VII SA/Wa 45/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, Halina Kuśmirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, która w rzeczywistości wymaga rozbiórki i budowy nowego obiektu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a także czy taka decyzja może być uznana za niewykonalną w dniu jej wydania na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 KPA?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi określić konkretne czynności związane z robotami budowlanymi, które doprowadzą istniejący obiekt do stanu zgodnego z prawem. Jeśli doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe bez rozbiórki i budowy nowego, organ powinien wydać decyzję o rozbiórce. Nakazanie wykonania czynności, które w istocie wymagają budowy nowego obiektu, przekracza uprawnienia organu i stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Ponadto, jeśli decyzja nakazuje czynności technicznie niewykonalne w dniu jej wydania, stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 KPA.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powiatowy Inspektor nakazał inwestorowi wykonać roboty budowlane polegające na odsunięciu śmietnika od granicy działki. Główny Inspektor uznał, że nakaz ten przekracza uprawnienia organu, ponieważ wymaga rozbiórki i budowy nowego obiektu, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora. Skarżąca Wspólnota kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, argumentując, że nakaz przesunięcia obiektu nie był naruszeniem prawa, a decyzja nie była niewykonalna.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
VII SA/WA 45/07
UZASADNIENIE
Decyzją [...] z dnia [...] września 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek [...] sp. z o.o. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2005 r. [...]. W/w decyzją z dnia [...]listopada 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi [...] sp. z o.o. wykonać roboty budowlane doprowadzające śmietnik zlokalizowany na os. [...] w S. do wymagań określonych w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie poprzez odsunięcie śmietnika na odległość co najmniej 3 m od granicy z działką nr ewidencyjny [...].
W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie został naruszony w sposób rażący przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), co sugerowała wnioskująca spółka. Ustosunkowując się do argumentacji wnioskodawcy wyjaśnił, iż nieprawdą jest jakoby zastosowanie art. 51 ust.1 w/w ustawy możliwe było jedynie w przypadku uprzedniego wydania postanowienia w trybie art. 50 w/w ustawy. Art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego znajduje bowiem zastosowanie w każdym przypadku, o którym mowa w art. 50, niezależnie od tego, czy organ nadzoru budowlanego wydał wcześniej postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Może się bowiem zdarzyć, iż ze względu na zakończenie przez inwestora robót budowlanych, wydawanie postanowienia z art. 50 będzie niecelowe. Nie wyklucza to jednakże możliwości nałożenia na inwestora obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Decyzją [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. od decyzji nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi. Aby więc możliwe było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi istnieć możliwość doprowadzenia istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nakazał, aby inwestor doprowadził śmietnik do stanu zgodnego z § 23 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Z 2002 r., nr 75, poz. 690) - nie konkretyzując, co ma zrobić. Z uzasadnienia wynika natomiast, iż aby spełnić ten obowiązek i zachować przewidziane prawem odległości od granicy działki, należy obiekt rozebrać i wybudować nowy. Nałożenie powyższego nakazu przekracza z kolei uprawnienia organu nadzoru budowlanego. Nie tylko na podstawie art. 51, ale również na podstawie innych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nie może zobowiązywać inwestora do wybudowania nowego obiektu budowlanego, którego budowa nie stanowiłaby "doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego".
Skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w P. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzję, a także o obciążenie kosztami postępowania sądowego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżonej decyzji skarżąca Wspólnota zarzuciła poważne naruszenie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Strona skarżąca podniosła, iż w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] nie pojawia się stwierdzenie, zobowiązujące inwestora do wybudowania nowego śmietnika co sugerował Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skoro zaś sam inwestor uwzględnił śmietnik w projekcie zagospodarowania działki, a następnie przystąpił do budowy tego obiektu, to nie jest żadnym naruszeniem prawa i wykroczeniem poza ustawowe kompetencje nakazanie przez organ nadzoru budowlanego przesunięcia tego obiektu w inne miejsce, zgodnie z treścią § 23 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skarżąca Wspólnota wskazała też, iż podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji może stanowić nie każde, a wyłącznie rażące naruszenie prawa, a więc sytuacja gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zauważył, że aby spełnić obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] i zachować przewidziane prawem odległości od granicy działki, należy obiekt rozebrać i i wybudować nowy. Nie jest bowiem fizycznie możliwe aby budynek trwale związany z gruntem przesunąć bez naruszenia jego konstrukcji tj. bez jego rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu {art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)}.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. uchylająca decyzję organu I instancji i stwierdzająca nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2005 r.
Podstawowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie czy kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. wypełnia którąś z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...]listopada 2005 r. jest obarczona wadami skutkującymi stwierdzeniem nieważności.
W opinii Sądu słusznym jest bowiem twierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który podniósł, iż nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi. Aby więc możliwe było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi istnieć możliwość doprowadzenia istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem, w sposób wskazany przez organ. W sytuacji zaś, gdy nie będzie możliwym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego powinien od razu wydać decyzję o rozbiórce.
Dlatego też nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności polegających na przesunięciu obiektu murowanego trwale związanego z gruntem przekracza uprawnienia organu nadzoru budowlanego wynikające z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem w tym trybie zobowiązywać inwestora do wybudowania śmietnika na nowym miejscu czy jakiegokolwiek innego obiektu budowlanego, którego budowa nie stanowi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie, istniejący stan faktyczny zmuszał by właśnie inwestora do rozebrania istniejącego i wybudowania nowego śmietnika, w celu "odsunięcia" obiektu budowlanego od granicy sąsiedniej działki.
Takie działanie organu nadzoru budowlanego rażąco narusza przepis art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), co zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ponadto, rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł, jeszcze jedną ważną okoliczność, która umknęła uwadze organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Okoliczność ta stanowi również przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...]listopada 2005 r.
Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wskazać zaś należy, iż okoliczności uniemożliwiające wykonanie decyzji mogą wynikać z przepisów prawa, jak również z istniejących obiektywnie okoliczności faktycznych, w szczególności zaś np. istniejącego stanu wiedzy technicznej.
W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego nakazał inwestorowi odsunięcie śmietnika murowanego od granicy sąsiedniej działki zgodnie z wymogami wynikającymi z § 23 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie Sądu decyzją z dnia [...]listopada 2005 r. jest decyzją niewykonalną i była taką w dniu jej wydania, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności, bowiem przy istniejącym stanie wiedzy przesunięcie obiektu trwale związanego z gruntem jakim jest murowany śmietnik bez naruszenia jego konstrukcji, a więc bez jego wcześniejszej rozbiórki może przekroczyć możliwości techniczne osoby do tego zobowiązanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż wydając decyzję [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylającą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzającą nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo ustalił, że wydana w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wypełnia przesłanki wynikające z art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Dlatego też zarzuty podnoszone w skardze nie mogły mieć wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, a Sąd nie znajduje podstaw do uchylenia w/w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło