującą rozbiórkę dystrybutora na stacji benzynowej A. w J. na działce nr ewidencyjny 8292 położonej u zbiegu ulic K. i P.. W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że odwołanie A. S.A. w P. nie mogło zostać uwzględnione, gdyż decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania wskazujące na naruszenie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego J. z 1984 r. są nietrafne. Plan ten nie zawierał żadnego zapisu odnośnie przedmiotowej stacji benzynowej i możliwości jej rozbudowy. Zresztą ustalenia dowodowe poczynione w trakcie postępowania wykazały, że budowa dystrybutora objętego postępowaniem miała miejsce w okresie obowiązywania prawa budowlanego z 1974 r., a to oznacza, że kwestie związane z oceną jego legalności mogą być dokonywane tylko na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. /Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm./. Stosownie do tej regulacji organ może wydać nakaz przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jeżeli obiekt ten znajduje się w terenie, który nie jest przeznaczony w ogóle pod zabudowę albo zabudowę innego rodzaju, albo powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.
Samowolne wykonanie dystrybutora paliw i jego funkcjonowanie prowadzi do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Stwierdzenie tego faktu zostało jednoznacznie wykonane opinią Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia 11 kwietnia 2004 r. [...] i potwierdzone wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie z 27 marca 2002 r., SA/Rz 836/00. Konsekwencją tego stanu musiało być przyjęcie że spełnione zostały warunki z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, co oznacza, że legalizacja tak popełnionej samowoli jest niedopuszczalna. Z tego powodu odwołanie jako niezasadne nie zostało uwzględnione.
Z decyzją WINB nie zgodził się A. S.A. w P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie pełnomocnik spółki zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przez ich zastosowanie, w sytuacji gdy dystrybutor wybudowany został we wrześniu 1995 r., a więc pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. Strona skarżąca obok wskazanego głównego zarzutu sformułowała zarzut ewentualny polegający na naruszeniu art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane mimo, że objęty postępowaniem dystrybutor znajduje się w terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w chwili budowy był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Wreszcie skarżący wskazał na naruszenie art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. przez niewydanie decyzji nakazującej doprowadzenie objętego decyzją obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji.
Strona skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego według norm prawem przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi, wskazując na argumentację przyjętą w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ /dalej: p.p.s.a./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zakres sądowej kontroli wyznaczony jest treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane jej podstawą prawną, zarzutami, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa, a to oznacza, że skarga nie może zostać uwzględniona. Sad nie podziela zarzutu wskazującego na naruszenie przez skarżoną decyzję art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 r. Poza sporem pozostaje poczynione w ramach postępowania administracyjnego ustalenie wskazujące na samowolne wykonanie dystrybutora w 1986 r. W tym czasie został on oddany do użytku zatem samowola została popełniona w tamtym okresie, a to oznacza, że mają do niej zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Okoliczność ta została przyznana przez skarżącego w odwołaniu, zatem dziwi twierdzenie przeciwne prezentowane w skardze. Stąd też Sąd nie może zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. Wymiana samego dystrybutora paliwa na inny typ w 1995 r. /w miejsce dawnego Adast nr 8229/ nie jest tym rodzajem działania, które byłoby samowolą, skoro część mechaniczna została zamontowana w miejsce poprzedniej. Samowolnym działaniem było wykonanie części obiektu budowlanego, a więc tych wszystkich elementów, które umożliwiały zamontowanie takiego urządzenia. Te działania wykonane zostały w 1986 r., a nie w 1995 r. Zatem żądanie prowadzenia postępowania w sprawie objętej skargą na podstawie "nowego" prawa budowlanego jest nieporozumieniem.
Konieczność stosowania "starego" prawa budowlanego wiąże się z potrzebą oceny poprawności zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Treść przepisu jest jednoznaczna i nakłada na organ obowiązek wydania nakazu rozbiórki zawsze wtedy, gdy samowolnie zrealizowany obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub zmienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wykazało, że objęty zaskarżoną decyzją dystrybutor oddziaływuje niekorzystnie na otoczenie, a to prowadzi do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stanowisko takie jest konsekwencją rozstrzygnięcia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R., które jest ostateczne i prawomocne, gdyż NSA OZ w Rzeszowie nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie i oddalił skargę A. na to rozstrzygnięcie.
Zgodzić należy się z poglądem skargi, że opinia taka nie jest wiążąca przy rozstrzyganiu o legalizacji obiektu budowlanego, jednak jest dla sprawy istotnym dowodem wskazującym na niekorzystne oddziaływanie przedmiotu objętego postępowaniem na otoczenie. Istnienie tego związku czyni w pełni uprawniony wniosek leżący u podstaw zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym trzeba przyjąć, że objęty decyzją dystrybutor nie spełnia warunków wskazanych w art. 37 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Konsekwencją tego musi być przyjęcie, że legalizacja tego obiektu budowlanego jest niedopuszczalna, zatem zaskarżona decyzja WINB jest zgodna z prawem.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
12.04.07 mk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło