III SA/Kr 607/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: AWSA Kazimierz Bandarzewski NSA Wiesław Kisiel (spr.) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi Dyrektora Ojcowskiego Parku Narodowego w Ojcowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania skargę oddala. M. G., W. P., A. G. wystąpili do Wójta Gminy S. z wnioskiem o zameldowanie ich na pobyt stały w domu nr [...] w P. O wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie organ powiadomił Dyrektora Ojcowskiego Parku Narodowego (karta nr 7 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Ojcowskiego Parku Narodowego poinformował organ administracyjny, że "odmawia wydania swej zgody" na zameldowanie wnioskodawców. W sprawie lokalu objętego ich wnioskiem został wydany wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...], orzekający eksmisję tych osób oraz zobowiązujący gminę do zaproponowania im lokalu socjalnego. Stan techniczny tego lokalu jest bardzo zły, stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną i nie nadaje się do zamieszkania (karta nr 12 akt administracyjnych). W dniu [...] stycznia 2006 r. organ administracyjny przeprowadził rozprawę (art. 89 K.p.a.). M. G. i A. G. zgodnie oświadczyli, że w domu nr [...] w P. zamieszkują od 30 lat, co dobitnie świadczy o tym, że dom nadaje się do zamieszkania. Pełnomocnik Ojcowskiego Parku Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie Dyrektora Parku z dnia [...] września 2005 r. (karta nr 19-20 akt administracyjnych). W dniu [...] lutego 2006 r. dokonane zostały oględziny budynku objętego wnioskiem. Udział wzięli organu administracyjnego, A. G. oraz przedstawiciele Ojcowskiego Parku Narodowego. Stwierdzono, że jeden pokój, łazienka i kuchnia są w stanie dobrym, nadający się do zamieszkania. W pozostałych dwóch pokojach są zawilgocenia i pęknięcia ścian. Natomiast stan piwnic jest zły (zawilgocenia, pęknięcia, korozja belek) (karta nr 35 akt administracyjnych). Kontrola Policji potwierdziła fakt, że M. G., W. P., A. G. zamieszkują w domu nr [...] w P., S. (pismo z dnia [...] stycznia 2006 r., karta nr 14 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], Wójt Gminy S. orzekł o zameldowaniu M. G., W. P., A. G. w budynku nr [...] S. [...], P. Zameldowanie nastąpiło zgodnie z wnioskiem stron. Odzwierciedla to faktyczne miejsce ich zamieszkania z zamiarem stałego pobytu (karta nr 36-37 akt administracyjnych) Pismem z dnia [...] marca 2006 r. Dyrektor Ojcowskiego Parku Narodowego wniósł odwołanie od powyższej decyzji (karta nr 42 akt administracyjnych). Zarzucił organowi administracyjnemu, że pominął wyrok eksmisyjny nakazujący wydanie lokalu Parkowi. Powołał się też na wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r., V SA 3397/00 na poparcie swego stanowiska, że tylko lokal nadający się do zamieszkania może być wskazany jako mieszkanie w którym strona zostaje zameldowana przez organ administracyjny. Działając jako organ odwoławczy Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja Wojewody z dnia 19 kwietnia 2006 r., [...] wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K. p. a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001, nr 87, poz. 960 ze zm.). Przedmiotem postępowania meldunkowego jest wyłącznie samo faktyczne zamieszkiwanie strony w określonym lokalu. Poza zakresem ustaleń dokonywanych przez organ w tym postępowaniu leżą sprawy własności, opróżnienia itp. Skoro wnioskodawcy zażądali zameldowania w lokalu, w którym rzeczywiście przebywają, to organy administracyjne nie były uprawnione do odmowy uwzględnienia takiego wniosku. Ojcowski Park Narodowy podtrzymał swe zarzuty w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W szczególności zarzucono organom administracyjnym, że w zakończonym postępowaniu nie zbadały tytułu prawnego stron do zajmowania lokalu, czym naruszyły art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Za całkowicie nietrafny Sąd uznaje zarzut wadliwości decyzji z powodu naruszenia art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a to z powodów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K20/01, OTK-A r. 2002, nr 3, poz. 34. "Ustawodawca nakazał wykonywanie obowiązku, którego realizacja pociąga za sobą niekonieczne, a przez to nieproporcjonalne uciążliwe skutki w stosunku do jego uzasadnienia (podstawy). Ustawodawca przekroczył granice ingerencji w życie społeczne, dążąc do "maksymalistycznego" połączenia w jednym postępowaniu ("uchwycenia" w procedurze meldunkowej) zarówno stanu faktycznego, jak i stanu prawnego. Założenie to spowodowało nie tylko uciążliwe skutki dla osób, które chcą zameldować się, ale - co wynika z orzecznictwa NSA - poważne wątpliwości i rozbieżności wśród organów stosujących prawo. Wymóg przestrzegania prawa oznacza więc w tym przypadku konieczność zachowań, które uznać należy za niezgodne ze konstytucyjnymi standardami dotyczącymi dopuszczalnej uciążliwości nakładanych na człowieka i obywatela obowiązków. Potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym nie służy bowiem rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy". Cytowanym wyrokiem Trybunał orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001, nr 87, poz. 960 ze zm.) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego zarzut skargi naruszenia owego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji nie mógł być uwzględniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Konsekwencją powyższego wyroku TK jest obowiązek organów administracyjnych oddzielenia w postępowaniu meldunkowym zameldowania do tytułu prywatnoprawnego do lokalu. Dlatego nie mógł być uwzględniony przez Sąd zarzut skargi pominięcia w kontrolowanym tu postępowaniu administracyjnym pytania o tytuł prawny zameldowanych stron do spornego lokalu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, (art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Skoro zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości i niekwestionowany przez stronę skarżącą, że M. G., W. P., A. G. zamieszkują w domu wskazanym w decyzjach organów obu instancji, więc należało uznać, że decyzje te zostały wydane prawidłowo. Strona skarżąca powołuje się na wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r., V SA 3397/00, LEX nr 83812. Sąd stwierdził w szczególności, że "w przypadku zameldowania na pobyt stały niezbędne jest zamieszkanie z zamiarem stałego przebywania pod oznaczonym adresem oraz wykazanie się uprawnieniami do przebywania w lokalu (pomieszczeniu) posiadającym stały adres (art. 5, 6 ust. 1 i 9 ust. 2 ustawy o ewidencji). Wprawdzie omawiana ustawa nie definiuje pojęcia lokalu (pomieszczenia), ale skoro chodzi o stałe przebywanie w nim ludzi, to nie ulega wątpliwości, że lokal (pomieszczenie) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności winien spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Nie jest rzeczą organu ds. ewidencji ludności szczegółowe we własnym zakresie badanie, czy lokal (pomieszczenie), w którym ma nastąpić zameldowanie, odpowiada warunkom technicznym dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi; miarodajne w tym zakresie jest stanowisko organu nadzoru techniczno-budowlanego wyrażone w odpowiedniej (przewidzianej przepisami prawa budowlanego) prawnej formie." Skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że powyższe stanowisko w zasadniczej części zdezaktualizowało się po wydaniu przez TK powołanego wcześniej wyroku z dnia 27 maja 2002 r. Skoro bowiem istotą postępowania meldunkowego jest obecnie wyłącznie dostosowanie rejestru do stanu faktycznego bez względy na tytuł do zajmowania lokalu, to konsekwentnie należy za nietrafną uznać taką interpretację art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych która uzależnia zameldowanie od prawnej kwalifikacji lokalu z punktu widzenia definicji lokalu mieszkalnego w innych ustawach. Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutu pominięcia wyroku eksmisyjnego. "Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania." (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). Dopiero faktycznie skuteczna eksmisja powoduje przerwanie pobytu w lokalu. Takiej konkluzji organy nie mogły natomiast wyprowadzić z samego tylko wydania czy uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego. Sąd w takim orzeczeniu kształtuje obowiązki, podczas gdy zameldowanie (i wymeldowanie) ma rejestrować faktyczne zamieszkiwanie czy odpowiednio - jego brak. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zm.: Dz. U. 2004, nr 162, poz. 1692 oraz 2005, nr 94, poz. 788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz. 1536).