I SA/Gl 1751/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Tomasz Grzesik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi T. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) w związku z art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002 roku Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia T. Ś. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie zwolnienia z egzekucji świadczenia emerytalnego Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. działając jako organ egzekucyjny przyjął do realizacji i prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...] wystawionych przez Urząd Gminy R., a obejmujących zaległości T. Ś. tytułu podatku od nieruchomości za okres od [...]do [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...]r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Ż.. Pismem z dnia [...]r. T. Ś. złożył skargę na decyzję Komornika Skarbowego Urzędu Skarbowego w Ż. dotyczące należności z tytułu podatku od nieruchomości, w której wystąpił także o "anulowanie" zajęcia emerytury wypłacanej przez ZUS Inspektorat w Ż., z uwagi na trudną sytuację materialną. Organ I instancji potraktował powyższe pismo jako wniosek o zwolnienie z egzekucji zajętego prawa majątkowego w zakresie świadczenia emerytalnego, a po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (postanowienie z dnia [...]r. nr [...]) postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] odmówił zobowiązanemu zwolnienia z egzekucji świadczenia emerytalnego zajętego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie T. Ś. wniósł zażalenie w którym zakwestionował istnienie zaległości podatkowych, twierdząc, iż nie dotyczą one jego osoby oraz wniósł ponownie o zwolnienie z egzekucji zajętego świadczenia emerytalnego. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie powołał się na wstępie na treść art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, organ egzekucyjny może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Podkreślono, że zgodnie z powołanym przepisem, zwolnienie z egzekucji innych składników majątkowych niż te, które zostały spod niej zwolnione z mocy ustawy może nastąpić w przypadku zaistnienia równoczesnego trzech przesłanek: złożenia w tym zakresie wniosku przez zobowiązanego, uzyskania na to zgody wierzyciela, oraz tego, że za wyłączeniem ma przemawiać ważny interes zobowiązanego. Nawiązując do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazano, że wierzyciel (Wójt Gminy R.) w postanowieniu z dnia [...]r. nr [...] nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji świadczenia emerytalnego T. Ś., co oznacza, że wniosek zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji zajętego prawa majątkowego nie może zostać uwzględniony, gdyż nie została spełniona zasadnicza przesłanka uzasadniająca pozytywne rozpatrzenie sprawy. Odnośnie poruszonej w zażaleniu kwestii zasadności zaległości podatkowych przypisanych zobowiązanemu, stwierdzono iż zgodnie z art. 29 § 1 cytowanej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przedmiotowym postępowaniu nie można zatem rozpatrywać kwestii spornych dotyczących zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, jak tego żąda zobowiązany w zażaleniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. Ś. powtórzył zasadnicze zarzuty zażalenia akcentując głównie to, że nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a nadto, iż w sposób jednoznaczny wykazał istnienie ważnego interesu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku o wyłączenie świadczeń emerytalnych spod egzekucji. Zdaniem skarżącego, zgoda wierzyciela jest wtedy konieczna, gdy nie istnieje możliwość wyegzekwowania należności. W tym przypadku taka możliwość istnieje, gdyż egzekucję można skutecznie prowadzić z majątku powstałego z działalności gospodarczej prowadzonej przez syna. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy rozważyć co było przedmiotem rozstrzygania przez organ egzekucyjny w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego, że pismo skarżącego datowane w dniu [...]r. (data wpływu do organu egzekucyjnego I instancji - [...]r.) było reakcją zobowiązanego na doręczenie mu w dniu [...]r. zawiadomienia o zajęciu w dniu [...]r. prawa majątkowego, stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego organem rentowym, wykluczyć należy możliwość uznania tego pisma za zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Te bowiem można składać w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, to zaś nastąpiło w [...]r. i w [...]r. Trafnie zatem wskazane pismo skarżącego organy egzekucyjne potraktowały jako oparty na przepisie art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jego wniosek o wyłączenie z egzekucji określonych składników majątkowych. Skoro zaś tak, to przedmiotem rozstrzygania organów egzekucyjnych mogło być wyłącznie to, czy spełnione zostały wymienione w tym przepisie warunki udzielenia takiego wyłączenia. Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że w istocie organ egzekucyjny ma możliwość dokonywania oceny, czy wniosek taki jest uzasadniony tylko na płaszczyźnie jednej przesłanki wymienionej w analizowanym przepisie. Jest nią mianowicie przesłanka istnienia ważnego interesu zobowiązanego. Jest to bowiem typowa przesłanka ocenna, podlegająca zasadom uznania administracyjnego. Dokonywanie ocen na tej płaszczyźnie jest jednak uzależnione od spełnienia dwóch innych, których spełnienie nie zależy od organu egzekucyjnego. Pierwsza, to złożenie wniosku przez zobowiązanego, a druga pozostaje w wyłącznej dyspozycji wierzyciela, Jest nią zgoda wierzyciela na owo wyłączenie przedmiotów majątkowych z egzekucji. Organ egzekucyjny nie ma w tym zakresie żadnych uprawnień kontrolnych. Brak zgody wierzyciela wiąże organ egzekucyjny w tym sensie, że nawet jego przekonanie o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego nie pozwala mu na uwzględnienie jego wniosku. Zważywszy na samą istotę postępowania egzekucyjnego, którego ustawowym celem jest doprowadzenie do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków ciążących na zobowiązanych, w sytuacji, gdy zwolnienie spod egzekucji części majątku zobowiązanego może utrudnić egzekucję lub spowodować jej bezskuteczność, istnienie warunku zgody wierzyciela na takie wyłączenie wydaje się oczywiste i w pełni uzasadnione. Przy takim założeniu, w pełni uzasadnione wydaje się też pozbawienie organu egzekucyjnego kompetencji do kontrolowania zasadności udzielenia takiej zgody przez wierzyciela. Reasumując powyższe rozważania, uznać należy, że w każdej sytuacji braku zgody wierzyciela na wyłączenie z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego, nawet istnienie ważnego interesu zobowiązanego nie pozwala na uwzględnienie wniosku zobowiązanego w tym przedmiocie. Skoro zatem wniosek skarżącego dotyczył wyłączenia z egzekucji jego prawa majątkowego w postaci świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, to wobec braku zgody wierzyciela na to wyłączenie organy egzekucyjne nie miały podstaw prawnych do uwzględnienia takiego wniosku. Na marginesie wskazać trzeba, że organ odwoławczy trafnie określił przedmiot swych rozważań, wyłączając z jego zakresu badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) o jej oddaleniu.