II GSK 285/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-22
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczeniobiorca objęty ubezpieczeniem zdrowotnym ma prawo do zwrotu kosztów zabiegu operacyjnego wykonanego w niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej, jeśli zabieg ten został wykonany odpłatnie, poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, nawet w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów leczenia poniesionych przez świadczeniobiorcę, który wykonał zabieg odpłatnie, poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Nawet w przypadku stanu nagłego, prawo do świadczenia nie przekłada się na możliwość żądania zwrotu już poniesionych kosztów leczenia.Stan faktyczny
I. R. poniósł koszty zabiegu operacyjnego usunięcia zaćmy oka w niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej. Zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) o zwrot poniesionych kosztów. Organ I instancji oraz Prezes NFZ odmówili zwrotu, wskazując, że skarżący podjął świadomą decyzję o wykonaniu pełnopłatnego zabiegu poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, mimo możliwości skorzystania ze świadczeń w ramach kontraktu z NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, twierdząc, że operacja była wykonana w stanie nagłym i NFZ nie zapewnił mu możliwości wykonania zabiegu w ramach ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 119/07 w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów zabiegu operacyjnego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od I. R. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 119/07 oddalił skargę I. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów zabiegu operacyjnego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
I. R. po wykonaniu w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej, Ośrodku Chirurgii Oka Prof. Z. Z. w N. zabiegu operacyjnego usunięcia zaćmy oka, zwrócił się do Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Rz. o zwrot poniesionych na ten zabieg kosztów w wysokości 3.000 zł. Do wniosku dołączył kserokopię skierowania do szpitala, kserokopię karty informacyjnej oraz umowę, jaką zawarł z niepublicznym zakładem o świadczenie usług medycznych oraz fakturę na wskazaną kwotę.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. organ I instancji, po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił zwrotu kosztów poniesionych na wykonanie zabiegu operacyjnego - powołując art. 107 ust. 5 pkt 16, art. 109 ust. 1, w związku z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. - o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz, jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. Natomiast wnioskodawca podjął świadomą decyzję o wykonaniu pełnopłatnego zabiegu poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, mając możliwość dokonania wyboru wśród świadczeniodawców związanych kontraktem z NFZ i wykonujących ten zabieg w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dniu [...] grudnia 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Orzekając w sprawie WSA przyjął jako okoliczność niesporną, że skarżący był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i niewątpliwie miał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do wykonania zabiegu usunięcia zaćmy ze wstawieniem sztucznej soczewki techniką fakoemulsyfikacji. Realną przeszkodą była natomiast konieczność długiego oczekiwania na wykonanie tego typu operacji w ramach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Sąd stwierdził, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. - o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów leczenia poniesionych już przez świadczeniobiorcę (ubezpieczonego). Artykuł 109 ww. ustawy jest podstawą do orzekania w zakresie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz ustalenia prawa do świadczeń. Ustalenie prawa do świadczenia zakłada istnienie sytuacji, kiedy prawo do tego świadczenia pozostaje niejasne (niepewne) w całości bądź w jakimś zakresie. Zatem odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, dopiero ustalenie takiego prawa dawałoby ubezpieczonemu możliwość wykonania świadczenia na koszt NFZ, lecz nie w odwrotnej kolejności.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy świadczeniobiorcy mają, na zasadach w niej określonych, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Świadczeniobiorcy zapewnia się i finansuje ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie, m.in. leczenie szpitalne i świadczenia wysokospecjalistyczne (art. 15 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy).
Podstawą, zaś udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest umowa o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Przepisy nie przewidują możliwości finansowania świadczeń zdrowotnych na zasadach słuszności i uznania.
WSA podkreślił, że z przepisu art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wynika, aby dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ miał prawo do podejmowania indywidualnych decyzji w sprawach wyjątkowych, wychodząc poza literalną treść obowiązujących przepisów tej ustawy. W przepisach art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy brak jest jakichkolwiek wskazań dotyczących możliwości zastosowania tzw. uznania administracyjnego, gdyż normy wskazane w tych przepisach mają jedynie charakter formalnoprawny i stanowią przepisy kompetencyjne dające ogólną podstawę do działań podejmowanych przez organ NFZ, jakim jest dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Zgodnie z art. 30 w/w ustawy świadczeniobiorca ma prawo wyboru szpitala spośród szpitali, które zawarły umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W ustawie zapewnia się ubezpieczonemu swobodny dostęp do świadczeń zdrowotnych wolnego wyboru świadczeniodawców. Jednakże podstawą do udzielania świadczeń zdrowotnych przez świadczeniodawcę, finansowanych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych zawarta pomiędzy Funduszem i świadczeniodawcą. Zatem prawo swobodnego dostępu do świadczeń zdrowotnych i wolnego wyboru świadczeniodawców, zostało ograniczone do tych, którzy podpisali umowę z Funduszem o świadczenie usług, co zasadniczo ogranicza, a czasem nawet wyklucza, skorzystanie ze świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Państwo. Poza tym istnieje rozbudowany system planowania, zabezpieczenia i limitowania potrzeb zdrowotnych obywateli, który stwarza rozmaite bariery i niejednokrotnie wykluczają możliwość uzyskania świadczenia. I tak, zdaniem Sądu, prawo do leczenia w szpitalu, w tym wykonania zabiegu operacyjnego pozostaje czysto teoretyczne w sytuacji, w której ilość zakontraktowanych świadczeń danego rodzaju nie jest wystarczająca. Pacjent jest pozbawiony możliwości szybkiego udzielenia mu koniecznego świadczenia zdrowotnego.
Konstytucyjne wymaganie określenia w ustawie zakresu świadczeń medycznych, dostępnych na zasadach równości doprowadziło zarazem do ustawowego wprowadzenia takiego systemu organizacyjnego publicznej służby zdrowia, który nie w pełni zabezpiecza realizację tych zasad. Ustawowa konstrukcja zakresu i sposobu udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych powoduje niezdolność systemu do urzeczywistnienia formalnie gwarantowanej zasady równej dostępności do wyżej wymienionych świadczeń.
Sąd I instancji stwierdził, że - mimo iż skarżący nie miał realnej możliwości uzyskania świadczenia w placówkach związanych kontraktem z NFZ i wykonania zabiegu usunięcia zaćmy w ramach ubezpieczenia zdrowotnego - to jednak podjęta przez niego decyzja o przeprowadzeniu w oparciu o umowę cywilnoprawą operacji, w niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej, skutkuje uznaniem, iż zabieg wykonał poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Taki charakter zabiegu wykluczał zatem jego sfinansowanie w ramach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
I. R. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 pkt 33 i 40, art. 15, art. 19, art. 20 i art. 60 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - polegające na bezzasadnym przyjęciu, że ubezpieczonemu nie przysługuje zwrot kosztów zabiegu operacyjnego w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego;
2. naruszenie art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a w szczególności pominięciu faktu, że operacja wykonana została w stanie nagłym;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie zbadanie, czy ubezpieczony był umieszczony na liście przypadków pilnych i nieprzeprowadzenie oceny całokształtu materiału dowodowego, tj. na przesłankach wynikających z art. 174 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że będąc ubezpieczony domagał się refundacji wykonanego zabiegu usunięcia zaćmy oka, za który zapłacił 3.000,00 złotych. W jego ocenie operacja wykonana została w sytuacji zagrożenia zdrowia. Twierdził, że NFZ nie zagwarantował mu możliwości wykonania takiego zabiegu. Wbrew przepisom ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 5 pkt 33 i 40, art. 15, art. 19, art. 20, art. 60) nie umieszczono go na liście oczekujących na zabieg w kategorii pilne, a jedynie ograniczono się do poinformowania, że czas oczekiwania będzie długi. Zdaniem strony Sąd oddalając skargę miał obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie mógł się ograniczyć do stwierdzenia co ustalił organ, lecz winien wykazać, które ustalenia zostały przez niego przyjęte, a które nie.
Tymczasem Sąd w uzasadnieniu nie przedstawił stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Nie dostrzegł również Sąd naruszeń procedury administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.), w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez pominięcie oceny postępowania dowodowego, nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem skarżącego Sąd nie dokonał należycie swojej kontroli, a tym samym naruszył art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – dalej: p.u.s.a. Takie zachowanie narusza zasady państwa prawnego w zakresie konstytucyjnego prawa obywateli do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna - przewidziana przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a - jest sformalizowanym środkiem odwoławczym. Skargę kasacyjną można oprzeć tylko na wskazanych w art. 174 powołanej ustawy podstawach: 1) na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zatem zakres kognicji tego Sądu - poza nieważnością postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi - wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na prawem przewidzianych podstawach.
Oznacza to, że unormowany art. 176 p.p.s.a. wymóg przytoczenia m.in. podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia obliguje stronę wnoszącą skargę kasacyjną do wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Wadliwości w tym zakresie uniemożliwiają bowiem rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej i skutkują jej oddaleniem
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu uchybień procesowych. Tylko bowiem poprawnie ocenione przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne jak i prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego.
Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 141 § 1 (w uzasadnieniu wskazano § 4 tego artykułu) w istocie sprowadza się do zarzutu braku ustaleń czy skarżący umieszczony był na liście przypadków pilnych i czy operacja wykonana została w stanie nagłym.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając czy organy administracyjne dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy musi mieć na względzie, że konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych a więc mających wpływ na wynik sprawy; zatem chodzi o ustalenie czy rzeczywisty stan faktyczny sprawy odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu wyrażonego w normie prawnej, znajdującej zastosowanie w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy skarżący domagał się zwrotu kosztów poniesionych na wykonanie zabiegu operacyjnego. Wniosek jego potraktowany został jako żądanie ustalenia prawa do tego typu świadczenia i skarżący nie przeczył, iż taka była jego intencja, i że - w istocie - tego domagał się.
Rozważania nad zakresem ustaleń faktycznych koniecznych do rozpoznania sprawy o ustalenie prawa do świadczenia opieki zdrowotnej w postaci zwrotu kosztów leczenia wymagają poczynienia kilku uwag natury ogólnej.
Przede wszystkim warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jak i zasady i tryb finansowania tych świadczeń określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Stanowi o tym wprost art. 1 powołanej ustawy, zwanej dalej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej (...).
Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 1 prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych ustawą mają m.in. osoby objęte (...) ubezpieczeniem zdrowotnym, czyli tzw. ubezpieczeni. Sąd I instancji za prawidłowe przyjął ustalenia - niesporne zresztą - że skarżący był "ubezpieczonym" w rozumieniu ustawy, w konsekwencji czego spełniał powyższy warunek udzielenia mu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustawą tą przewidzianych.
Kluczowe dla rozpoznania sprawy zagadnienie sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie czy zwrot kosztów leczenia operacyjnego poniesionych przez świadczeniobiorcę co do zasady mieści się w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej przewidzianych ustawą jak i czy uregulowane ustawą zasady i tryb finansowania tych świadczeń przewidują taką możliwość.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy - prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje świadczeniobiorcy na zasadach określonych w ustawie.
"Świadczenia opieki zdrowotnej" art. 5 pkt 34 powołanej ustawy definiuje jako świadczenie zdrowotne, świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące. "Świadczenia zdrowotne" to działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania (art. 5 pkt 40). "Świadczenie zdrowotne rzeczowe" to związane z procesem leczenia leki, wyroby medyczne, w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi, i środki pomocnicze (art. 5 pkt 37), zaś "świadczenie towarzyszące" to zakwaterowanie i wyżywienie w zakładzie opieki zdrowotnej całodobowej lub całodziennej oraz usługi transportu sanitarnego (art. 5 pkt 38).
Tak zdefiniowane świadczenia opieki zdrowotnej jak i unormowania zawarte w dziale II ustawy ("Świadczenia opieki zdrowotnej") wskazują, że ustawa nie przewiduje świadczeń w formie zwrotu kosztów leczenia.
Możliwość refundacji wprowadzono wprawdzie w art. 36 ust. 4a ustawy, ale wyłącznie odnośnie leków - i to tylko w przypadkach i na zasadach szczegółowo tam określonych.
Zwrot kosztów świadczeń przewiduje też art. 14 a, odnosi się on jednak roszczenia przysługującego podmiotowi zobowiązanemu do finansowania świadczeń ze środków publicznych.
Art. 136 pkt 4 wskazuje jednoznacznie, że przewidziane ustawą rozliczenia finansowe związane z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej dotyczą uprawnień świadczeniodawcy wynikających z umowy zawartej pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. W myśl bowiem art. 132 umowa ta jest podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Istotnie udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych odbywa się na szczególnych zasadach. Dotyczy to nie tylko prawa do udzielenia świadczenia niezwłocznie (art. 19 ust.1) i bez wymaganego skierowania (art. 60), ale też stanowi wyjątek od zasady przewidzianej art. 132 w tym jednak tylko znaczeniu, że daje świadczeniodawcy, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prawo do wystąpienia z wnioskiem o wynagrodzenie za udzielone świadczenie.
Brak natomiast podstaw prawnych do przyjęcia, że skorzystanie ze świadczeń medycznych odpłatnie, w oparciu o umowę cywilnoprawną, poza systemem ubezpieczeń zdrowotnych - nawet w stanie nagłym - uprawnia świadczeniobiorcę do skutecznego domagania się ustalenie prawa do świadczenia w formie zwrotu poniesionych kosztów.
Podstawy takiej nie stanowi w szczególności art. 109 ustawy, wprowadza on jedynie możliwość wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia. Przepis ten nie stanowi jednak, że świadczenie zdrowotne może polegać na zwrocie poniesionych już kosztów leczenia operacyjnego. Nie ma przy tym znaczenia czy pacjent należy do kręgu ubezpieczonych, czy wykonany zabieg mieści się w katalogu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i czy wykonywany był w stanie nagłym.
Tym samym ustalenie czy operacja została wykonana w stanie nagłym i czy skarżący został umieszczony na liście przypadków pilnych nie należy do okoliczności faktycznych prawotwórczych mających wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonego kasacyjnie wyroku.
Odnosząc się do dalszych zarzutów przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego polegać może na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, niewłaściwe zastosowanie zaś to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 5 pkt 33 i pkt 40 oraz art. 60 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej przez błędną wykładnię, autorka skargi kasacyjnej sprecyzowała, że polegało to na bezzasadnym przyjęciu, iż ubezpieczonemu nie przysługuje zwrot kosztów zabiegu operacyjnego w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego. Wskazać w tym miejscu należy, że art. 5 w pkt. 33 zawiera definicję "stanu nagłego" zaś pkt 40 definiuje "świadczenie zdrowotne". Art. 60 wskazuje natomiast, że w stanach nagłych świadczenia zdrowotne udzielane są bez wymaganego skierowania. Strona nie wskazała jak w jej ocenie przepisy te winny być rozumiane, aby mogły uzasadnić żądanie zgłoszone przez stronę. Pozbawia to Naczelny Sąd Administracyjny możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutu. Podkreślić jednak należy, iż nie powinno budzić wątpliwości, że omawiane przepisy nie regulują kwestii zwrotu kosztów leczenia operacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - stał na stanowisku, że żaden z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (...) nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów leczenia operacyjnego poniesionych przez świadczeniobiorcę. Poczynione wyżej rozważania świadczą o tym, że pogląd wyrażony przez Sąd I instancji jest trafny bez względu na to - jak już wskazywano - czy ubezpieczony poddał się leczeniu poza systemem ubezpieczeń zdrowotnych w stanie nagłym czy też nie. Stan nagły - jak już także podnoszono - uprawnia ubezpieczonego np. do udzielenia świadczenia niezwłocznie czy bez wymaganego skierowania (art. 19 ust. 1, art. 60 ustawy). Nie daje jednak podstaw do żądania zwrotu poniesionych już kosztów leczenia.
Zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie wyroku WSA nie uzasadniają także dalsze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Jak już wyżej wskazano związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że przedmiotem merytorycznego rozpoznania mogą być tylko zarzuty odnoszące się do konkretnych przepisów naruszonych przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych.
Strona tymczasem zarzucając Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 15, 19, 20 i nie tylko nie wskazała, jaka powinna być wykładnia właściwa, ale i nie sprecyzowała, naruszenie której z jednostek redakcyjnych tych przepisów nastąpiło. Uniemożliwiło to Naczelnemu Sądowi Administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej w omawianym zakresie.
Niewątpliwie zgodnie z art. 68 ust.1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Zwrócenia uwagi wymaga jednak, że w myśl art. 68 ust. 2 ustawy zasadniczej warunki i zakres udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych określa ustawa. W rozpatrywanym przypadku - jak wynika z dotychczasowych rozważań - Sąd I instancji zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem nie naruszył przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w konsekwencji nie uchybił też konstytucyjnemu prawu do ochrony zdrowia.
Bezzasadność skargi świadczy o tym, że - wbrew twierdzeniom autorki skargi kasacyjnej - Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli legalności decyzji administracyjnej bez uchybienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło