I SA/Wa 289/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-28
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła prawo, utrzymując w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu odmawiającą nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, w szczególności w zakresie uzasadnienia decyzji i przebiegu postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Kontrola Sądu ogranicza się do zbadania, czy organy nie naruszyły uprawnień stron i dochowały obowiązków procesowych oraz trybu postępowania. Ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji, jako organu kolegialnego podejmującego decyzje w głosowaniu niejawnym, nie stanowi naruszenia prawa. Uchwały poszczególnych etapów przewodu habilitacyjnego są autonomicznymi decyzjami i pozytywny wynik wcześniejszych etapów nie gwarantuje nadania stopnia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymującą w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Postępowanie obejmowało analizę recenzji rozprawy habilitacyjnej, głosowania na posiedzeniach Rady Naukowej i Centralnej Komisji, a także odwołania i wyjaśnienia dotyczące przebiegu kolokwium habilitacyjnego i wykładu. Skarżąca zarzucała m.in. brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nierzetelność protokołu, naruszenie prawa do zapoznania się z opiniami recenzentów oraz nieprawidłowości w głosowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania dr E.Z. od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] w P. z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy:
Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...]
w P. uchwałą z dnia [...] maja 2004 r. odmówiła dr E.Z. przyjęcia kolokwium habilitacyjnego wynikiem siedem głosów za przyjęciem kolokwium, osiem głosów przeciw, przy 11 głosach wstrzymujących się. Posiedzenie Rady Naukowej poprzedzone było sporządzeniem czterech recenzji dotyczących rozprawy habilitacyjnej – "[...] ", w tym trzech recenzji pozytywnych, które sporządzili: prof. zw. dr hab. J.S., prof. dr hab. B.G. i prof. dr hab. A.G. oraz jednej recenzji negatywnej prof. dr hab. E.K. . W trakcie posiedzenia Rady Naukowej w dniu [...] maja 2004 r. jeden z recenzentów - prof. A.G. - zmienił stanowisko, krytycznie odnosząc się do pracy habilitacyjnej.
Odwołanie od powyższej uchwały Rady Naukowej z dnia [...] maja 2004 r. habilitantka złożyła do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, szczegółowo odnosząc się do poszczególnych wydanych w jej sprawie recenzji i podkreślając, że na negatywny dla niej wynik głosowania wpłynęła nieobiektywna, nierzetelna i zamknięta na wszelkie argumenty prof. E.K. oraz zaprzeczający sobie
i podważający własną recenzję prof. A.G. Odwołująca się zwróciła uwagę, że aż połowa Rady Instytutu 11 osób wstrzymało się od głosu.
Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] uchyliła uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] w P. odmawiającą przyjęcia kolokwium habilitacyjnego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Centralna Komisja wskazała, że Rada Naukowa Instytutu rozpatrując wniosek Komisji w przedmiocie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego działała w przekonaniu, iż trzech powołanych przez nią recenzentów przedstawiło opinie pozytywne, a tylko jeden recenzent przedstawił opinię negatywną. Fakt, że prof. A.G. już w trakcie kolokwium habilitacyjnego zmienił swoją opinię z pozytywnej na negatywną mogło mieć, w ocenie Komisji, istotny wpływ na wynik głosowania. Zmiana charakteru recenzji przez prof. A.G. nie jest należycie uzasadniona, nie jest też jasne, dlaczego została ona dokonana, skoro
w czasie trwania kolokwium recenzent nie dysponował innymi materiałami dokumentującymi dorobek habilitantki. Zdaniem Centralnej Komisji na opinie wyrażone w recenzji dotyczące tylko dorobku naukowego i rozprawy nie może wpłynąć zachowanie habilitantki w trakcie kolokwium habilitacyjnego. Ponadto Centralna Komisja zwróciła uwagę, że na tym etapie postępowania habilitacyjnego przedmiotem dyskusji może być jedynie poziom wystąpień habilitantki w toku kolokwium, prezentowanej przez nią w tym momencie wiedzy, a nie poziom rozprawy habilitacyjnej. W toku kolokwium nie mogą być rozstrzygane sprawy już rozstrzygnięte wcześniej decyzją Rady Wydziału. Ze względu zatem za niedopuszczalne, w ocenie Centralnej Komisji, wprowadzenie nowego elementu, dotyczącego ponownej oceny rozprawy habilitacyjnej, konieczne jest przeprowadzenie kolokwium habilitacyjnego w sposób gwarantujący realizację ustawowej funkcji, jaką pełni w przewodzie kolokwium habilitacyjne.
Ponownie rozpoznając sprawę Rada Naukowa Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] w P. zebrała się na nadzwyczajnym posiedzeniu w dniu
[...] listopada 2005 r. W trakcie tego posiedzenia prof. A.G. złożył ustne
i pisemne oświadczenie noszące datę [...] listopada 2005 r., w którym wyjaśnił, że
w trakcie kolokwium nie zmienił swojej opinii w sprawie wartości tych elementów rozprawy habilitacyjnej, które brał pod uwagę przy sporządzaniu recenzji, natomiast wobec rozbieżności między konkluzją jego recenzji a konkluzją recenzji prof. E.K., czuł się w obowiązku złożyć przed Radą stosowne wyjaśnienia. Ponadto jako recenzent stanął wobec poważnego problemu, bowiem wysoko ceniąc walory merytoryczne rozprawy (pomijając poważny lapsus, jakim jest potraktowanie związku chemicznego jako procesu) stwierdził istnienie wielu błędów przekładu terminów
i zwrotów technicznych z języka angielskiego na język polski. Będąc dokumentem wysokich kwalifikacji kandydatki w jej specjalności rozprawa nie nadaje się do użytku dydaktycznego. Ponadto rozprawa zawiera kilka usterek, na które słusznie zwróciła uwagę prof. E.K. W oświadczeniu prof. G. podkreślił również, że w trakcie posiedzenia Rady Naukowej podzielił się jedynie swymi wątpliwościami, które miał w trakcie sporządzania recenzji, a których w recenzji nie wyraził kierując się dobrem kandydatki. Jednak opinie pozostałych recenzentów, nie tylko ta negatywna, lecz również te pozytywne, zwróciły jego uwagę na przeoczenie przez niego usterek pracy habilitacyjnej, co w powiązaniu z nie satysfakcjonującymi odpowiedziami kandydatki, skłoniło go do ujawnienia wszystkich wątpliwości.
W trakcie posiedzenia Rady Naukowej Instytutu w dniu [...] listopada 2005 r. głos zabierali i zadawali pytania habilitantce zarówno recenzenci, jak też pozostali członkowie Rady Naukowej. W wyniku głosowania (15 głosów za, 7 przeciw,
6 wstrzymujących się) Rada Naukowa Instytutu [...] podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia kolokwium habilitacyjnego dr E.Z. Następnie habilitantka wygłosiła wykład na temat: "[...]", który został krytycznie przyjęty przez większość obecnych na nim członków Rady Instytutu. W wyniku głosowania (11 głosów za, 9 przeciw, 6 wstrzymujących się) uchwałą z dnia [...] listopada 2005 r. Rada Naukowa Instytutu [...] odmówiła habilitantce nadania stopnia doktora habilitowanego.
Odwołanie od powyższej uchwały z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego złożyła, za pośrednictwem Rady Naukowej Instytutu [...] , do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów E.Z.
Z uwagi na taki sposób złożenia odwołania (za pośrednictwem Rady Naukowej Instytutu) Rada Naukowa Instytutu na zwyczajnym posiedzeniu, które odbyło się w dniu [...] stycznia 2006 r. liczbą głosów 20 za nie poparciem odwołania i 3 głosami wstrzymującymi się podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.
Centralna Komisja po otrzymaniu odwołania E.Z. powołała dwóch recenzentów: prof. dr hab. W.S. oraz prof. dr hab. K.J., którzy wydali negatywne opinie dotyczące zasadności odwołania oraz rozprawy habilitacyjnej
Na posiedzeniu Sekcji Nauk [...] w dniu [...] czerwca 2006 r., po wysłuchaniu obu negatywnych opinii recenzentów za uwzględnieniem odwołania oddała głos jedna osoba, a 29 członków Sekcji było przeciw uwzględnieniu odwołania habilitantki.
Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu odbytym w dniu [...] czerwca
2006 r. podzieliło stanowisko Sekcji Nauk [...] i podjęło jednomyślną decyzję (głosów 11) za utrzymaniem uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] w P.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] w P. o odmowie nadania dr E.Z. doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podkreślono, że w świetle analizy dwu niezależnie działających recenzentów Centralnej Komisji zaskarżona uchwała Rady Naukowej Instytutu jest prawidłowa i powinna zostać utrzymana w mocy. Rada Naukowa uprawniona była do rozstrzygnięcia kwestii nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego po analizie całokształtu postępowania, w tym analizie dorobku naukowego habilitantki, jej udziału w kolokwium i wygłoszonego przez nią wykładu habilitacyjnego, zaś zarzuty podniesione w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia.
Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2006 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wskazała, że na podstawie odpowiednich uchwał Rady Naukowej Instytutu [...] zostały zakończone cztery etapy procedury habilitacyjnej, piąty etap polega na nadaniu stopnia doktora habilitowanego i dlatego według skarżącej niezrozumiała jest odmowa nadania jej stopnia doktora habilitowanego w sytuacji, gdy Rada Naukowa Instytutu uznała wcześniej, iż zarówno rozprawa habilitacyjna, jak i pozostały dorobek naukowy spełniają kryteria ustawowe i przyjęła jej kolokwium kwalifikacyjne. Skarżąca wskazała na brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w szczególności wyjaśnienia na czym polegała analiza opinii dwóch niezależnych recenzentów Centralnej Komisji. Zarzuciła nierzetelność protokołu posiedzenia Rady Naukowej z dnia [...] listopada 2005 r. przez nie zamieszczenie uwag członków Rady Naukowej, iż nie zapoznali się z jej rozprawą habilitacyjną, wskazała też, że wielu członków Rady Naukowej nie wysłuchało jej wykładu. Skarżąca zarzuciła również, że na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu w dniu [...] listopada 2005 r. przeprowadzono dwa głosowania różniące się wynikami, co wynika też z protokołu tego zebrania. Zarzuciła również, że Dyrektor Instytutu [...] nie udostępnił jej ani nagrań z posiedzenia Rady Naukowej Instytutu w dniu [...] listopada 2005 r., ani z dnia [...] listopada 2005 r., zaś protokoły z posiedzeń udostępniono skarżącej dopiero po kilku tygodniach.
W piśmie złożonym do Sądu w dniu [...] marca 2007 r. skarżąca, powołując się na art. 28 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, nakazującym stosowanie w postępowaniach o nadanie stopni naukowych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wskazała, że został naruszony art. 10 kpa, bowiem nie miała możliwości zapoznania się z opiniami recenzentów Centralnej Komisji przed wydaniem przez tę Komisję decyzji w sprawie, a możliwość taką uzyskała dopiero w postępowaniu przed sądem. Skarżąca odniosła się do wydanych w postępowaniu przed Centralną Komisją opinii, poddając w wątpliwość, że są to dwaj niezależni recenzenci, skoro " wspólnie przez jakich czas tworzyli środowisko filozoficzne Zielonej Góry".
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy podkreślić, iż ze specyfiki postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów wynika, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów podejmowanej w tym przedmiocie, a więc dokonania oceny, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego uzyskała znaczny dorobek naukowy i przedłożona przez nią rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Przedmiotem kontroli Sądu może być jedynie zbadanie, czy w postępowaniu tym organy Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie naruszyły uprawnień stron oraz czy dochowały nałożonych na nie obowiązków procesowych i trybu postępowania, wynikającego z - mających zastosowanie w niniejszej sprawie - przepisów ustawy
z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1416/06). Dlatego też zarzuty skargi dotyczące kwestii merytorycznych recenzji nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów zostało wszczęte zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. na skutek odwołania od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W myśl art. 33
ust. 1 cyt. wyżej ustawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej. Działa ona na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (art. 35
ust. 1). Organami Centralnej Komisji są przewodniczący, prezydium i sekcje.
Stosownie do przepisu art. 20 ust. 1 cyt. ustawy uchwały Rady w przedmiocie nadania stopni naukowych podejmowane są w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Z przepisem tym koreluje § 7 ust. 2 Statutu, który stanowi, iż uchwały Prezydium Komisji i Sekcji Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków. Natomiast zgodnie z § 14 Statutu postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej wskazujący na brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż
w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie odpowiednio o czym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy z dnia
14 marca 2003 r.. Stąd pamiętając o specyfice postępowania, w którym zapadła kwestionowana decyzja stwierdzić należy, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jest właśnie wynikiem szczególnego charakteru tego postępowania. Komisja jest organem kolegialnym, podejmuje decyzje w głosowaniu tajnym i ograniczone uzasadnienie tej decyzji nie stanowi naruszenia prawa (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 1993 r., sygn. akt I SA/Wa 813/99, LEX nr 46279).
Bezzasadny jest zarzut skarżącej naruszenia art. 18 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy wskazujący, że nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego jest naturalną konsekwencją zapadłych wcześniej czterech pozytywnych uchwał.
W myśl art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie:
1) wszczęcia przewodu habilitacyjnego,
2) wyznaczenia recenzentów,
3) dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego,
4) przyjęcia kolokwium habilitacyjnego,
5) nadania stopnia doktora habilitowanego.
Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Każda z wyżej wskazanych uchwał stanowi odrębny etap, przejście do głosowania nad kolejną uchwałą uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały poprzedzającej.
Przedstawiając powyższe nie można zgodzić się z przywołanym twierdzeniem, skarżącej, tym bardziej, że każda z wyżej wskazanych uchwał podejmowana jest niezależnie i stanowi autonomiczną decyzję.
Ponadto nie można uznać za trafny zarzutu skarżącej odnoszącego się do nierzetelności protokołu przygotowanego na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu w dniu [...] listopada 2005 r. Protokół sporządzony na tym posiedzeniu odzwierciedlał przebieg zdarzenia, w szczególności pozwalał na ustalenie kto uczestniczył w zdarzeniu, jaki był jego poszczególny tok i do jakich wniosków doprowadził. Mając na uwadze powyższe nie sposób również uznać za zasadny zarzut skarżącej wskazujący na przeprowadzenie dwóch różniących się wynikami głosowań w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Protokół z tego posiedzenia w sposób precyzyjny objaśniał przyczyny i konieczność powtórzenia głosowania, zatem nie można mówić o dowolności i niezasadności przeprowadzenia ponownego głosowania. Sąd w niniejszym składzie nie dopatrzył się nieprawidłowości
w niniejszym protokole.
Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że
w postępowaniu odwoławczym od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu im. [...] w P. z dnia [...] listopada 2005 r. zostały dochowane wymagania, jakie przewidują przepisy ustawy i statutu, jak również nie uchybiono przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skoro zatem decyzja została wydana w wyniku postępowania przeprowadzonego w sposób odpowiadający przepisom prawa materialnego i procesowego, to decyzji takiej nie można podważyć.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło